ΕΘΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΤΥΦΛΩΝ

Η ιστορία τού Οίκου Τυφλών της Ελλάδος (Μέρος 22ο: Κεφάλαιο Γ – 3ο υποκεφάλαιο – Έτη 1917 έως 1930)

Ιαν 27, 2016 | 'Εργα συναδέλφων (μελέτες), ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Έτος 1917.

Το 1917 τη λογοδοσία της Εφορείας δεν υπογράφει ο Πρόεδρος, διότι μεσούντος του εθνικού διχασμού ο Αθηνών Θεόκλητος που πρωτοστάτησε στο ανάθεμα κατά του Βενιζέλου στο Πεδίο του Άρεως, έχει αποπεμφθεί.

Στη λογοδοσία της Εφορείας εμφανίζεται ένας ενδιαφέρων συγκριτικός πίνακας, ο οποίος παρουσιάζει τις τιμές μονάδας των ειδών πρώτης ανάγκης, για τροφή, ιματισμό και υλικά εργασίας κατά το 1907, 1914 και 1917. Από τις ανατιμήσεις είναι εμφανές ότι ο Οίκος Τυφλών περιήλθε σε οικονομική δυσπραγία, επειδή οι μεν δαπάνες αυξήθηκαν δραματικά καθώς και η σπάνις των τροφίμων και των αναγκαίων αγαθών, ενώ οι εισπράξεις ελαττώθηκαν. Για το λόγο αυτό η Εφορεία προχώρησε στη σύμπτυξη της Σχολής και στην περιστολή των δαπανών, αλλά σε καμία περίπτωση δεν διέκοψε τη λειτουργία της και τη συνέχισε έστω και με λιγότερους μαθητές και περιόρισε την εκτέλεση των χειροτεχνιών λόγω έλλειψης πρώτων υλών. Έτσι άλλους μαθητές τους επέστρεψε στους γονείς τους, εφόσον με κάποιον τρόπο θεωρήθηκε ότι είχαν περατώσει τις σπουδές τους και άλλους τοποθέτησε οικότροφους στην Αθήνα, όσοι είχαν τη δυνατότητα να τελειοποιηθούν στις μουσικές σπουδές, παρακολουθώντας μαθήματα στο Ωδείο Αθηνών και τελικά έμειναν στη Σχολή 12 τρόφιμοι και 5 οικότροφοι στην Αθήνα.

Για πρώτη φορά το 1917 οι εισφορές από την περιφορά του δίσκου την Κυριακή του Τυφλού, μειώνεται στο μισό από όλες τις προηγούμενες χρονιές, ήτοι και κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών πολέμων και του Α΄ Παγκοσμίου, γεγονός που αποδεικνύει ότι, μεσούντος του εθνικού διχασμού, οι πολίτες είχαν περιέλθει σε μεγάλη ένδεια.

Από τους επτά απολυθέντες από τον Οίκο Τυφλών, τρεις τοποθετήθηκαν στο Πτωχοκομείο, δύο σε οικογένειες προκειμένου να συνεχίσουν τις σπουδές τους στο Ωδείο Αθηνών και δύο ως οικότροφοι τεχνίτες στο εργαστήρι του τυφλού Ιωάννη Γαλαίου.

Η βιβλιοθήκη στη γραφή Braille για χρήση των τροφίμων αλλά και προς πώληση εμπλουτίστηκε, συμπεριλαμβάνοντας συνολικά 182 τίτλους όλων των κατηγοριών, ωστόσο η τιμή πώλησης ήταν πολύ αυξημένη λόγω της μεγάλης υπερτίμησης του χαρτιού. Τα βιβλία στην ελληνική αντιγράφηκαν και βιβλιοδετήθηκαν από τους τροφίμους της Σχολής.

Κατά το 1917, εκτός των άλλων, επισκέφθηκαν τον Οίκο Τυφλών οι κόρες του πρίγκιπα Ανδρέα, Μαργαρίτα και Θεοδώρα, ο τέως Μητροπολίτης Αθηνών Θεόκλητος, ο μητροπολίτης Τρωάδος, ο διευθυντής της Ριζαρείου Σχολής κύριος Παπαδόπουλος μαζί με μαθητές, η Αστική Σχολή Πειραιώς Ειρ. Θιακάκη με 45 μαθητές, οι μαθήτριες του Αρσακείου, 80 μαθητές της Σχολής Πειραιώς «Θεομήτορος» και, τέλος, οι σεβασμιότατοι μητροπολίτες Μυτιλήνης, Λεοντοπόλεως, Ιερισσού και Αγίου Όρους, Νικοπόλεως και Δωδώνης. Από τις δωρεές σε είδος ξεχωρίζουμε μεγάλη χάλκινη καμπάνα, καναρίνι με το κλουβί του προκειμένου να ευφραίνει τους τυφλούς μαθητές με το κελάηδημά του και τρία κάρα κοπριά για λίπανση του κήπου.  


