Πληροφορίες: Δημήτρης Λογαράς
ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΠΕΙΓΟΝ
Αθήνα: 17.12.2019
Αρ. Πρωτ.: 1792
ΠΡΟΣ: Υποναύαρχο ΛΣ (Τ) Ζήκα Ιωάννη, Διευθυντή Κλάδου Ελέγχου Πλοίων
ΚΟΙΝ: «Πίνακας Αποδεκτών»
ΘΕΜΑ: «Μετακινήσεις ατόμων με βαριά κινητική αναπηρία με επιβατηγά πλοία.»
Στο πλαίσιο της διαρκούς συνεργασίας μας για τη βελτίωση της εξυπηρέτησης των ατόμων με αναπηρία στα επιβατηγά πλοία και σε συνέχεια α) της από 27.11.2019 συνάντησης των στελεχών της Υπηρεσίας σας με τους εκπροσώπους της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) και της Εθνικής Ομοσπονδίας Κινητικά Αναπήρων (ΕΟΚΑ) και β) της με αρ. πρωτ. 2331.15/87377/2019 της 03.12.2019 σχετικής επιστολής σας, η Ε.Σ.Α.μεΑ. σε στενή συνεργασία με την ΕΟΚΑ (η οποία αποτελεί δευτεροβάθμιο φορέα μέλος της Ε.Σ.Α.μεΑ.) θέτει υπόψη σας τα παρακάτω:
Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ
Στην ελληνική νομοθεσία [Εθνικό Σχέδιο Δράσης {(θ) και (ι) σχετικές} & ΠΔ 44/2011] εμπεριέχεται η υποχρέωση των μεταφορέων να δημιουργήσουν τις σχετικές συνθήκες πρόσβασης για τα άτομα με αναπηρία και τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα. Στην προσπάθεια να υπάρξει συμμόρφωση με τα ανωτέρω και να γίνουν προσβάσιμα τα παλαιά πλοία της ακτοπλοΐας, τοποθετήθηκαν στα περισσότερα από αυτά, αναβατόρια κλίμακας με κάθισμα, τα οποία όμως είναι απολύτως ακατάλληλα προκειμένου για τη μεταφορά ατόμων με αναπηρία που κινούνται με αμαξίδιο, χειροκίνητο ή ηλεκτρικό. Ο λόγος είναι ότι ο χρήστης αμαξιδίου θα πρέπει να μην χρειάζεται να μετακινηθεί από το αμαξίδιό του στην επι-αποβίβασή του στο πλοίο. Θα πρέπει δηλαδή να εισέρχεται με το αμαξίδιό του, στο μέσο ανάβασης και έτσι να μεταφέρεται στο εσωτερικό του πλοίου. Η μη ύπαρξη ασανσέρ ή αναβατορίου κλίμακας με πλατφόρμα ή αναβατορίου κατακόρυφης κίνησης με πλατφόρμα, αναγκάζει το άτομο είτε να μην ταξιδέψει, είτε να υποβληθεί σε μεταφορά από το πλήρωμα, από το αμαξίδιο στο κάθισμα και αντίστροφα, κάτι που πέραν του ότι κρίνεται αναξιοπρεπές, συχνά είναι αδύνατον λόγω υψομετρικής διαφοράς αμαξιδίου – καθίσματος και στενότητας χώρου και είναι επικίνδυνο. Αντιστοίχως αναξιοπρεπής και επικίνδυνη είναι η μεταφορά του ατόμου με αναπηρία, με το αμαξίδιό του, με σήκωμα και ανέβασμα από τα μέλη του πληρώματος. Κάτι που άλλωστε δεν μπορεί να συμβεί, προκειμένου για ένα άτομο με αναπηρία με αυξημένο βάρος, ή κινούμενο με ηλεκτρικό αμαξίδιο.
Αντίστοιχο πρόβλημα παντελούς έλλειψης προσβασιμότητας προκειμένου για άτομα με αναπηρία που χρησιμοποιούν αναπηρικό αμαξίδιο, εντοπίζεται στα μικρά και πολύ μικρά πλοία. Απουσία οποιουδήποτε μέσου ανάβασης, το κινούμενο με αναπηρικό αμαξίδιο άτομο, είτε δεν πρέπει να ταξιδέψει, είτε θα πρέπει να παραμείνει στο χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων (εντός ή εκτός αυτοκινήτου) κάτι που αντίκειται στους κανόνες περί ασφάλειας επιβατών.
Προκειμένου να επιλυθεί το θέμα πρόσβασης των βαριά κινητικά αναπήρων, στα μικρά και πολύ μικρά πλοία, αλλά και στα νεότευκτα πλοία, θα πρέπει να τοποθετηθεί ο κατάλληλος εξοπλισμός.
