Εμπειρίες και αντιλήψεις για την διαδικασία της αξιολόγησης-μέρος Γ΄
Μια συμμετέχουσα, μιλώντας για τη δική της εμπειρία με την επιτροπή αξιολόγησης, εξέφρασε τη δυσαρέσκειά της, καθώς θεώρησε ότι η Επιτροπή υπερέβη το ρόλο της, διατυπώνοντας συστάσεις σχετική με τη θεραπευτική διαχείριση της κατάστασής της.
Η δική μου εμπειρία ήταν ότι είχαν [έρθει] τρία άτομα. Ήρθαν και τα τρία, δηλαδή κοινωνικός λειτουργός, φυσικοθεραπευτής και ψυχολόγος. Κάτσανε εκεί γύρω στη μισή ώρα. Ήταν πολύ βοηθητικοί στο να γίνουν κατανοητές οι ερωτήσεις. Στο τέλος μου είπαν και τι πρέπει να κάνω. Κάτι το οποίο προσωπικά -δηλαδή μου είπανε κάνε φυσικοθεραπεία, πήγαινε για ψυχοθεραπεία, θα σε βοηθήσει αφού έχεις σκλήρυνση και τέτοια – πραγματικά δεν μου άρεσε καθόλου γιατί όλα αυτά τα γνωρίζω, δεν χρειάζεται να μου πούνε τι να κάνω. Δηλαδή νομίζω δεν ήταν ο ρόλος τους να μου πούνε τι να κάνω. Θα έπρεπε απλά να μου αναφέρουν αυτά που θέλανε και χρειαζόντουσαν. Όσο για τη λειτουργικότητά μου, προφανώς για να κάνω αίτηση για Προσωπικό Βοηθό σε καθεστώς συνοίκησης σημαίνει ότι γνωρίζω ή ξέρω ότι δεν μπορώ να κάνω κάποια πράγματα μόνη μου. Οπότε προσωπικά θεωρώ ότι δεν χρειαζόταν όλο αυτό.
[ΑΩ23, γυναίκα, κινητική αναπηρία, Αττική]
Εντύπωση προκαλεί επίσης το εύρημα ότι, σε περιπτώσεις όπου οι ωφελούμενοι εκπροσωπούνταν από γονέα/δικαστικό συμπαράσταση, οι Ειδικές Επιτροπές διαφοροποιούνται ως προς την απαίτηση παρουσίας και ενεργού συμμετοχή του ίδιου του ατόμου με αναπηρία κατά τη διαδικασία της αξιολόγησης.
Η διαφοροποίηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ΚΥΑ 28458/2022 προβλέπει ότι η αξιολόγηση περιλαμβάνει συνέντευξη με τον/την αιτούντα/ουσα, ενώ σε περίπτωση ύπαρξης εκπροσώπου, απαιτείται και η παρουσία ενός εξ αυτών. Ωστόσο, η ΚΥΑ δεν διευκρινίζει εάν και υπό ποιες προϋποθέσεις η παρουσία εκπροσώπου μπορεί να αρκεί χωρίς της παρουσία ή την ενεργό συμμετοχή του ίδιου του ωφελούμενου.
Είδανε και το παιδί στο χώρο, πώς λειτουργεί. Τη λειτουργικότητα του στις καθημερινές δραστηριότητες, στην κίνηση, το λεκτικό, το γνωστικό και όλα αυτά. Είδαν το παιδί και παρουσία μου αλλά και απουσία μου, με την έννοια ότι ζήτησα και εγώ να αποχωρήσω λίγο, αν θέλουν να δουν κάτι το οποίο μπορεί να συγκρίνουν με αυτά που είπα εγώ και με την υφιστάμενη πραγματικότητα.
[ΕΩ15, γυναίκα, κινητική αναπηρία, Δυτική Μακεδονία]
Εμείς δεν είχαμε κατ’ οικόν επίσκεψη γιατί μένουμε στο χωριό μας οπότε θεωρώ ότι κανένας δεν ήθελε να έρθει στο χωριό μας. Οπότε είχαμε διαδικτυακό ραντεβού πάλι με τρεις κοπέλες. Η [ωφελούμενη] δεν ήταν απαραίτητη. Μου είπαν ότι δεν είναι απαραίτητη γιατί και η ίδια είχε πει ότι δεν θέλει. Και γενικά έχει κουραστεί μόλις αυτές τις αξιολογήσεις. Οπότε ήταν μόνο ανάμεσα σε μένα και στις κοπέλες η συζήτηση.
