Η Ειδική Αγωγή στη Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: Προκλήσεις και Δυνατότητες – Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία της Χασεκίδου Σοφίας – Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Διατμηματικό Π.Μ.Σ.«Διαχείριση της Μαζικής Μετανάστευσης και Πληθυσμών σε Κίνηση» – Μέρος 2ο

Μάι 27, 2025 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Η Ειδική Αγωγή στη Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: Προκλήσεις και Δυνατότητες – Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία της Χασεκίδου Σοφίας – Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Διατμηματικό Π.Μ.Σ.«Διαχείριση της Μαζικής Μετανάστευσης και Πληθυσμών σε Κίνηση» – Μέρος 2ο

 

Εισαγωγή

 

Η εκπαίδευση αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα που διασφαλίζεται από διεθνείς, ευρωπαϊκές συμβάσεις, καθώς και σε εθνικό επίπεδο, μέσω του Συντάγματος. Στη σημερινή εποχή, η ανάγκη για μια συμπεριληπτική προσέγγιση στην εκπαίδευση είναι πιο επιτακτική από ποτέ, ιδιαίτερα για τις ευάλωτες ομάδες πληθυσμού, όπως είναι τα παιδιά πρόσφυγες και μετανάστες με αναπηρία. Αυτή η διπλή ταυτότητα, που περιλαμβάνει την αναπηρία και την εμπειρία της μετανάστευσης/προσφυγιάς, φέρει σοβαρές προκλήσεις, που απαιτούν ειδική προσοχή, κατάλληλη πολιτική και εκπαιδευτική παρέμβαση.

Στην παρούσα εργασία, εξετάζουμε τη διατομή της ειδικής αγωγής και της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης, εστιάζοντας στα παιδιά προσφύγων και μεταναστών με αναπηρία. Στο πρώτο κεφάλαιο, αναλύουμε το θεσμικό πλαίσιο που διέπει την εκπαίδευση των ατόμων με αναπηρία στην Ελλάδα, εστιάζοντας στις διεθνείς και ευρωπαϊκές συμβάσεις, όπως είναι η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα των Ατόμων με αναπηρία, καθώς και στη νομοθεσία που έχει διαμορφώσει το εκπαιδευτικό σύστημα μέχρι σήμερα, μέσα από τον Νόμο 3699/2008, εξετάζοντας τις στρατηγικές που εφαρμόζονται για την εκπαίδευση των μαθητών/τριών/τριών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στις σχολικές μονάδες. Ακόμη, πραγματοποιείται αναφορά στις αρχές και στη σημασία της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης, για την προώθηση ενός εκπαιδευτικού περιβάλλοντος που υποστηρίζει την διαφορετικότητα και την ισότητα.

Στο δεύτερο κεφάλαιο, εμβαθύνουμε στις αρχές της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης, στη διασύνδεση της με την προσέγγιση της συμπερίληψης, καθώς και στο δικαίωμα των παιδιών προσφύγων και μεταναστών στην εκπαίδευση. Επιπλέον, εξετάζεται η εφαρμογή της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης στην ελληνική πραγματικότητα και των στρατηγικών που ακολουθούνται για την ένταξη τους στην εκπαίδευση, μέσα από τα Διαπολιτισμικά Σχολεία, τις Τάξεις Υποδοχής και τις Δομές Υποδοχής για την Εκπαίδευση Προσφυγόπαιδων.

Στο τρίτο κεφάλαιο, εστιάζουμε στην ιδιαίτερη κατηγορία των παιδιών προσφύγων και μεταναστών με αναπηρία, αναλύοντας τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν λόγω της διπλής τους ταυτότητας και τις περιορισμένες διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας, που αφορούν την προστασία και τη στήριξη τους. Ακόμη, πραγματοποιείται αναφορά στο ζήτημα της εκπαίδευσης παιδιών προσφύγων και μεταναστών με αναπηρία σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, που υποδέχονται πρόσφυγες και μετανάστες, όπως είναι η Ισπανία, η Ιταλία και η Γερμανία, για την ανάδειξη αντίστοιχων ζητημάτων.

Τέλος, η ερευνητική μας προσέγγιση, μέσω ερωτηματολογίων, απευθυνόμενων σε εργαζόμενους στο μεταναστευτικό και προσφυγικό πεδίο στην Ελλάδα, προσφέρει μια εικόνα των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι επαγγελματίες και των εμπειριών τους. Επίσης, αναδεικνύεται ο ρόλος του κράτους και των Μη Κυβερνητικών Οργανισμών στην υποστήριξη των παιδιών αυτών.

Η εργασία αυτή φιλοδοξεί να αναδείξει και να ενισχύσει την αναγνώριση των παιδιών προσφύγων και μεταναστών με αναπηρία. Μέσα από την εργασία, αναδεικνύουμε το ζήτημα της σύνθεσης της ειδικής αγωγής στη διαπολιτισμική εκπαίδευση, εστιάζοντας στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα παιδιά στην Ελλάδα και προτείνοντας στρατηγικές για την καλύτερη ένταξη τους στην ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα.

 

Μετάβαση στο περιεχόμενο