Έτος 1918.

Το 1918 πρόεδρος του Οίκου Τυφλών έχει αναλάβει ο νέος μητροπολίτης Αθηνών Μελέτιος, στη θέση του αποπεμφθέντος Θεόκλητου, λόγω της συμμετοχής του στο ανάθεμα κατά του Βενιζέλου κατά τη διάρκεια του Εθνικού Διχασμού. Τον Φεβρουάριο του 1918 ο Οίκος Τυφλών επιτάχθηκε για την εγκατάσταση της σχολής τηλεγραφητών. Γράφει χαρακτηριστικά η Ειρήνη Λασκαρίδου στη λογοδοσία της: «370 άνδρες του Λόχου των Ασυρματιστών ήλθον αυθημερόν να καταλύσουν εν τη απαστραπτούση εκ καθαριότητος Σχολή μας. Όχι μόνον το ισόγειον, αλλ΄ ολόκληρον σχεδόν το οίκημα μας απητήθη: εις διάστημα ολίγων ωρών κόποι ετών κατεστράφησαν, βιβλία πολύτιμα δια την μοναδικότητά των συνεθλίβησαν, συσσωρευθέντα εν αταξία, εργαστήρια διελύθησαν, έπιπλα εθραύσθησαν, κλίναι, ενδύματα, θρανία τάξεων, λουτρά, εργαλεία… τα πλέον ανόμοια αντικείμενα απετέλεσαν σωρόν εντός δύο δωματίων και εντός 2 άλλων, παραδόξως ειπείν, εύρον άσυλον το τε προσωπικόν και τα παιδία. Ο κήπος ήτο σχεδόν απρόσιτος εις τους φοβισμένους τροφίμους μας, διότι ανά πάσαν στιγμήν αυτοκίνητα, ίπποι, κάρρα εισώρμων εν σπουδή αψηφώντα εάν κατέστρεφον τους χωματίνους οικίσκους και τα κηπάρια των παιδίων και αν έθραυον τόσα τρυφερά δένδρα φυτευθέντα με πλείστας θυσίας και εις την σκιάν των οποίων ηρέσκοντο τόσον να κατακλίνωνται τα τυφλά μας, ακούοντα τον ψίθυρον των φύλλων, και το κελάδημα των πτηνών».  Έτσι, η Εφορεία απέστειλε τους μαθητές το καλοκαίρι άλλους μεν στις οικογένειές του και άλλους σε οικογένειες των Αθηνών, ενώ τον Νοέμβριο νοίκιασε μικρή κατάλληλη οικεία στις Τζιτζιφιές, όπου στεγάστηκε οικοτροφείο και εργαστήριο για οκτώ τυφλά κορίτσια.

Η επιθυμία της Λασκαρίδου να περιθάλψει, ιδίως τα κορίτσια, παλιές τρόφιμες, που αναγκάστηκε να στείλει προσωρινά στα σπίτια τους λόγω της επίταξης, επιτάθηκε από επιστολές που λάμβανε με ανησυχητικές πληροφορίες για τη διαβίωσή τους στο οικογενειακό τους περιβάλλον. Αναφέρει χαρακτηριστικά: «Όλοι, όλαι ποθούν την Σχολή των μετά πάθους και όχι μόνο εκείνοι αλλά και οι περί αυτούς γονείς και συγγενείς ικετεύουν: “Μη λησμονήσετε και τον Κωστάκην μας, χάνει τας λαμπράς έξεις όπου είχε, μένει άεργος, διότι εδώ οι άνθρωποι ποιμένες το πλείστον, δε ηξεύρουν πώς να τον απασχολήσουν, αλλά και η ζωή του κινδυνεύει λόγω του βραχώδους του τόπου. Δεν θα ιδρυθεί κανένα άσυλον και δια τα αγόρια”; Τούτο ήτο αδύνατον˙ προείχεν η περισυλλογή των εγκαταλελειμμένων κορασίων και μεταξύ αυτών συγκαταλέγομεν και τας βασανιζομένας διαφοροτρόπως υπό αμαθών γονέων. Υπήρξε χωρική μητρυιά, ήτις κατέστρεψε θαυμάσιον πλέξιμον της τυφλής μαθητρίας μας εκ φθόνου, λέγουσα “ήλθε τώρα η στραβή να μας ρεζηλέψη!” και κατεδικάσθη η ιδεώδης μικρά τεχνήτρια να μένη άεργος επί έτος σχεδόν, ακούουσα τους προσβλητικούς λόγους των περί αυτήν. Άλλη δε, μήτηρ αυτή, εκ των χρηματικών βραβείων της τυφλής κόρης της έκαμε φόρεμα δι΄ εαυτήν, ενώ την θυγατέρα της άφησε να διέλθη τον χειμώνα με μόνον ένδυμα έν φρικωδώς ακάθαρτον στρατιωτικόν αμπέχονον. Και μία χαρίεσσα μαθήτριά μας πάλιν απηλπίζετο, διότι η μήτηρ της την επήγαινεν να επαιτή εις τα καφενεία, όπου ήρχιζον να την ευρίσκουν αρκετά ευειδή. Δύσμοιρα κοράσια!».  