[ΕΩ10, γυναίκα, νοητική αναπηρία, Πελοπόννησος]
Εμάς έγινε η αξιολόγηση, ήταν θετικά, ήταν διαδικτυακή λόγω Δράμας φυσικά, ήταν μεγάλη η απόσταση. Δεν είχαμε κανένα πρόβλημα. Ήταν και η κόρη μου εκεί πέρα μαζί με τη σύζυγό μου, συμμετείχε στη συζήτηση.
[ΕΩ6, άνδρας, κινητική αναπηρία, Ανατολική Μακεδονία & Θράκη]
Ένα κοινό σημείο προβληματισμού που καταγράφηκε είναι η έλλειψη διαφάνειας σχετικά με τη μεθοδολογία προσδιορισμού των ωρών προσωπικής βοήθειας που απονεμήθηκαν στον κάθε δικαιούχο. Οι περισσότεροι συμμετέχοντες δήλωσαν ότι δεν γνωρίζουν τα κριτήρια βάσει των οποίων προέκυψε η τελική απόφαση.
Στην έρευνα αναδείχθηκε επίσης η αίσθηση αρκετών ωφελούμενων ότι η απόφαση για τις ώρες εμπεριέχει στοιχεία αυθαιρεσίας ή ανεπαρκούς αιτιολόγησης. Πολλοί ανέφεραν ότι συγκρίνοντας περιπτώσεις με παρόμοιες ή ακόμη και μεγαλύτερες ανάγκες υποστήριξης διαπίστωσαν μεγάλες αποκλίσεις στον αριθμό των εγκεκριμένων ωρών, χωρίς να μπορούν να κατανοήσουν τη λογική πίσω από αυτές τις διαφορές.
Εγώ νόμιζα ότι ήρθαν πρώτα να με αξιολογήσουν, αν όντως είμαστε έτσι όπως είμαστε, αν έχουμε αναπηρία ή δεν έχουμε. Δεν ξέρω τι ήρθαν να δούνε. Και μετά κατάλαβα ότι αυτοί εγκρίνουν. Δεν το ήξερα ότι αυτοί εγκρίνουν τις ώρες. Δεν ήξερα ότι αυτοί, δηλαδή, βγάζουν τις ώρες για τον κάθε [υποψήφιο]. Νομίζω ότι όταν ένας άνθρωπος τώρα έχει 8ο% αναπηρία ή όπως η κυρία που είναι τυφλή κ.λπ. δεν νομίζω ότι τώρα οι 69 ώρες απευθύνονται σε ένα άτομο, είναι σαν να τον κοροϊδεύεις. 69 ώρες σε ένα μήνα μέσα, δηλαδή τι; Μία ώρα την ημέρα, δύο, χρειάζεται βοήθεια ένας άνθρωπος; Πλάκα μας κάνουν; Δηλαδή και αυτοί που το εγκρίνανε, δεν ξέρω πώς το σκεφτήκανε.
[ΑΩ3, άνδρας, κινητική αναπηρία, Πελοπόννησος]
Θεωρώ ότι είναι λίγες οι ώρες γιατί το παιδί έχει μια αναπηρία 92% και πάρα πολλές δυσκολίες, οπότε είναι πραγματικά πολύ λίγες οι ώρες αυτές.
[ΕΩ11, γυναίκα, αναπτυξιακή/γνωστική αναπηρία, Αττική]
Ούτε και εγώ το κατάλαβα αυτό [την απόδοση των ωρών] […] Λογικά, πρέπει να υπάρχουν κάποια κριτήρια. Ποια είναι αυτά τα κριτήρια;
[ΕΩ10, γυναίκα, νοητική αναπηρία, Πελοπόννησος]
Πηγή: www.esamea.gr