Εργασία και Άτομα με Οπτική Αναπηρία – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Μανάργια Ευθυμίας – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Π.Μ.Σ. «Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση» –  Μέρος 23ο

Ιαν 16, 2025 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Εργασία και Άτομα με Οπτική Αναπηρία – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Μανάργια Ευθυμίας – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Π.Μ.Σ. «Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση» –  Μέρος 23ο

 

4.4         Ανάγκη για Υπηρεσίες Εργασιακής Αποκατάστασης των Ατόμων με Οπτική Αναπηρία

 

Τα εμπόδια στην αναζήτηση εργασίας, μπορούν να αντιμετωπιστούν καλύτερα μέσα από τις υπηρεσίες αποκατάστασης, οι οποίες μπορούν να προσαρμοστούν καλύτερα στις ανάγκες των ατόμων με οπτική αναπηρία. Η υποστήριξη τεχνολογίας πληροφοριών σπάνια θεωρείται ως βιώσιμη επιλογή σταδιοδρομίας για άτομα με οπτική αναπηρία, καθώς δυσκολεύονται να δουν τις οθόνες υπολογιστών, ώστε να εντοπίσουν και να διορθώσουν οποιοδήποτε πρόβλημα (Bell, 2010).

Εντούτοις, οι Armstrong & Murray (2010) κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι μπορούν να αναπτυχθούν προσβάσιμα περιβάλλοντα ηλεκτρονικής μάθησης, με σκοπό να βοηθήσουν ενήλικες με οπτική αναπηρία να αποκτήσουν επαγγελματικά τυπικά προσόντα στη δικτύωση πληροφορικής. Οι παραπάνω ερευνητές διεξήγαγαν μια μελέτη με τρεις ομάδες ενηλίκων με οπτική αναπηρία, όπου κάθε ομάδα αποτελούνταν από 19 ή 20 μαθητές / μαθήτριες (με οπτική αναπηρία). Ο σκοπός αυτής της ποσοτικής μελέτης ήταν να περιγράψει ένα προσβάσιμο περιβάλλον ηλεκτρονικής μάθησης, σχεδιασμένο να παρέχει προηγμένες δεξιότητες πληροφορικής σε μαθητές / μαθήτριες με οπτική αναπηρία, οι οποίοι προετοιμάζονται για απασχόληση. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο, το εκπαιδευτικό υλικό μετατράπηκε σε έντυπη και προσβάσιμη μορφή και παραδόθηκε με τρόπους που είναι πιο κατάλληλοι για τους ενήλικες μαθητές / μαθήτριες με οπτική αναπηρία. Τα μαθήματα e-learning ήταν μέρος του προγράμματος προπτυχιακών σπουδών τους και κάθε ομάδα ολοκλήρωσε τα ίδια μαθήματα. Οι προϋποθέσεις για τους μαθητές / τις μαθήτριες με οπτική αναπηρία περιελάμβαναν βασικές γνώσεις ηλεκτρονικών υπολογιστών, επάρκεια στην ηλεκτρονική υποστηρικτική τεχνολογία, δέσμευση για ολοκλήρωση των μαθημάτων κατάρτισης και προθυμία για εργασία στο τέλος του προγράμματος (Armstrong & Murray, 2010).

Παράλληλα, στην έρευνα των Armstrong & Murray (2010), σχηματίστηκε μια κεντρική ομάδα με μαθητές / μαθήτριες με κανονική όραση και μια ομάδα με μαθητές / μαθήτριες με οπτική αναπηρία, οι οποίοι παρακολούθησαν ίδια μαθήματα, αλλά σε διαφορετικές ώρες. Ωστόσο, χρησιμοποιήσαν την ίδια τάξη, εργαστήριο και εξοπλισμό και ολοκλήρωσαν τα μαθήματα κατά την ίδια χρονική περίοδο. Η ομάδα πλήρους όρασης (κεντρική ομάδα) είχε εκπαιδευτές με οπτική αναπηρία, ενώ η ομάδα με οπτική αναπηρία είχε εκπαιδευτές εντελώς τυφλούς. Όλα τα μαθήματα επιβλέπονταν από εκπαιδευτές όρασης, οι οποίοι παρακολουθούσαν τα προβλήματα του δικτύου και εξασφάλιζαν την ασφάλεια και την άνεση των μαθητών / μαθητριών (Armstrong & Murray, 2010).

Και οι δύο ομάδες έλαβαν τις ίδιες εξετάσεις (αν και η ομάδα με οπτική αναπηρία έλαβε περιγραφές κειμένου των εικόνων στην εξέταση) κι έπειτα οι βαθμοί και των δύο ομάδων συγκρίθηκαν. Τα αποτελέσματα φανέρωσαν ότι οι βαθμοί εξέτασης που πέτυχαν και οι δύο ομάδες μαθητών / μαθητριών ήταν παρόμοιοι, χωρίς σημαντική διαφορά στη μέση και τυπική απόκλιση μεταξύ των μαθητών / μαθητριών με οπτική αναπηρία. Η ομάδα με οπτική αναπηρία έλαβε βαθμούς παρόμοιους ή υψηλότερους από την ομάδα χωρις οπτική αναπηρία. Αυτό το αποτέλεσμα δείχνει ότι τα άτομα με οπτική αναπηρία είναι ικανά να επιτύχουν στη ζωή τους και έχουν τη δυνατότητα να βελτιωθούν και να μπορέσουν να αποκτήσουν και να διατηρήσουν μια εργασία (Armstrong & Murray, 2010).

