Εμπειρίες και αντιλήψεις για την διαδικασία της αξιολόγησης
Το Γράφημα 9 παρουσιάζει τον βαθμό συμφωνίας και διαφωνίας των συμμετεχόντων με θετικές και αρνητικές δηλώσεις που αφορούν τη διαδικασία αξιολόγησης από τη Διεπιστημονική Επιτροπή.
Γράφημα 9: Βαθμός συμφωνίας με θετικές και αρνητικές δηλώσεις σχετικά με την διαδικασία της αξιολόγησης από την Διεπιστημονική Επιτροπή
Αισθάνθηκα άνετα να εκφράσω τις πραγματικές μου ανάγκες
Συνολικά, τα ευρήματα καταδεικνύουν καταρχήν θετικές στάσεις ως προς την διαδικασία αξιολόγησης, οι οποίες όμως, εύλογα συνδέονται με τη γενικότερη ικανοποίηση για τη συμμετοχή των ωφελούμενων στο πρόγραμμα. Ειδικότερα, το 8ι,9% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι η διαδικασία της αξιολόγησης εξηγήθηκε με σαφή και κατανοητό τρόπο, ενώ το 82,3% συμφωνεί ότι αισθάνθηκε άνετα να εκφράσει τις πραγματικές του ανάγκες στη διεπιστημονική Επιτροπή. Στη δήλωση «Υπήρξαν στιγμές που αισθάνθηκα υποτίμηση ή προσβολή», αρνητικά απαντούν το 77,7% των ερωτώμενων, ενώ οι ερωτώμενοι που ταυτίζονται με αυτή τη δήλωση ανέρχονται στο 12,1% του δείγματος.
Τα ποιοτικά ευρήματα της Έρευνας επίσης επιβεβαιώνουν τις θετικές εμπειρίες των ερωτώμενων αναφορικά με τη στάση και τη συμπεριφορά των μελών των Επιτροπών απέναντι στους αξιολογούμενους. Οι αξιολογητές περιεγράφηκαν ως ευγενικοί, διακριτικοί και πρόθυμοι να ακούσουν τις ανάγκες των συμμετεχόντων.
Ωστόσο, παρά την εκ πρώτης άποψης θετική εικόνα, καταγράφονται ελλείματα και σημεία κριτικής ως προς τη διαδικασία αξιολόγησης, με τους ίδιους τους ωφελούμενους να επισημαίνουν ότι υπάρχουν σημαντικά περιθώρια βελτίωσης. Βασικό σημείο αιχμής που καταγράφηκε στην έρευνα είναι η πεποίθηση ότι η διαδικασία της αξιολόγησης «ήταν μία καθαρά τυπική διαδικασία» (43.3%).
Τυπική διαδικασία.. είναι σαν τα ΚΕΠΑ.
[ΑΩ23, γυναίκα, κινητική αναπηρία, Αττική]
Δεν είχα κανένα πρόβλημα με τα μέλη της επιτροπής, αλλά μου φαίνεται περιττή διαδικασία για κάποιον που έχει 90% αναπηρία.
[ΑΩ31, γυναίκα, κινητική αναπηρία, Αττική ]
Ενώ είχα βάλει στις 2 [το μεσημέρι] ξέρω εγώ, ήρθαν στις 5 [το απόγευμα], ώρα που ήταν και τα παιδιά στο σπίτι …. είχαν γυρίσει εκείνη την ώρα τα παιδιά από το σχολείο, έπρεπε να φάνε. Δηλαδή υπήρχε ένα θέμα. Κατά τα άλλα εντάξει. Ήρθαν τρεις άνθρωποι, ρώτησαν κάποια πράγματα, για ποιο λόγο θέλεις προσωπικό βοηθό.
Τους είπα. Δεν ήταν κάτι η αξιολόγηση. Δηλαδή δεν θεωρώ ότι πραγματικά ήταν αξιολόγηση.
[ΑΩ4, γυναίκα, αναπηρία όρασης, Αττική]
Πολλοί συμμετέχοντες, περιέγραψαν τη διαδικασία ως τυπική, βασισμένη σε ένα προκαθορισμένο ερωτηματολόγιο που δεν επέτρεπε πάντα την ουσιαστική διερεύνηση των πραγματικών αναγκών τους. Αρκετοί ανέφεραν ότι οι ερωτήσεις επικεντρώνονταν κυρίως σε γενικές καταστάσεις και δραστηριότητες καθημερινής ζωής και λιγότερο στις ιδιαίτερες συνθήκες της κάθε αναπηρίας ή της καθημερινότητας του ατόμου.
Η αίσθηση ότι το εργαλείο αξιολόγησης δεν ήταν επαρκώς προσαρμοσμένο στις διαφορετικές κατηγορίες αναπηρίας είναι αρκετά διαδεδομένη. Αναφορές υπήρξαν επίσης από συμμετέχοντες που θεώρησαν ότι το ερωτηματολόγιο είχε σχεδιαστεί κυρίως με βάση κινητικές αναπηρίες και εστιάζει σε ζητήματα εργασιακής ένταξης. Άτομα με οπτική ή νοητική αναπηρία ανέφεραν ότι ορισμένες ερωτήσεις δεν ανταποκρίνονταν στις πραγματικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν, ενώ γονείς ατόμων με βαριές νοητικές αναπηρίες επισήμαναν ότι σημαντικές διαστάσεις της καθημερινής φροντίδας και υποστήριξης δεν αποτυπώνονταν επαρκώς.
Το ερωτηματολόγιο ήταν λίγο βαρύ. Ίσως δεν ήταν πλαισιωμένο έτσι που να ανταποκρίνεται σε όλες τις αναπηρίες. Με ποια έννοια; Ήταν κατευθυνόμενες πιο πολύ οι ερωτήσεις του ως προς τον επαγγελματικό τομέα. Σε κάθε ερώτηση: «εργάζεστε, εργάζεστε λίγο, πολύ», αυτό. Μα εντάξει, τα παιδιά μας, το ξέρουμε, με τη βαριά αναπηρία ποτέ δεν έχουν εργαστεί. Υπήρχαν και ερωτήσεις όσον αφορά τις δεξιότητες, τη λειτουργικότητα, τη γνωστική και αυτά.
Αλλά νομίζω ήταν πολύ βαρύ και ήταν σαν απευθυνόταν μόνο σε άτομα που εργάζονται. Σαν ο Προσωπικός Βοηθός να ήταν μόνο ένα εργαλείο, ένα βοηθητικό στήριγμα, για ένα εργαζόμενο άτομο με αναπηρία.
[ΕΩ15, γυναίκα, κινητική αναπηρία, Δυτική Μακεδονία]