Από τον Διονύση Μαρίνο.
Ο πρώτος που εμπνεύστηκε την ιδέα της ατέλειωτης βιβλιοθήκης ήταν ο Γερμανός μαθηματικός και συγγραφέας Κουρντ Λάσβιτς. Την οραματική του έμπνευση μετέφερε το 1904 στη νουβέλα του «Η παγκόσμια βιβλιοθήκη». Σε αυτό το θαυμαστό οίκημα θα βρίσκονταν όλα τα βιβλία που υπήρχαν έως εκείνη τη στιγμή στην ανθρωπότητα.
Αρκετές δεκαετίες μετά, ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες, ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς του 20ού αιώνα, εμπνεύστηκε από το έργο του Λάσβιτς και δημοσίευσε το 1941 τη γνωστή νουβέλα «Η βιβλιοθήκη της Βαβέλ». Μια φαραωνικού τύπου βιβλιοθήκη, στην οποία θα υπήρχε κάθε γραπτό κείμενο που έχει υπάρξει από την αρχή του γραπτού πολιτισμού, αλλά και εκείνα που θα γράφονταν στο μέλλον.
Ας μη γελιόμαστε, δεν χρειάζονται τέτοιοι μαξιμαλισμοί. Στη σημερινή Ελλάδα αυτό που είναι πρώτιστη ανάγκη είναι μια ευέλικτη, μοντέρνα, άρτια δομημένη βιβλιοθήκη και με φιλοσοφία που θα μπορεί να προσελκύει όχι μόνο τους βιβλιόφιλους, αλλά και εκείνους που αποπειρώνται για πρώτη φορά να προσεγγίσουν τον χώρο του βιβλίου.
Αυτό ακριβώς το σημαντικό έργο έρχεται να καλύψει η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος με την επικείμενη μετεγκατάστασή της στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος».
Πρόκειται για ένα ιστορικό και πολύπλοκο εγχείρημα, καθώς θα χρειαστεί τη συνέργεια πολλών ατόμων, διαφορετικών ειδικοτήτων, την ασφαλή μεταφορά των βιβλίων και του αναγκαίου εξοπλισμού, αλλά και την εκπαίδευση του απαραίτητου προσωπικού. Το όλο εγχείρημα έχει έναν δυναμικό χαρακτήρα με την έννοια ότι πολλές νέες υπηρεσίες που θα προσφέρονται στο ευρύ κοινό θα εξελίσσονται προοδευτικά.
Επί της ουσίας, η Εθνική Βιβλιοθήκη, στο μέλλον, θα λειτουργεί σε τρία κτίρια (ΚΠΙΣΝ, Βαλλιάνειο, Βοτανικός), προσφέροντας αξιόπιστη πληροφόρηση, ανοιχτή γνώση και διαρκή έμπνευση σε κάθε πολίτη που θέλει να διαβάσει, να μελετήσει, να ανακαλύψει, να δημιουργήσει.
Τι κάνει το όλο σχέδιο ακόμη πιο ενδιαφέρον; Η δημιουργία του Δανειστικού Τμήματος που θα λειτουργήσει όταν θα ολοκληρωθεί η μετεγκατάσταση της Εθνικής Βιβλιοθήκης στο ΚΠΙΣΝ.
Πρωτοποριακό εγχείρημα.
Το Δανειστικό Τμήμα από τη φύση του είναι εξόχως πρωτοποριακό, καθώς έχουμε να κάνουμε με μια νέα υπηρεσία που απευθύνεται στο ευρύ κοινό και θα προσφέρει δωρεάν πρόσβαση στη γνώση και την ψυχαγωγία μέσα σε ένα απόλυτα φιλικό περιβάλλον, το οποίο σε προδιαθέτει να περιδιαβείς και να το χαρείς.
Δύσκολα θα βρει κανείς σε Εθνικές Βιβλιοθήκες του εξωτερικού κάτι ανάλογο, κάτι που σημαίνει ότι ο ρόλος της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος αναβαθμίζεται και γίνεται σημαντικός παράγοντας σε αυτό που θα έλεγε κανείς «κυκλοφορία» γνώσης στη σύγχρονη Ελλάδα.
Για τις ανάγκες αυτού του καινοτόμου εγχειρήματος συγκροτήθηκε μια ειδική ομάδα 10 ατόμων από τον χώρο του βιβλίου, που για έναν μήνα επεξεργάστηκαν 50.000 τεκμήρια στο κτίριο της Εθνικής Βιβλιοθήκης στον Βοτανικό. Από αυτά, τα 20.000 (χωρισμένα σε θεματικές ενότητες) εντάσσονται πλέον στη συλλογή του Δανειστικού Τμήματος. Με την ολοκλήρωση της διαλογής τους θα ακολουθήσει η αγορά επιπλέον τίτλων, με σκοπό να συγκροτηθεί μία συλλογή διακριτή για την ποιότητά της.
Τι προσφέρει.
Το αποτέλεσμα, έτσι όπως έχει σχεδιαστεί, φαντάζει κάτι παραπάνω από δελεαστικό. Παιδιά, έφηβοι, αλλά και ενήλικοι θα έχουν πρόσβαση σε πάνω από 30.000 βιβλία λογοτεχνίας, τεχνολογίας, ιστορίας, ανθρωπιστικών σπουδών, τέχνης, ακόμη και μαγειρικής! Βιβλία τα οποία θα μπορούν να δανειστούν με μόνο προαπαιτούμενο τη δωρεάν εγγραφή τους ως μέλη της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος. Τι πιο απλό από αυτό;
Επιπλέον, θα υπάρχουν ειδικά διαμορφωμένοι χώροι για studio ηχογράφησης και κινηματογράφησης, καθώς και ειδικά εργαστήρια κατασκευών. Όποιος πιστεύει πως αυτή η Δανειστική Βιβλιοθήκη θα είναι μόνο για τους ρέκτες του βιβλίου μάλλον απατάται.