Οι Shaw & Gold (2011), σε δική τους έρευνα, ανέφεραν ότι λίγα είναι γνωστά για το ποιοι παράγοντες επιτρέπουν στα άτομα με οπτική αναπηρία να ξεπεράσουν τα εμπόδια και να γίνουν επιτυχημένα. Επομένως, διεξήγαγαν μια μελέτη για την ετοιμότητα απασχόλησης αυτών των ατομων με βασικούς δύο στόχους. Ο πρώτος στόχος ήταν να εντοπιστούν παράγοντες, όπως συσκευές υποστηρικτικής τεχνολογίας, οι οποίοι σχετίζονται με την επιτυχία της απασχόλησης και ο δεύτερος στόχος ήταν να χρησιμοποιηθούν αυτές οι πληροφορίες για την ανάπτυξη ενός ψυχομετρικού εργαλείου για την αξιολόγηση του επιπέδου ετοιμότητας απασχόλησης των ατόμων με οπτική αναπηρία. Η μελέτη περιελάμβανε 239 ενήλικες με οπτική αναπηρία σε ηλικία εργασίας (18 έως 64 έτη), οι οποίοι ήταν είτε ενεργοί στο εργατικό δυναμικό, είτε πρόθυμοι να εργαστούν. Οι συμμετέχοντες / συμμετέχουσες λήφθηκαν με τυχαία επιλογή από μια βάση δεδομένων, καθώς και με πρόσληψη μέσω συμβουλών για υπηρεσίες καταλόγου, ομάδες καταναλωτών και από στόμα σε στόμα και συμμετείχαν στην έρευνα μέσω τηλεφώνου. Με σκοπό να αξιολογηθεί η ετοιμότητα για απασχόληση, χρησιμοποιήθηκε μια έρευνα που ονομάζεται «Εργαλείο για την αξιολόγηση της ετοιμότητας για απασχόληση (TAPE)» (Shaw & Gold, 2011).

Η έρευνα επικεντρώθηκε σε 12 κλίμακες, καθεμία από τις οποίες αξιολόγησε έναν διαφορετικό παράγοντα που σχετίζεται με την απασχόληση. Οι κλίμακες είναι η τεχνολογία, υποστήριξη αναπηρίας, επικοινωνία, ανατροφή, ιστορικό εργασίας, γλώσσα, αναζήτηση εργασίας, δικτύωση, στρατηγική αναζήτησης εργασίας, στοχευμένη αναζήτηση εργασίας και πρόσβαση και υποστήριξη. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι κλίμακες είχαν καλή έως εξαιρετική αξιοπιστία και το TAPE φάνηκε να είναι ένα αποτελεσματικό εργαλείο για την αξιολόγηση της ετοιμότητας της απασχόλησης (Shaw & Gold, 2011). Σύμφωνα με τους Shaw & Gold (2011), η ετοιμότητα για εργασία μπορεί να καθοριστεί από τα προσωπικά χαρακτηριστικά και το περιβάλλον. Πιο συγκεκριμένα, τα προσωπικά χαρακτηριστικά μπορούν να οριστούν ως οι δεξιότητες, οι συμπεριφορές και τα ψυχολογικά χαρακτηριστικά των ατόμων και οι περιβαλλοντικοί παράγοντες μπορούν να οριστούν ως οι συνθήκες εργασίας, οι στάσεις εργοδοτών και η ακατάλληλη ή ανεπαρκής επαγγελματική και εκπαιδευτική κατάρτιση. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι είναι σημαντικό να αξιολογηθεί το επίπεδο ετοιμότητας της απασχόλησης για τα άτομα με οπτική αναπηρία, ώστε να μπορεί να διευκολυνθεί η υπηρεσία αποκατάστασής τους (Shaw & Gold, 2011).

Αδιαμφισβήτητα, όλες οι παραπάνω μελέτες φανερώνουν πόσο απαραίτητη είναι η ανάγκη για υπηρεσίες αποκατάστασης. Τα προγράμματα αποκατάστασης μπορούν να βοηθήσουν τα άτομα με οπτική αναπηρία να επιστρέψουν στην εργασία τους, να εμπλακούν σε δραστηριότητες που θα αυξήσουν την ανεξαρτησία τους και θα τα διατηρήσουν ανταγωνιστικά, σε σχέση με τους ομολόγους τους με οπτική αναπηρία. Επιπλέον, είναι εμφανές ότι τα προγράμματα αποκατάστασης μπορούν να αυξήσουν το επίπεδο της λειτουργικής ικανότητας αυτών των ατόμων, ικανοποιώντας όλες τις ανάγκες τους και επιτρέποντάς τους να αξιοποιήσουν στο έπακρο τις δυνατότητές τους.

 

Μετάβαση στο περιεχόμενο