Έτος 1919.

Η επίταξη διήρκεσε μέχρι τον Μάιο του 1919 και οι απαιτούμενες επισκευές συνεχίστηκαν μέχρι τον Δεκέμβριο, οπότε κατέστη δυνατόν να επαναλειτουργήσει η σχολή στο Αμπέτειο Μέλαθρο. Οι επισκευές έγιναν με κρατική αποζημίωση. Ωστόσο ανεφύη ένα σοβαρό πρόβλημα έλλειψης νερού, διότι η υδραντλία που λειτουργούσε με φωταέριο σταμάτησε να λειτουργεί λόγω διακοπής του φωταερίου.

Τα έσοδα από την πώληση των προϊόντων που κατασκεύαζαν τα κορίτσια στα εργαστήρια ανήλθαν σε 2.345,20 και, για το λόγο αυτόν, ανταμείφθηκαν με μικρό αντίτιμο για τη δουλειά τους.

Στη λογοδοσία της τού 1919, η Λασκαρίδου για πρώτη φορά αναφέρεται σε ένα καυτό θέμα της εποχής, δηλαδή αν είναι σωστό να παντρεύονται οι τυφλοί και να αποκτούν απογόνους. Σύμφωνα με τη Λασκαρίδου, γάμος μεταξύ τυφλών όχι μόνον απαγορεύεται γιατί διατρέχουν τον κίνδυνο να μεταβιβάσουν στα παιδιά τους τις κληρονομικές παθήσεις από τις οποίες πάσχουν, αλλά και διότι μία τέτοια ένωση έχει και πρακτικά προβλήματα. Κατά την άποψή της, δεν μπορεί η τυφλή γυναίκα να ανταποκριθεί στις ανάγκες του νοικοκυριού. Αντίθετα, οι τυφλοί άνδρες μπορούν να παντρεύονται με βλέπουσες συζύγους, εφόσον έχουν τη δυνατότητα να προσκομίζουν στην οικογένεια τα προς το ζην. Επειδή, λοιπόν, οι τυφλές απαγορεύεται να παντρεύονται, επιβάλλεται το ενδιαφέρον τους να στραφεί στη χειροτεχνία και στο διάβασμα βιβλίων, ώστε να αντλούν τέρψη από τέτοιου είδους δραστηριότητες και μόνο.

Το 1919 ο Αμερικανικός Ερυθρός Σταυρός προσέφερε μεγάλες ποσότητες ιματισμού, γάλακτος, μαρμελάδων, λαρδιού, ζάχαρης, λίπους, αλατιού, κακάο, υφασμάτων νοσηλείας, κλινοσκεπασμάτων, σεντονιών και μαλλιού.

Σε διάφορες χρονικές περιόδους προφανώς φιλάνθρωποι, εμπνευσμένοι από το παρεχόμενο έργο στον Οίκο Τυφλών, πρωτοστατούσαν στη διενέργεια εράνων σε συγκεκριμένες περιοχές σε μαζική κλίμακα. Έτσι, κατά το 1919 στις εφάπαξ εισφορές παρατηρούμε τη συγκέντρωση χρηματικών ποσών από 17 δημοτικά και γυμνάσια σχολεία της Καλαμάτας και, γενικότερα, της Μεσσηνίας. Ομοίως, κατά το έτος 1920 από 79 δημοτικά σχολεία και γυμνάσια καθώς και δημόσιες υπηρεσίες τής Εύβοιας, πραγματοποιήθηκαν έρανοι.

Και κατά το 1919 η Ιερά Σύνοδος απηύθυνε εγκύκλιο σε όλους τους ιερούς ναούς, για την περιφορά δίσκου κατά την Κυριακή του Τυφλού υπέρ του Οίκου Τυφλών.  


Έτος 1920.

Το 1920 επιλύεται οριστικά το πρόβλημα της ύδρευσης με την τοποθέτηση αεραντλίας. Ο αριθμός των τροφίμων περιορίστηκε σε 20, εκ των οποίων οι 9 φοιτούν στο σχολείο και 11 κορίτσια εργάζονται στα εργαστήρια και ενδιαιτώνται στον Οίκο Τυφλών. Η υποτροφία για κάθε τρόφιμο αυξήθηκε σε 1.500 δραχμές το χρόνο.

