3.2 Η Λευκή Βίβλος για τον αθλητισμό
Η δημοσίευση της Λευκής Βίβλου για τον Αθλητισμό από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2007, αποτέλεσε σημείο καμπής στην πορεία διαμόρφωσης της ευρωπαϊκής αθλητικής πολιτικής, προσδίδοντάς της για πρώτη φορά μια συνεκτική, θεσμική και στρατηγικά προσανατολισμένη φυσιογνωμία (Rogulski & Miettinen, 2009). Σε μια περίοδο κατά την οποία ο αθλητισμός στην Ευρώπη έτεινε να μετασχηματίζεται υπό το βάρος της εμπορευματοποίησης και της εντεινόμενης επαγγελματοποίησης, η ΕΕ παρενέβη θεσμικά, επιχειρώντας να χαρτογραφήσει τους πολλαπλούς ρόλους και τις προκλήσεις του αθλητικού φαινομένου.
Η Λευκή Βίβλος κατέστη το πρώτο επίσημο κείμενο της ΕΕ που επιχείρησε να προσδώσει ένα ευρύτερο ρυθμιστικό και πολιτικό πλαίσιο στον ευρωπαϊκό αθλητισμό, οριοθετώντας με σαφήνεια τις σχέσεις μεταξύ των θεσμικών οργάνων της Ένωσης και των φορέων του αθλητισμού (García, 2009). Παρότι στο παρελθόν είχαν υπάρξει πολιτικές δηλώσεις —όπως η Διακήρυξη του Άμστερνταμ (1997) και η Διακήρυξη της Νίκαιας (2000)— οι οποίες αναδείκνυαν την κοινωνική σημασία του αθλητισμού, εντούτοις αυτές χαρακτηρίζονταν από συμβολική βαρύτητα και στερούνταν κανονιστικού κύρους (Valeri, 2019). Σε αυτό το θεσμικό κενό ήρθε να απαντήσει η Βίβλος, παρέχοντας ένα πιο συστηματικό πλέγμα κατευθύνσεων και στόχων, οι οποίοι αργότερα θα εδραιώνονταν νομικά με τη Συνθήκη της Λισαβόνας το 2009.
Το περιεχόμενο της Βίβλου οργανώνεται γύρω από τρεις κύριους άξονες: α) τον κοινωνικό ρόλο του αθλητισμού, β) την οικονομική του σημασία και γ) τη διακυβερνητική του δομή. Ιδιαίτερη έμφαση αποδίδεται στην κοινωνική του διάσταση, καθώς ο αθλητισμός αναγνωρίζεται ως μηχανισμός ενίσχυσης της δημόσιας υγείας, της δια βίου μάθησης, της εκπαίδευσης και της ενεργού συμμετοχής των πολιτών. Παράλληλα, επισημαίνεται η ικανότητά του να δρα ως δίαυλος κοινωνικής ένταξης για ευάλωτες ομάδες, προάγοντας αξίες όπως η συλλογικότητα, η αλληλεγγύη και η ανεκτικότητα (Hill, 2009). Επομένως, η Λευκή Βίβλος αναγνωρίζει στον αθλητισμό τον ρόλο ενός κατεξοχήν δημιουργού κοινωνικού κεφαλαίου.
Σε οικονομικό επίπεδο, γίνεται σαφής αναφορά στη συμβολή του αθλητισμού στην οικονομία των κρατών-μελών και στην αγορά εργασίας, ενώ ταυτόχρονα επισημαίνονται τα προβλήματα που απορρέουν από την εμπορευματοποίησή του: η ανεξέλεγκτη αγορά μεταγραφών, οι στρεβλώσεις από τις τηλεοπτικές συμφωνίες και τα χορηγικά συμβόλαια, καθώς και οι αναχρονιστικές πρακτικές ορισμένων αθλητικών οργανισμών. Η Βίβλος, σε αυτό το πλαίσιο, επιχειρεί να εξισορροπήσει την αυτονομία των αθλητικών φορέων με τις βασικές αρχές του κοινοτικού δικαίου, κυρίως στα πεδία του ανταγωνισμού και της ελεύθερης κυκλοφορίας (Hill, 2009). Η ανάγκη διαφάνειας, λογοδοσίας και δημοκρατικής συμμετοχής οδηγεί στην εισαγωγή της έννοιας της καλής διακυβέρνησης, η οποία εφεξής προτείνεται ως θεμέλιος λίθος του ευρωπαϊκού αθλητικού οικοδομήματος (Weatherill, 2014b).
