Εμπειρίες και αντιλήψεις για την διαδικασία της αξιολόγησης-μέρος Β΄
Πολύ τυπικές ήταν οι ερωτήσεις τους. Δεν ήταν ιδιαίτερα, ας πούμε, να μπουν ακριβώς στο πρόβλημα. Με ρωτούσαν τι βασικές ανάγκες έχω και αυτά. Τους είπα πέντε πράγματα. Αλλά θα μπορούσαν να είναι λίγο πιο λεπτομερείς οι ερωτήσεις για να καθοδηγηθούν ώστε να καταλάβουν τι ακριβώς θέλω.
[ΑΩ16, άνδρας, αναπηρία όρασης, Αττική]
Επειδή μιλάμε για άτομα με πολλαπλά προβλήματα, δεν μπορούν να αποτυπωθούν [οι ανάγκες] με την κλίμακα από 0 μέχρι 5 [όπως είναι στο ερωτηματολόγιο]
[ΕΩ10, γυναίκα, νοητική αναπηρία, Πελοπόννησος]
Σε συνδυασμό με το παραπάνω, οφείλει να ληφθεί υπόψη η αντίληψη που καταγράφηκε τόσο στο ποσοτικό όσο και στο ποιοτικό σκέλος της έρευνας ότι η γνώση των μελών της επιτροπής στα ζητήματα της κάθε αναπηρίας είναι ιδιαίτερα περιορισμένη (18,1%).
Οι συμμετέχοντες στην ποιοτική έρευνα παρότι αναγνώρισαν ότι τα μέλη των επιτροπών διέθεταν επαγγελματισμό, ωστόσο πολλοί αμφισβήτησαν το επίπεδο εξειδικευμένης γνώσης τους για συγκεκριμένες αναπηρίες. Ιδιαίτερα οι συμμετέχοντες ανέφεραν ότι χρειάστηκε οι ίδιοι να εξηγήσουν βασικές πτυχές της αναπηρίας τους στα μέλη της επιτροπής. Σε αρκετές περιπτώσεις οι συμμετέχοντες είχαν την εντύπωση ότι η Επιτροπή ακολουθούσε πιστά το τυποποιημένο ερωτηματολόγιο χωρίς να διαθέτει επαρκή γνώση για να εμβαθύνει στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε περίπτωσης.
Οποιοσδήποτε να έπαιρνε το ερωτηματολόγιο αυτό, και να μας το διάβαζε ακόμα και μόνοι μας, αν ήταν σε προσβάσιμη μορφή, θα μπορούσαμε να το απαντήσουμε. Το ζήτημα ποιο είναι όμως; Ότι εγώ για παράδειγμα, χρειάστηκε να κάνω μάθημα. Είχαν έρθει τρεις κοπέλες, νεαρές σε ηλικία θα έλεγα, και χρειάστηκε να κάνω μάθημα γιατί με ρωτάγανε, πώς για παράδειγμα ένας τυφλός μπορεί να κινείται, που αυτά θεωρώ ότι πρέπει να τα ξέρανε. Μπήκα στη διαδικασία να εξηγήσω πώς εκπαιδευόμαστε στο να κινούμαστε. Και λέει συγγνώμη που σας ρωτάμε αλλά είστε το πρώτο περιστατικό με οπτική αναπηρία που συναντάμε και θα θέλαμε να μας πείτε περισσότερα πράγματα. Τους έδειξα τεχνικές συνοδείας τυφλών. Τους έκανα και μια βιωματική εκπαίδευση κατά κάποιο τρόπο […] Θεωρώ ότι αυτά έπρεπε να είχαν γίνει προτού, δηλαδή όταν έγινε η επιλογή των στελεχών των Επιτροπών.
[ΑΩ28, άνδρας, αναπηρία όρασης, Αττική]
Σίγουρα είχαν την απαραίτητη κατάρτιση όσον αφορά την παρουσίαση του προγράμματος, που είναι η κοινωνική λειτουργός. Ψυχολογικά, πώς με πλησιάσανε και με ρωτήσανε, το γνωρίζανε. Τώρα, για την κινητική αναπηρία είμαι σίγουρος ότι δεν γνωρίζουν, εφόσον είναι κάτι το οποίο μόνο αν το έχεις μπορείς να είσαι 100% γνώστης.