Από τη λογοδοσία τού 1920 και πέρα βλέπουμε αναλυτική αναφορά στις εισφορές από την περιφορά τού δίσκου σε κάθε Μητρόπολη ξεχωριστά και σε κάθε ιερό ναό τής Αττικής. Επειδή το έντυπο διανεμόταν γενικώς για να παροτρυνθούν οι φιλάνθρωποι να προσφέρουν τον οβολό τους, πιθανότατα η αναλυτική αυτή αναφορά να έχει σκοπό την μεταξύ τούτων ευγενική άμιλλα.


Έτος 1921.

Το 1921 οι τρόφιμοι αυξήθηκαν και ανήλθαν σε 33. Το υπουργείο Περιθάλψεως ανέλαβε υποτροφίες για μαθητές προερχόμενους από τις νέες χώρες και τις αλύτρωτες περιοχές. Η Εφορεία για πρώτη φορά εκδηλώνει την ευχή, η εκπαίδευση των τυφλών να τεθεί υπό την αιγίδα τού αρμόδιου υπουργείου, ώστε να εκπληρωθεί η υποχρέωση της Πολιτείας για εκπαίδευση, όπως προς όλα τα ελληνόπουλα.

Η Ειρήνη Λασκαρίδου δώρισε στον Οίκο Τυφλών, για μελέτη και τέρψη των τροφίμων, πιανόλα αξίας 10.000 δραχμών.

Επειδή σταθερό ετήσιο εισόδημα για το Ίδρυμα απετέλεσε σχεδόν καθ΄ όλη τη διάρκεια λειτουργίας του η περιφορά τού δίσκου στις εκκλησίες, η Εφορεία αιτήθηκε και ο υπουργός των Εσωτερικών έκανε δεκτό το αίτημα, ώστε να επιτραπεί στους μητροπολίτες να περιφέρουν το δίσκο και άλλες ημέρες, όποτε έκριναν αυτοί σκόπιμο.

Κατά το 1921 οι 24 τρόφιμοι που καταγράφονται είναι νεοεισαχθέντες, κατά κανόνα. Η Λασκαρίδου παραπονιέται ότι δυσκολεύεται να βρει προσωπικό για τη διδασκαλία των τροφίμων με το κατάλληλο ψυχικό σθένος και αλτρουισμό και στρέφεται στην ιδέα τού να τελειοποιηθούν εκπαιδευτικά οι ίδιοι οι τυφλοί, ώστε να γίνουν μελλοντικοί δάσκαλοι στον Οίκο, ανοίγοντας έτσι ένα βιοποριστικό επάγγελμα.

Χειροτεχνήματα που προήλθαν από τα εργαστήρια τού Οίκου Τυφλών, εκτέθηκαν με μεγάλη επιτυχία στην πρώτη γυναικεία βιοτεχνική έκθεση, που πραγματοποιήθηκε στο Λύκειο των Ελληνίδων στις 10 Μαΐου 1921.  Επίσης, η βασίλισσα αγόρασε πολλά υφαντά κατασκευασθέντα από τις τροφίμους. Με μεγάλο ζήλο, τα κορίτσια έπλεξαν και παρέδωσαν στον Πατριωτικό Σύνδεσμο Ελληνίδων (ο οποίος τους είχε παράσχει το μαλλί) πάνω από εκατό ζευγάρια γάντια, κολόβια και περιλαίμια για τον Στρατό.

Το Ίδρυμα επισκέφθηκαν κατά το 1921, εκτός των άλλων, ο κύριος Ι. Ηλιάσκος, γενικός διευθυντής τής τράπεζας Αθηνών η οποία ανέλαβε την υποτροφία ενός τυφλού παιδιού και ο κύριος Γάσπαρης, διευθυντής τής Αστυνομίας Αθηνών. Ομαδικά προσήλθαν μαθητές από πολλά σχολεία, όπως: Αρσάκειο, τα κορίτσια του κηρύγματος του πατρός Μάρκου Τσακτάνη, το ανώτερο Παρθεναγωγείο, το Διδασκαλείο των Νηπιαγωγών, το Β΄ Γυμνάσιο Πειραιώς, ο Σύνδεσμος των Ελληνίδων φοιτητριών και πολλά μέλη τού Α΄ Γυναικείου Συνεδρίου.

Για πρώτη φορά από τη λειτουργία τού Οίκου Τυφλών έγινε δημόσια καταγγελία, πράγμα που θα επαναλαμβάνεται συχνά κατά τα επόμενα χρόνια, για το γεγονός ότι επιτήδειοι χρησιμοποιούσαν το όνομα της διευθύντριας και επισκεπτήρια τού Προέδρου, διενεργώντας δήθεν έρανο υπέρ των τροφίμων του Ιδρύματος. Έγινε έκκληση προς το κοινό να είναι προσεκτικό -δεδομένου ότι το Ίδρυμα δεν διενεργούσε εράνους- και οι ενδιαφερόμενοι να προσφέρουν τον οβολό τους, λαμβάνοντας πάντοτε απόδειξη από τον ταμία ή τη διευθύντρια.  


