‘Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΟΠΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ’- ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της ΓΙΑΝΝΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑΣ-ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Μ.Π.Σ. «Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση» – Μέρος 1ο
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ
ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ
«Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση»
ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ
‘Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΟΠΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ’
ΓΙΑΝΝΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ-ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ
ΑΜ 21037
Θεσσαλονίκη 2023
«Η συγγραφέας βεβαιώνει ότι το περιεχόμενο του παρόντος έργου είναι αποτέλεσμα προσωπικής εργασίας και ότι έχει γίνει η κατάλληλη αναφορά στην εργασία τρίτων, όπου κάτι τέτοιο ήταν απαραίτητο, σύμφωνα με τους κανόνες της ακαδημαϊκής δεοντολογίας».
Θεσσαλονίκη, 2023
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Η οπτική αναπηρία στην Ελλάδα είναι ένα ευαίσθητο ζήτημα μελέτης, κάτι το οποίο με παρακίνησε να ασχοληθώ με το συγκεκριμένο θέμα. Μέσα από την έρευνα της συγγραφής της εργασίας, ανακάλυψα το πλήθος των προβλημάτων και των ελλείψεων με τις οποίες καλούνται να έρθουν αντιμέτωπα τα άτομα με οπτική αναπηρία. Αναλύθηκαν αρκετά φλέγοντα ζητήματα μέσα στην εργασία, με την ελπίδα να βελτιωθεί η αντιμετώπιση αυτών των ανθρώπων από το κράτος και την κοινωνία. Επίσης, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον καθηγητή Παπαδόπουλο Κωνσταντίνο, ο οποίος επέβλεπε την πορεία της εργασίας μου και στάθηκε σύμμαχος στην προσπάθειά μου ως προς την υλοποίηση της εργασίας στο μέγιστο βαθμό.
Περιεχόμενα
Περίληψη
Abstract
Εισαγωγή
1o ΚΕΦΑΛΑΙΟ. ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ – ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ
1.1 Ορισμοί και ταξινόμηση αναπηρίας
1.1.1 Ορισμός τύφλωσης
1.1.2 Γενικές πληροφορίες
1.2 Νομοθετικά πλαίσια για την Ειδική-Ενταξιακή εκπαίδευση στην Ελλάδα
1.3 Η ευρύτερη κατάσταση στην Ελλάδα
1.4 Ιστορική αναδρομή
2o ΚΕΦΑΛΑΙΟ. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ
2.1 Αναζήτηση βιβλιογραφίας
2.2 Κριτήρια ένταξης και αποκλεισμού
2.3 Εξαγωγή δεδομένων και ανάλυση
2.4 Αξιολόγηση της ποιότητας
2.5 Περιορισμοί
3o ΚΕΦΑΛΑΙΟ. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
3.1 Η πραγματικότητα της Ελλάδας
3.2 Τεχνολογικές παρεμβάσεις
3.3 Η σημασία της κυβερνητικής πολιτικής
4o ΚΕΦΑΛΑΙΟ – Συζήτηση-Συμπεράσματα-Προτάσεις
Βιβλιογραφία
Περίληψη
Η εκπαίδευση και η κοινωνική ένταξη των ατόμων με προβλήματα όρασης αποτελούν κρίσιμες πτυχές της συνολικής ευημερίας και ποιότητας ζωής τους. Η παρούσα διπλωματική εργασία συνιστά μια ολοκληρωμένη ανασκόπηση της βιβλιογραφίας που διερευνά την κατάσταση της εκπαίδευσης και της κοινωνικής ένταξης των ατόμων με προβλήματα όρασης στην Ελλάδα. Η μελέτη διερευνά τα εμπόδια και τα συστήματα υποστήριξης που επηρεάζουν τα αποτελέσματα της εκπαίδευσης και της κοινωνικής ένταξης των ατόμων με προβλήματα όρασης. Για την επίτευξη του σκοπού της μελέτης διεξήχθη αναζήτηση της διεθνούς βιβλιογραφίας στις διεθνείς βάσεων δεδομένων που σχετίζονται με την ειδική εκπαίδευση: Education Full Text (Wilson), ERIC, και PsycInfo. Οι συγκεκριμένες περιγραφικές λέξεις και φράσεις που χρησιμοποιήθηκαν ήταν: άτομα με προβλήματα όρασης, εκπαίδευση, κοινωνική ενσωμάτωση, Ελλάδα, συστήματα υποστήριξης. Μέσα από μια κριτική ανάλυση της υπάρχουσας βιβλιογραφίας, η μελέτη εντοπίζει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα άτομα με προβλήματα όρασης ως προς την πρόσβαση στην εκπαίδευση στην Ελλάδα. Τέτοιου είδους προκλήσεις