[ΑΩ12, άνδρας, κινητική αναπηρία, Θεσσαλία]
Και σε μας μια Επιτροπή από τρία κορίτσια είχε έρθει. Πολλοί προσιτές κ.λπ. Βέβαια φοβόντουσαν τον γιο μου, γιατί ο γιος μου έτσι είναι πολύ έντονος, πιο διαχυτικός και έχει και το σύνδρομο του RETT και αρχίζει και βρίζει, μόλις αρχίσει να αγχώνεται, και τα κορίτσια τρόμαξαν η αλήθεια είναι λίγο. […] Έγινε όπως έγινε η αξιολόγηση. Εγώ τις είδα λίγο φοβισμένες, δηλαδή δεν ήξεραν πως ακριβώς να τον διαχειριστούν. Περισσότερο εγώ με τον μπαμπά του τον διαχειριστήκαμε και προσπαθούσαμε να απαντήσουμε ταυτόχρονα και στα ερωτήματα που μας έκαναν. Δηλαδή με το παιδί γύρω γύρω να βαράει, ξέρω εγώ, να φωνάζει και να κάνει όλα αυτά έπρεπε εμείς να τον διαχειριστούμε. Τα κορίτσια δεν είχαν τη δυνατότητα αυτή ή δεν είχαν τη δικαιοδοσία. Δεν το ξέρω.
[ΕΩ11, γυναίκα, αναπτυξιακή/γνωστική αναπηρία, Αττική]
Παράλληλα, σε αντίθεση με την εικόνα μιας τυποποιημένης διαδικασίας, καταγράφεται ως εύρημα η μεγάλη διαφοροποίηση στον τρόπο διενέργειας της διαδικασίας από τις κατά τόπους Επιτροπές. Ζητήματα όπως η χρονική διάρκεια της αξιολόγησης, η θεματολογία της συζήτησης με τα μέλη της Επιτροπής, αλλά και ο αριθμός των μελών της Επιτροπής που έλαβαν μέρος στην αξιολόγηση (σε διαδικτυακές αξιολογήσεις), φαίνεται να μεταβάλλονται κατά περίπτωση.
Και εμένα τυπική μου φάνηκε. Μέσω ίντερνετ έγινε. Δεν ρωτήσανε πως [κινούμαι] μέσα στο σπίτι λόγω της τυφλότητας. Πώς βγαίνω από το σπίτι, τι έχω μέσα στο σπίτι. […] Δεν κοιτάξαν καν. Εντάξει τυπική. Από τα τρία άτομα μόνο μία κοπέλα εμφανίστηκε. Με ρώτησε πέντε πράγματα και αυτό ήταν. Κοιτάξτε ευγενικοί δεν μπορώ να πω, αλλά πολύ ξεπέτα, να το πω … Κάποια στιγμή στο τέλος εμφανίστηκε μία άλλη κοπέλα για δύο λεπτά. Και μου λένε έτσι, τελειώσατε; ναι γεια σας. Αυτό.
[ΑΩ19, γυναίκα, αναπηρία όρασης, Πελοπόννησος]
Ήρθε μια τριμελής επιτροπή με καταξιωμένα μέλη, γιατί οι δύο ήταν υπάλληλοι του Κέντρου Κοινότητας, κοινωνική λειτουργός και ψυχολόγος. Πραγματικά αξιόλογοι. […] Κάτσαμε 1 ώρα, ήμουν η δεύτερη, γιατί αναλύανε αρκετά. Αυτό ακούστηκε και από άλλους γονείς ότι έγινε για την αξιολόγηση, που πέρασαν και από άλλες οικογένειες.
[ΕΩ15, γυναίκα, κινητική αναπηρία, Δυτική Μακεδονία]
Εγώ, παρόλο που ήταν κάπως τυπική διαδικασία, εντάξει με κάλυψε όμως […] Με ρώτησαν που εστιάζουν οι ανάγκες μου και αυτό είπα βασικά. Δεν είπαμε πολλά αλλά ήταν ουσιαστικό αυτό που ειπώθηκε. Ένα μισάωρο [διήρκησε] το πολύ, δεν ήταν παραπάνω. Από ένα άτομο, μια κοπέλα.
[ΑΩ18, άνδρας, κινητική αναπηρία, Αττική]
Πηγή: www.esamea.gr