Έτη 1922-1923.

Από τον Οκτώβριο του 1922 οι τρόφιμοι αυξήθηκαν κατά πολύ λόγω του πολέμου της Μικράς Ασίας, καθώς και το προσωπικό, το οποίο επελέγη ανάμεσα σε δεινοπαθούντες, προκειμένου να ανακουφιστούν από την εθνική συμφορά. Για μια ακόμα φορά, το Αμπέτειο Μέλαθρο επιτάχθηκε, για να στεγάσει καταρχάς μικρασιάτες πρόσφυγες και στη συνέχεια τα δύο δημοτικά σχολεία τής Καλλιθέας, ενώ οι τρόφιμοι αναγκάστηκαν να κοιμηθούν στους διαδρόμους και στα εργαστήρια.

Ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός δώρισε στο Ίδρυμα 15 σάκους 25 κουβέρτες, ένα κιβώτιο γάλακτος, 5 κουτιά κινίνη και χρηματικό βοήθημα 5.000 δραχμών. Το υπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας ανέλαβε την υποτροφία 12 προσφυγοπαίδων και αύξησε από το 1923 την ετήσια χορήγηση σε 40.000. Την ιατρική περίθαλψη στους τροφίμους παρείχαν αφιλοκερδώς το Πολιτικό Νοσοκομείο, η Πολυκλινική Αθηνών και οι γιατροί Φωτεινός (καθηγητής δερματολογίας), Καψάλης (παθολόγος), Λοβέρδος (χειρουργός), Μπίστης (οφθαλμολόγος) και Φασανέλης, ο οποίος εμβολίασε όλους τους τροφίμους.

Ενώ το 1922 η αξία τής περιουσίας σε πάσης φύσεως χρεώγραφα πρώτης τάξεως, ανέρχονταν σε 162.584,40, το 1923 εκτινάχθηκαν σε 1.001.753,70 δραχμές.

Κατά τη λογοδοσία της του 1923 η Λασκαρίδου μάς πληροφορεί για τα είδη τής επαγγελματικής αποκατάστασης των τυφλών, που αποφοίτησαν ήδη από το ίδρυμα. Αναφέρει, έτσι, ότι πολλές τυφλές γυναίκες εργάζονταν στο σπίτι τους, στέλνοντας για πώληση τα χειροτεχνήματά τους ή δεχόμενες παραγγελίες, πολλοί τυφλοί απόφοιτοι του Ωδείου έπαιζαν σαν πιανίστες και άλλοι ευδοκίμησαν στο εμπόριο και στη χειροτεχνία. Πολλοί δε, βιοπορίζονταν από το επάγγελμα του ψάλτη.

Στον Οίκο Τυφλών επιχειρείτο να συνδυαστεί η διδασκαλία των μαθημάτων με την σωματική άσκηση, την μουσική καλλιέργεια και τη χειροτεχνία, κάτι το οποίο φαίνεται και από τον παρακάτω πίνακα:  

Μικρές τάξεις.
• Θρησκευτικά.
• Διήγημα.
• Ανάγνωση.
• Στιγμογραφία.
• Πραγματογνωσία.
• Απαγγελία.
• Αριθμητική.
• Δώρα – Αριθμητική.
• Δώρα – Πραγματογνωσία.
• Πατριδογραφία.
• Άμμος.
• Χώρισμα και ασκήσεις αφής.
• Διπλωτά.
• Ρυθμικά παιχνίδια.
• Γυμναστική.
• Χορός.
• Πλαστική.
• Γαλλικά.
• Ωδική.
• Εκκλησιαστική μουσική.
• Μουσικογραφία.
• Πιάνο.
• Κουδούνια.
• Τεχνικές ασκήσεις.
• Ξεσκονίσματα και θελήματα.

Μεγάλες τάξεις.
• Θρησκευτικά.
• Ιστορία.
• Ελληνικά.
• Γραμμογραφία (για να αλληλογραφούν με βλέποντες).
• Γραμματική.
• Απαγγελία.
• Αριθμητική.
• Αντιγραφή βιβλίων με στιγμές.
• Τυπωτική.
• Γεωγραφία.
• Φυσική Πειραματική.
• Φυσική Ιστορία.
• Βιβλιοδετική.
• Γυμναστική.
• Χορός.
• Πλαστική.
• Γαλλικά.
• Ωδική.
• Εκκλησιαστική μουσική.
• Μουσικογραφία.
• Πιάνο.
• Θεωρία μουσικής.
• Υπαγορεύσεις μουσικής.
• Έγχορδα όργανα.
• Πνευστά όργανα (για αγόρια).
• Ορχήστρα.
• Εργόχειρα.
• Χειροτεχνίες.
• Οικοκυρικά.
• Προγύμναση των μικρότερων παιδιών.