Τα επόμενα βήματα: Όλες οι φθινοπωρινές δράσεις.
Ο χώρος και ο εξοπλισμός που παρέλαβε η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος στο πλαίσιο της δωρεάς από το Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος» προς το ελληνικό κράτος είναι ένα πρώτο σημαντικό βήμα, ωστόσο θα πρέπει να γίνει η αναγκαία μελέτη προσαρμογής ως προς τη χωροθέτηση των συλλογών, την επίπλωση, τον τεχνολογικό εξοπλισμό και τη λειτουργία του, η οποία είναι σε φάση υλοποίησης προκειμένου να μπορέσει να στεγάσει τις υπηρεσίες του νέου Δανειστικού Τμήματος της Εθνικής Βιβλιοθήκης.
Επίσης, στην επόμενη φάση έχουν προγραμματιστεί για το φθινόπωρο τα εξής: καταλογογράφηση, επικόλληση RFID, ταυτοποίηση στο σύστημα, καθαρισμός, εγκιβωτισμός στο κτίριο του Βοτανικού, μεταφορά και τοποθέτηση της ουλλογής του Δανειστικού Τμήματος στο ΚΠΙΣΝ. Από εκεί και πέρα όλα θα πάρουν τον δρόμο τους.
Φυσικά, δεν πρόκειται να εξελιχθεί σε Ίντερνετ καφέ ή σε παιδότοπο, όμως θα έχει την αναγκαία εξωστρέφεια που θα επιτρέπει σε παρέες να παίξουν επιτραπέζια και ηλεκτρονικά παιχνίδια ή να παρακολουθήσουν ταινίες, ντοκιμαντέρ ή απλώς να ακούσουν την αγαπημένη τους μουσική.
Ήδη από τώρα υπάρχουν άνθρωποι που επιλέγουν τους χώρους του Δανειστικού Τμήματος για να διαβάσουν ήσυχα την εφημερίδα τους. Θα μπορούν και στη συνέχεια να το κάνουν. Να σημειωθεί, δε, πως θα προστεθούν και περιοδικά (ελληνικά και ξένα), που και σε αυτά θα έχει πρόσβαση το κοινό. Για τους γονείς έχει εξευρεθεί η καλύτερη λύση, καθώς τα παιδιά τους (από πολύ μικρά έως έφηβοι) θα μπορούν να απασχοληθούν δημιουργικά με δραστηριότητες που συμπεριλαμβάνουν τόσο τη γνώση όσο και την ψυχαγωγία.
Για τους περισσότερο «ψαγμένους» έχουν προβλεφθεί δημιουργικά εργαστήρια και εκπαιδευτικά προγράμματα, ενώ ο χώρος είναι επαρκής και κατάλληλος για να οργανώσει κανείς συναντήσεις εργασίας σε πέντε πλήρως εξοπλισμένα meeting rooms, ενώ η ύπαρξη δημόσιων ηλεκτρονικών υπολογιστών δίνει ένα επιπλέον κίνητρο σε όποιους επιθυμούν να προσεγγίσουν το Δανειστικό Τμήμα.
Φυσικά, όλες αυτές οι παροχές θα ενεργοποιηθούν συν τω χρόνω και έπειτα από σοβαρή μελέτη και πιλοτική λειτουργία, έτσι ώστε, όταν θα ξεκινήσουν, να μπορούν να παραδοθούν με «ήσυχο» και ουσιαστικό τρόπο στους επισκέπτες.
Ακόμη και τώρα, που το project είναι ακόμη στα σπάργανα, όποιος περιδιαβαίνει τους χώρους αντιλαμβάνεται πως βρίσκεται σε ένα φωτεινό, φιλικό και ζεστό περιβάλλον. Αυτό που δεν γνωρίζει, βέβαια, είναι τον τελικό χαρακτήρα του Δανειστικού Τμήματος, όταν ολοκληρωθεί η μετεγκατάσταση της Εθνικής Βιβλιοθήκης στο ΚΠΙΣΝ.
Οι καλά γνωρίζοντες αναφέρουν πως στόχος των ανθρώπων που «τρέχουν» το σχέδιο είναι να μη δημιουργήσουν έναν ελιτίστικο χώρο που θα δέχεται μόνο τους «επαΐοντες» και θα διώχνει τους υπόλοιπους. Αντιθέτως, πρόσβαση θα έχουν σχολεία που θα μπορούν να επισκέπτονται τους χώρους βάσει προγραμματισμού, οικογένειες και άνθρωποι όλων των ηλικιών, των ενδιαφερόντων και της μόρφωσης, ενώ θα είναι απόλυτα προσβάσιμος και εξοπλισμένος για ΑμεΑ και φιλόξενος για ευπαθείς κοινωνικές ομάδες.
Στόχος είναι η προαγωγή της γνώσης, της μελέτης, της κριτικής σκέψης και της συμμετοχής, όχι όμως με όρους ενός στείρου ακαδημαϊσμού, αλλά με σύγχρονες προσεγγίσεις για το μέλλον των βιβλιοθηκών. Στόχος είναι, εν τέλει, το ισόγειο και ο πρώτος όροφος του νέου κτιρίου της Εθνικής Βιβλιοθήκης, εκεί όπου θα στεγάζεται το Δανειστικό Τμήμα, να γίνει πόλος έλξης και σημείο αναφοράς.
Πηγή: Εφημερίδα «Ελευθερία τού Τύπου»
