«Φύλο, Εργασία και Αναπηρία: μία συστηματική ανασκόπηση» – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Σιώνα Κωνσταντίας – Στεφανίας – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Π.Μ.Σ. «Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση» – Μέρος 9ο

Αυγ 5, 2025 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

«Φύλο, Εργασία και Αναπηρία: μία συστηματική ανασκόπηση» – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Σιώνα Κωνσταντίας – Στεφανίας – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Π.Μ.Σ. «Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση» – Μέρος 9ο

 

1.7         Γυναίκες και εργασία

 

Όπως έχει ήδη αναφερθεί, είναι αναγκαίο να γίνει διερεύνηση του θέματος σε συναρμογή με το γενικότερο κοινωνικό συγκείμενο. Αυτό σημαίνει πως είναι ουσιαστικό να γίνει η μελέτη του φαινομένου της πρόσβασης των γυναικών με αναπηρία στην εργασία, σε σύνδεση με την δυνατότητα γενικότερα των γυναικών για πρόσβαση στον εργασιακό χώρο.

Μία σημαντική κατηγορία παραγόντων που επηρεάζουν τις αποφάσεις των γυναικών είναι αναντίρρητα οι κοινωνικοί ρόλοι που αυτές λαμβάνουν. Ήδη σε παλαιότερες έρευνες και συγκεκριμένα στις Artazcoz et al. (2004), επισημαίνεται πως η σημασία των οικογενειακών ρόλων, όπως και ο υπερβολικός φόρτος εργασίας μπορούν να εξουδετερώσουν την θετική επίδραση που έχει η δουλειά στην υγεία των γυναικών. Συγκεκριμένα, η επίδραση των οικογενειακών απαιτήσεων μπορεί να διαφέρει ανάλογα με την εργασιακή κατάσταση. Παρά την παροχή υποστήριξης, η φροντίδα της οικογένειας και οι οικιακές εργασίες μπορούν να είναι ιδιαίτερα εξαντλητικές σε συνδυασμό με την εργασία. Ενδιαφέρον προκαλεί ωστόσο πως στα αποτελέσματα της έρευνάς τους προκύπτει πως η υγεία των γυναικών που εργάζονται είναι σε καλύτερη ποιότητα απ’ ό,τι αυτή των γυναικών που ασχολούνται μόνο με τις οικιακές εργασίες, ενώ μάλιστα η αρνητική επίδραση των οικογενειακών υποχρεώσεων βαραίνει κυρίως τις γυναίκες από λιγότερο προνομιούχα περιβάλλοντα.

Αυτό αναμφισβήτητα υποδεικνύει πόσο σημαντικό είναι να υπάρχει αν μη τι άλλο η επιλογή και η δυνατότητα για ένταξη της γυναίκας στο εργατικό δυναμικό. Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με το International Labour Office (Employment Trends, ILO, 2004), οι γυναίκες έχουν λιγότερες πιθανότητες να βρίσκονται σε θέση εργασίας με (κανονικό) μισθό σε σχέση με τους άνδρες. Ακόμη, παρατηρείται περιορισμός στους τομείς στους οποίους εργάζονται, που είναι κατεξοχήν ο αγροτικός και ο τομέας παροχής υπηρεσιών, και μάλιστα σε μεγαλύτερη συχνότητα σε σχέση με τους άνδρες.

Αξιοσημείωτο είναι ακόμη το πόρισμα που προκύπτει από το παράδειγμα της Ιταλίας, όπου είναι δυνατό να υπάρχουν μεγάλες διαφορές στην απασχολησιμότητα μέσα στο ίδιο κράτος. Ειδικότερα, στα αποτελέσματα της έρευνας των Campa et al. (2009), τα ποσοστά ανεργίας διαφέρουν ανάμεσα στην Βόρεια και την Νότια Ιταλία, με τα ποσοστά της Βόρειας Ιταλίας να βρίσκονται πιο κοντά στα ευρωπαϊκά δεδομένα σε σχέση με της Νότιας Ιταλίας (η διαφορά είναι 55-57% για τη Βόρεια Ιταλία και 31% στη Νότια).

Επιπλέον, οι γυναίκες κατά κανόνα κερδίζουν λιγότερα χρήματα σε σχέση με τους άνδρες για την ίδια εργασία, ακόμα και σε δουλειές που παραδοσιακά θεωρούνται

«γυναικείες». Κατά συνέπεια, το ποσοστό τους που ενώ εργάζονται βρίσκονται σε συνθήκες φτώχειας είναι μεγαλύτερο σε σχέση με τους άνδρες. Στην οικονομία του 2004, η εύρεση εργασίας δυσχεραίνεται για τις νεαρές γυναίκες, καθώς θεωρείται πως αντιμετωπίζουν

«διπλές διακρίσεις». Επισημαίνεται ακόμη πως χρειάζεται προσοχή όταν ερμηνεύουμε τάσεις ελάττωσης του ποσοστού της ανεργίας για τις γυναίκες, καθώς είναι συχνό το φαινόμενο να προσαρμόζονται αποδεχόμενες θέσεις μερικής απασχόλησης ή βγαίνοντας από το εργατικό δυναμικό (Employment Trends, ILO, 2004).

Τέλος, είναι σημαντικό να αξιολογηθεί το κατά πόσο οι επιπτώσεις σημαντικών φαινομένων παγκοσμίου βεληνεκούς είναι εφικτό να διαφοροποιούνται ανάλογα με το φύλο. Σε σχέση με την εργασία, οι Nafakh et al. (2022) παρατηρούν πως πριν την πανδημία η διαφορά στο χάσμα της απασχολησιμότητας ανάμεσα στα φύλα ήταν της τάξης του 4% (55% απασχολησιμότητα για τις γυναίκες, 59% για τους άνδρες). Στο πρώτο κύμα της πανδημίας, η διαφορά ήταν διπλάσια (48% απασχολησιμότητα για τις γυναίκες, 56% για τους άνδρες), ενώ στο δεύτερο κύμα της πανδημίας παρατηρήθηκε μία μικρή πρόοδος του ποσοστού των γυναικών, ενώ των ανδρών έμεινε σταθερό. Οι ερευνητές έτσι συμπεραίνουν πως παρότι πολλοί θεωρούν πως η πανδημία επηρέασε τους περισσότερους ανθρώπους με τον ίδιο τρόπο, στην πραγματικότητα η πανδημία επιδείνωσε ήδη υπάρχουσες ανισότητες. Παρατηρούν ακόμη πως οι γυναίκες είχαν λιγότερες πιθανότητες στην εύρεση και την διατήρηση της εργασίας σε σχέση με τους άνδρες.

 

Μετάβαση στο περιεχόμενο