Έτη 1924-1925.

Ο Σπυρίδων Νικολόπουλος, από το Manchester, κατέλειπε κληροδότημα 100.000 δραχμών το 1923, το οποίο ανήγαγε σε 1.000.000 δραχμές το 1924, μετά από επιτυχή εγχείρηση που είχε στα μάτια του. Αξιοποιώντας το ποσό αυτό, η Εφορεία αγόρασε το κτήμα Σταυροπούλου στην Καλλιθέα, προσθέτοντας 400.000 δρχ. περίπου, προκειμένου να ιδρυθούν εργαστήρια για τη Σχολή. Το 1925 λειτούργησε για πρώτη φορά στο χώρο αυτό η επαγγελματική σχολή αρρένων τυφλών.

Τα χρεώγραφα της περιουσίας τού Οίκου Τυφλών ανήλθαν το 1924 σε 1.717.406 και το 1925 σε 2.829.792 δραχμές.

Το 1925 η βιβλιοθήκη τού Οίκου Τυφλών στην γραφή Braille αριθμεί περί τα 2.000 βιβλία.

Κατά τα έτη 1924-1925, ο Αμερικανικός Ερυθρός Σταυρός προσέφερε στο Ίδρυμα 21 κιβώτια και κουτιά γάλακτος, ένα κιβώτιο και 3/4 κακάο, ένα σάκο ζάχαρης και επτά κιβώτια γάλακτος, η διευθύντρια λουτρών Τζιτζιφιών κυρία Π. Δευτεραίου δωρεάν θαλάσσια λουτρά για τους τροφίμους, η Εταιρεία Μονοπωλείων δύο δοχεία πετρέλαιο, 200 κουτιά σπίρτα και 100 κιλά αλάτι, ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός επιδέσμους και βαμβάκι, η Β. Καλλιάδου 50 δραχμές για ένα γυάλινο οφθαλμό, το Ταμείο Περίθαλψης Προσφύγων 25 στρώματα και μαξιλάρια, 50 πανωφόρια, 60 σεντόνια, 29 κλινοσκεπάσματα, 200 πηχ. θερ. χακί, 50 σανδάλια, 50 υποδήματα και -για πρώτη φορά- το υπουργείο Υγιεινής δωρεάν φάρμακα.

Το 1925 οι μαθητές στον Οίκο Τυφλών ήταν 50.


Έτος 1926.

Το 1926 το υπουργείο Πρόνοιας αυξάνει τη χορηγία υποτροφιών σε 25 προσφυγόπαιδες. Ο τυφλός Ευάγγελος Τσαμουρτζής  πούλησε στον Οίκο Τυφλών καινούργιο πιάνο, χαρίζοντας ολόκληρο το κέρδος του -ύψους 8.000 δραχμών- και για το λόγο αυτό αναγράφηκε στον πίνακα των Δωρητών τού Ιδρύματος.

Το εβδομαδιαίο διαιτολόγιο των τροφίμων κατά το 1926, αρκετά εμπλουτισμένο από εκείνο του 1907, είχε ως εξής:

Πρόγευμα.
7:40 π.μ. Κακάο με γάλα, ζάχαρη και ψωμί. Σε καιρό νηστείας (Τετάρτη, Παρασκευή και πριν την Κοινωνία) κακάο ή τσάι με ζάχαρη και ψωμί.

Γεύμα.
12 Κυριακή: Κρέας ψητό ή μουσακάς με πατάτες ή χορταρικά της εποχής, τις γιορτές γλύκισμα.
Δευτέρα: Μακαρόνια ή πιλάφι
Τρίτη: Κρέας με χόρτα ή με πατάτες ή με κρεμμύδια.
Τετάρτη: Όσπρια ή σπανακόρυζο ή πατάτες και ελιές
Πέμπτη: Κρέας κεφτέδες ή ντολμάδες ή γιουβαρλάκια και σαλάτα
Παρασκευή: Όσπρια και χόρτα
Σάββατο: Ψάρι σαλάτα ή σπανακόρυζο ή κόκκινη κολοκύθα.

Δειλινό.
Μία φέτα ψωμί με φρούτα εποχής ή σύκα ή σταφίδα ή μέλι ή μαρμελάδα

Δείπνο.
7:40.
Κυριακή, Τρίτη και Πέμπτη: Κρεατόσουπα με πάστα.
Τετάρτη και Παρασκευή: Πιλάφι ή πατάτες ή χόρτα με ελιές.

