Η επίδραση του χορού στην υποκειμενική ευημερία των αναπήρων: μια συστηματική ανάλυση των ποιοτικών ερευνών – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Νατάσας Τζήκα – ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, Π.Μ.Σ. «ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ» – Μέρος 43ο
5.9 Πως συντελεί στην υποκειμενική ευημερία η χρήση μη φαρμακολογικών παρεμβάσεων
Οι υπό ανάλυση μελέτες έδειξαν πως υπάρχει ανάγκη για μια στροφή από τις παρεμβάσεις που επικεντρώνονται μόνο στη σωματική λειτουργία προς παρεμβάσεις που προάγουν τη συμμετοχή και την κοινωνική ένταξη, χρησιμοποιώντας τη συμμετοχή ως σημείο εκκίνησης για τη βελτίωση της σωματικής και ψυχολογικής υγείας (Anderson, 2020; Berthiaume et al, 2024; Pandya, 2024).
Η χρήση μη φαρμακολογικών παρεμβάσεων, όπως οι θεραπευτικές τέχνες και οι δραστηριότητες χορού, αποτελούν πεδία που κερδίζουν όλο και περισσότερο ενδιαφέρον, καθώς προσφέρουν μια ολιστική προσέγγιση στη βελτίωση της ποιότητας ζωής (MinoRoy et al, 2021). Έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικές στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησης και της κοινωνικής αλληλεπίδρασης, προσφέροντας μια θετική διέξοδο για την έκφραση και την αποδοχή του σώματος. Υπάρχει ανάγκη για στοχευμένες παρεμβάσεις που να βοηθούν στη διαχείριση των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι ανάπηρες γυναίκες προκειμένου να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής τους και η αίσθηση της σωματικής τους ταυτότητας. Οι έρευνες δείχνουν ότι η συμμετοχή σε χορευτικές δραστηριότητες μπορεί να οδηγήσει σε μείωση των ψυχικών προβλημάτων, που οδηγεί σε αυξημένη ευημερία των αναπήρων (Aujla, 2021; MinoRoy et al, 2021).
Η χορευτική τέχνη προσφέρει μια πολυαισθητηριακή εμπειρία που περιλαμβάνει ήχους, κινήσεις και συναισθηματικές εκφράσεις, οι οποίες είναι σημαντικές για την κατανόηση και την εκτίμηση του χορού, ειδικά για άτομα με οπτική και ακουστική αναπηρία. Η ακουστική περιγραφή (Audio Description, AD) διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στην ενίσχυση της προσβασιμότητας για τα ακροατήρια με προβλήματα όρασης σε διάφορα μέσα ενημέρωσης. Η έρευνα δείχνει ότι τα δημιουργικά στυλ ακουστικής περιγραφής μπορούν να αυξήσουν την παρουσία και την εμβύθιση σε σύγκριση με τις τυπικές αντικειμενικές περιγραφές (Walczak & Fryer, 2017). Η ηχητική περιγραφή παίζει κρίσιμο ρόλο στην εμπειρία των θεατών με οπτική αναπηρία, καθώς βοηθά στην κατανόηση των κινήσεων και των αλληλεπιδράσεων των χορευτών. Ωστόσο, η περιγραφή πρέπει να είναι ισορροπημένη, ώστε να μην περιορίζει τη φαντασία του θεατή (Hutchinson & Eardley, 2020). Ο χορός είναι στενά συνδεδεμένος με πολιτισμικά και κοινωνικά στοιχεία, όπως η παράδοση και οι ηθικές αξίες. Η κατανόηση αυτών των στοιχείων μπορεί να ενισχύσει την εμπειρία του θεατή.
Αναμφίβολα, η μουσικοθεραπεία έχει δείξει ότι υπόσχεται την αντιμετώπιση αυτοτραυματισμών σε άτομα με αυτισμό (Κάργιου, 2012). Η συμμετοχή στη φυσική δραστηριότητα έχει συσχετιστεί θετικά με στρατηγικές αντιμετώπισης του στρες και την αυτοαποτελεσματικότητα μεταξύ φοιτητών πανεπιστημίου, υποδεικνύοντας τη δυνατότητά της για μείωση του άγχους (Kamtsios & Filaktakidou, 2008). Ο ρόλος της μουσικής στη ζωή του ανθρώπου επεκτείνεται πέρα από την ψυχαγωγία, χρησιμεύοντας ως μέσο έκφρασης και συναισθηματικής ρύθμισης. Η δημιουργία και η ακρόαση διαφορετικών μουσικών συνθέσεων μπορεί να προκαλέσει διάφορα συναισθήματα, αποδεικνύοντας την επίδραση της μουσικής στην ψυχολογική μας κατάσταση (Ανδριοπούλου & Βασιλοπούλου, 2024). Γενικώς, η διαδικασία της κίνησης και η εμπλοκή με τη μουσική μπορεί να λειτουργήσει ως μέσο αποσύνδεσης από τον φυσικό πόνο και το άγχος της καθημερινότητας, προσφέροντας μια νέα προοπτική για την αυτοαντίληψη και την υποκειμενική ευημερία.