είναι η έλλειψη κατάλληλης τεχνολογίας, οι ανεπαρκείς πόροι και η ανεπαρκής κατάρτιση των εκπαιδευτικών. Επιπλέον, η μελέτη εξετάζει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα άτομα με προβλήματα όρασης όσον αφορά την επίτευξη κοινωνικής ένταξης, όπως είναι η περιορισμένη πρόσβαση σε ευκαιρίες απασχόλησης, μεταφορές και κοινωνικές δραστηριότητες. Η μελέτη διαπίστωσε ότι ενώ υπάρχουν κάποια διαθέσιμα συστήματα υποστήριξης για άτομα με προβλήματα όρασης στην Ελλάδα, όπως εξειδικευμένα σχολεία, υποστηρικτικές τεχνολογίες και κέντρα αποκατάστασης, είναι απαραίτητη η αναβάθμιση των συστημάτων αυτών σε πιο ολοκληρωμένα και προσβάσιμα συστήματα υποστήριξης για να διασφαλιστεί ότι τα άτομα με προβλήματα όρασης έχουν ίσες ευκαιρίες για την εκπαίδευση και την κοινωνική ένταξη. Τα ευρήματα αυτής της μελέτης προσφέρουν πολύτιμες γνώσεις για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και τους επαγγελματίες για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων της εκπαίδευσης και της κοινωνικής ένταξης για τα άτομα με προβλήματα όρασης στην Ελλάδα. Η μελέτη ολοκληρώνεται με τη διατύπωση προτάσεων για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων της εκπαίδευσης και της κοινωνικής ένταξης για άτομα με προβλήματα όρασης, όπως αύξηση πόρων για εξειδικευμένα σχολεία, παροχή κατάρτισης για εκπαιδευτικούς και βελτίωση της προσβασιμότητας στις μεταφορές και στους δημόσιους χώρους.
Λέξεις-κλειδιά: Άτομα με προβλήματα όρασης, Εκπαίδευση, Κοινωνική ενσωμάτωση, Ελλάδα, Συστήματα υποστήριξης
Abstract
The education and social integration of visually impaired individuals are critical aspects of their overall well-being and quality of life. This thesis is a comprehensive review of literature that aims to explore the state of education and social integration of visually impaired individuals in Greece. The study investigates the barriers and support systems that impact the education and social integration outcomes of visually impaired individuals. To achieve the purpose of the study, a search of the international literature was conducted in the international databases related to special education: Education Full Text (Wilson), ERIC, and PsycInfo. The specific descriptive words and phrases used were: visually impaired individuals, education, social integration, Greece, support systems. Through a critical analysis of existing literature, the study identifies the challenges faced by visually impaired individuals in accessing education in Greece, such as lack of appropriate technology, inadequate resources, and insufficient training for teachers. Furthermore, the study examines the challenges that visually impaired individuals face in achieving social integration, such as limited access to employment opportunities, transportation, and social activities. The study also identifies the existing support systems available for visually impaired individuals in Greece, such as specialized schools, assistive technology, and rehabilitation centers. However, the study also highlights the need for more comprehensive and accessible support systems to ensure that visually impaired individuals have equal opportunities for education and social integration. The findings of this study provide valuable insights for policymakers and practitioners to improve the education and social integration outcomes of visually impaired individuals in Greece. This study concludes by offering recommendations for improving the education and social integration outcomes for visually impaired individuals, such as increasing resources for specialized schools, providing training for educators, and improving accessibility to transportation and public spaces.
Key-words: Visually impaired individuals, Education, Social integration, Greece, Support systems