Οι προσφορές σε είδος που προορίζονταν κυρίως για την ευχαρίστηση των παιδιών, το 1926 είχαν μεγάλη ποικιλία σε κουραμπιέδες, σοκολάτες, κόλλυβα, ιματισμό, τσουρέκια, κουλούρια, πορτοκάλια, νοσηλεία και διάφορα φάρμακα, περίθαλψη κατά το καλοκαίρι δύο τυφλών και συνοδεία αυτών σε ταξίδι, παξιμάδια, καραμέλες, διάφορα γλυκά (μπακλαβάδες, κανταΐφια), περιοδικά, αυγά, λεμονάδες, γάλα, μουρουνέλαιο, ποδιές και κοστούμια, προσκλήσεις σε συναυλίες, δωρεάν αποστολή περιοδικών «Ελληνική Επιθεώρησις», «Το Ελλην. Θέατρον» και «Άργος Τύπου Ανατολής».

Επίσης, αυξημένες κατά την ίδια χρονική περίοδο ήταν οι δωρεές σε χρήμα, αντί στεφάνου, σε μνήμη θανόντων.  


Έτος 1927.

Το 1927 στη λογοδοσία της η Ειρήνη Λασκαρίδου κάνει για πρώτη φορά μνεία σε κάποιας μορφής υποτυπώδη πρώιμη παρέμβαση, που παρέχουν οι παιδαγωγοί τού Οίκου Τυφλών σε οικογένειες με μικρά τυφλά παιδιά. Έτσι καθοδηγούσαν τους γονείς πώς να τα ανατρέφουν με υπομονή, σαν να ήταν βλέποντα, δηλαδή να ντύνονται και να τρώνε μόνα τους, να περπατούν ελεύθερα σε γνωστό περιβάλλον, να κάνουν μικρά θελήματα, να είναι καθαρά και, γενικά, να αυτοεξυπηρετούνται.

Κατά το αυτό έτος η υποτροφία ενός τυφλού παιδιού έχει ανέλθει σε 4.000 δραχμές το χρόνο.


Έτος 1928.

Το 1928 λειτουργούν τέσσερεις πλήρεις τάξεις του δημοτικού σχολείου (αργότερα έγινε εξατάξιο) που σε συνδυασμό με το νηπιαγωγείο, είχαν ως στόχο «την αφύπνιση των δυνατοτήτων των μικρών τυφλών». Το σχολείο ακολουθούσε τα καθορισμένα από το υπουργείο αναλυτικά προγράμματα του κανονικού πλήρους δημοτικού σχολείου. Παράλληλα παρέχονταν και οι πρώτες γνώσεις αγγλικών και γαλλικών (πρωτοποριακό στοιχείο για την εποχή) επίσης λαμβάνονταν υπόψη η κλίση των μαθητών στη μουσική και όσοι τη διέθεταν διδάσκονταν συστηματικά ενόργανη μουσική. Επιπλέον αναγέρθηκε γυμναστήριο για τη σωματική τους ανάπτυξη και παρέχονταν ειδικά μαθήματα μάλαξης για βιοπορισμό.

Την ίδια χρονιά εγκαινιάστηκε παράρτημα που αναγέρθηκε στον αύλειο χώρο τού Αμπετείου, προκειμένου να χρησιμεύσει για οικοτροφείο θηλέων μετά την αποφοίτησή τους και μέχρι να αποκατασταθούν επαγγελματικά,  καθώς και γυμναστήριο. Κατά τον τρόπο αυτό, ο αριθμός των τροφίμων όλων των κατηγοριών αυξήθηκε σε 77. Επίσης, στο κεντρικό κτήριο τού Αμπετείου προστέθηκαν δύο δωμάτια, ένα για τη λειτουργία τού τυπογραφείου και ένα για ιματιοθήκη. Το ίδιο έτος προστίθεται και Ζ΄ τάξη στο σχολείο.


Έτος 1929.

Το 1929 λειτούργησε στο σχολείο και Η΄ τάξη, καθώς και τμήμα μαλάξεως. Στη λογοδοσία της η Λασκαρίδου διαμαρτύρεται για τις πληροφορίες που έλαβε, σύμφωνα με τις οποίες το κράτος προτίθετο να ιδρύσει και δεύτερο κρατικό σχολείο για τυφλούς. Ισχυρίστηκε ότι ο Οίκος Τυφλών, ήταν σε θέση να εκπαιδεύσει όλα τα τυφλά παιδιά, των οποίων οι γονείς ή οι κηδεμόνες θα υπέβαλαν αίτηση αρμοδίως, ωστόσο σύμφωνα με την απογραφή τού 1920, οι τυφλοί στην Ελλάδα ανέρχονταν σε 5.000, ενώ η Κοινωνία των Εθνών (ΚτΕ) μετά την μικρασιατική τραγωδία τούς ανεβάζει σε 7.000.

Τις πληροφορίες, εκτός των άλλων τεκμηριώνουν άρθρα στις εφημερίδες και η επιστολή τής Αγγελικής Συγγούνα -πρώην τρόφιμης του Οίκου Τυφλών προς Ειρήνη Λασκαρίδου- τής 30ής Μαΐου 1931,  η οποία την πληροφορεί, ότι συνεργάτης τού τυφλού αυτοαποκαλούμενου δασκάλου για τυφλούς, Τρύφωνα Νίνου,  την επισκέφθηκε και της πρότεινε να εργαστεί ως δασκάλα σε νέο σχολείο τυφλών, το οποίο επρόκειτο να λειτουργήσει.


Έτος 1930.

Η Εφορεία αποφάσισε την αποστολή δύο διδασκαλισσών στην Εσπερία, προκειμένου να ειδικευθούν στην εκπαίδευση των τυφλών.

Το 1930, για την αποσυμφόρηση της σχολής, η διοίκηση απομάκρυνε τους διανοητικώς υστερούντες και τους ανεπίδεκτους για εκμάθηση τέχνης, όσους αποφοίτησαν και είχαν συγγενείς να τους περιθάλψουν και όσους επέδειξαν ανυπότακτη και ανάρμοστη διαγωγή. Στη λογοδοσία της η Λασκαρίδου προτείνει την ίδρυση εργαστηρίων για τυφλούς σε όλη την Ελλάδα, στα οποία θα δίδασκαν οι απόφοιτοι του Οίκου Τυφλών εξασφαλίζοντας έτσι την επαγγελματική τους αποκατάσταση και όπου οι τυφλοί από 15 χρονών και πάνω -οι οποίοι δεν μπορούσαν να εισαχθούν στο Ίδρυμα- θα διδάσκονταν στοιχειώδεις γνώσεις θεωρητικώς και πρακτικώς.

Το 1930 στο θέατρο Ολύμπια πραγματοποιήθηκε καλλιτεχνική εκδήλωση από τους τροφίμους του Οίκου Τυφλών, προκειμένου τα έσοδα να χρησιμεύσουν για την ανέγερση ιερού ναού στον αύλειο χώρο τού Αμπετείου.

Οι τρόφιμοι της Σχολής ανέρχοντο σε ογδόντα, από τους οποίους οι τρεις ήταν αυτοσυντήρητοι και, παραπάνω από τους μισούς, πρόσφυγες. Επίσης, πολλοί ήταν ορφανοί και -εκτός από τους έλληνες- συγκαταλέγονταν δύο αλβανοί, ένας αρμένιος και ένας ισραηλίτης.

Οι υποτροφίες για το 1930 χορηγούντο από τους κάτωθι:

• Υπουργείο Πρόνοιας: 84.956 δραχμές.
• Κληροδότημα Α. Παλατιανού: 8.000 δραχμές.
• Πάγκειος Επιτροπή: 24.000 δραχμές.
• Εθνική Τράπεζα: 6.000 δραχμές.
• Αδελφοί Καλόμοιροι: 2.000 δραχμές.
• Ι. Μικρόπουλος: 2.000 δραχμές.
• Ανώνυμος Κυρία: 4.000 δραχμές.
• Κυρία Τ. Μ. Μαρίνου: 1.500 δραχμές.
• Τράπεζα Αθηνών: 6.000 δραχμές.
• Γ. Βλάχος: 2.650 δραχμές.
• Αμερικανική Περίθαλψις Εγγύς Ανατολής: 57.750 δραχμές.
• Αμερικανική Περίθαλψις Εγγύς Ανατολής έξοδα εγκαταστάσεως 3 τροφίμων: 6.000 δραχμές.
• Παν. Γ. Μουστάκας έξοδα εγκαταστάσεως: 8.000 δραχμές.
• Μάρκος Ι. Τυράκις έξοδα εγκαταστάσεως: 5.000 δραχμές.
• Σταυρωτή Ι. Κουτουλάκι έξοδα εγκαταστάσεως: 6.000 δραχμές.
• Νικόλαος Ι. Αναστασάκης έξοδα εγκαταστάσεως: 2.000 δραχμές.
• Αλεξάνδρα Πελεκάνου έξοδα εγκαταστάσεως: 2.000 δραχμές.
• Σύνολο: 227.856 δρχ.

Στις 3 Απριλίου 1930 ο Τρύφων Νίνος, καθηγητής των τυφλών (τυφλός και ο ίδιος), ο οποίος από το 1924 ήδη έχει αποδυθεί σε αγώνα για τη δημιουργία και άλλων σχολείων για τυφλούς, απευθύνεται στον αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πρόεδρο του Οίκου Τυφλών, προκειμένου ο τελευταίος να πειστεί να κάμψει την πεισματική άρνηση της Ειρήνης Λασκαρίδου για ίδρυση και άλλου σχολείου, εισπράττοντας και την άρνηση του Μακαριωτάτου.

Μετάβαση στο περιεχόμενο