Β. ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΨΗ ΥΨΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΣΤΑ ΕΠΙΒΑΤΗΓΑ ΠΛΟΙΑ
Σύμφωνα με το Κεφάλαιο 5. «ΜΗΧΑΝΙΚΑ ΜΕΣΑ ΚΑΛΥΨΗΣ ΥΨΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ» των Οδηγιών Σχεδιασμού «Σχεδιάζοντας για Όλους» του Υπουργείου Περιβάλλοντος (βλ. http://www.ypeka.gr/LinkClick.aspx?fileticket=KkoaOAmU1%2f8%3d&tabid=380&language=el-GR ), τα μηχανικά μέσα που πρέπει να χρησιμοποιούνται για την κάλυψη υψομετρικών διαφορών προκειμένου να διευκολυνεται η κίνηση χρηστών αναπηρικών αμαξιδίων είναι κατά σειρά προτεραιότητας
– οι ανελκυστήρες,
– τα αναβατόρια κατακόρυφης κίνησης με πλατφόρμα και
– τα αναβατόρια κλίμακας με πλατφόρμα.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται «οι κυλιόμενες κλίμακες και οι μεταφορικές ταινίες προσώπων δεν εντάσσονται στην παραπάνω κατηγορία μηχανικών μέσων, γιατί δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν από όλα τα άτομα», ενώ στη συνέχεια διευκρινίζεται ότι «οι κυλιόμενες σκάλες είναι τελείως ακατάλληλες για χρήση από άτομα με σοβαρές κινητικές αναπηρίες, μπορούν όμως να χρησιμοποιηθούν από τυφλούς και άτομα με μειωμένη όραση, κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις.Το ίδιο ισχύει και για τις μεταφορικές ταινίες προσώπων, ιδιαίτερα όπου αυτές έχουν μεγάλες κλίσεις (π.χ. σε πολυκαταστήματα)».
Παρουσιάζονται, δε, στις Οδηγίες μόνο τα αναβατόρια που δέχονται αναπηρικό αμαξίδιο και είναι κατάλληλα και για εγκατάσταση σε κτίρια που χρησιμοποιούνται από το κοινό ενώ αναφέρεται ότι υπάρχουν και άλλοι τύποι αναβατορίων μικρών διαστάσεων με κάθισμα που εξυπηρετούν εσωτερικούς χώρους κατοικιών.
Κατ’ αντιστοιχία των ισχυόντων στα κτίρια, θα πρέπει και στα επιβατηγά πλοία να τοποθετούνται κατά σειρά προτεραιότητας
– ανελκυστήρες,
– αναβατόρια κατακόρυφης κίνησης με πλατφόρμα και
– αναβατόρια κλίμακας με πλατφόρμα
ώστε να είναι δυνατή η ασφαλής, αξιοπρεπής και στο μέγιστο δυνατό βαθμό αυτόνομη κατακόρυφη μετακίνηση των ατόμων με βαριές κινητικές αναπηρίες.
Εννοείται ότι δεν αποκλείεται -επιπλέον των προαναφερόμενων- η χρήση άλλων μέσων (π.χ. σταθερών ή κινούμενων κλιμάκων, αναβατορίων κλίμακας με κάθισμα κ.λπ.) για την εξυπηρέτηση όμως άλλων πληθυσμιακών ομάδων πέραν των ατόμων με βαριές κινητικές αναπηρίες.
Η διεθνής πρακτική επίσης συνηγορεί στη χρήση των προαναφερόμενων μέσων ως των μόνων κατάλληλων για τη μετακίνηση της συγκεκριμένης κατηγορίας επιβατών.
Στο προαναφερόμενο κεφάλαιο 5 των Οδηγιών Σχεδιασμού δίνονται προδιαγραφές σχετικές με το μέγεθος, τις διαστάσεις και τον εν γένει σχεδιασμό των προαναφερόμενων μηχανικών μέσων, οι οποίες προφανώς θα πρέπει να ακολουθηθούν και προκειμένου για τα πλοία.
Ειδικά για ανελκυστήρες σε υφιστάμενα επιβατηγά πλοία, όπου ενδεχομένως δεν είναι δυνατή η διασφάλιση των απαιτούμενων από τις Οδηγίες Σχεδιασμού διαστάσεων θαλάμου, θα μπορούσε να εφαρμοστεί κατ’ αντιστοιχία με ότι ισχύει για υφιστάμενα κτίρια, η πρόβλεψη του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ν. 4067/2012 ΦΕΚ 79 τ.Α’), άρθρο 26, παρ.4 για πρόβλεψη ανελκυστήρα με τις ελάχιστες εσωτερικές διαστάσεις θαλάμου που προβλέπει το πρότυπο ΕΛΟΤ: ΕΝ 81-70 «Κανόνες ασφάλειας για την κατασκευή και την εγκατάσταση ανελκυστήρων – Ειδικές εφαρμογές για ανελκυστήρες επιβατών και αγαθών – Μέρος 70: Προσιτότητα σε ανελκυστήρες ατόμων περιλαμβανομένων και ατόμων με ειδικές ανάγκες» για ένα χρήστη αναπηρικού αμαξιδίου, δηλ. εσωτερικές διαστάσεις θαλάμου 1,00Χ1,25μ και ανυψωτική ικανότητα 450χγρ.
Επισημαίνεται ότι προτείνεται η πρόβλεψη ανελκυστήρων σε όλα τα νεοκατασκευαζόμενα πλοία ενώ στην περίπτωση υφιστάμενων ή/και μικρών πλοίων η τοποθέτηση αναβατορίων κατακόρυφης κίνησης με πλατφόρμα ή κλίμακας με πλατφόρμα θεωρείται ευκολότερα υλοποιήσιμη. Στην περίπτωση δε υφιστάμενων ή/και μικρών πλοίων θεωρείται αναγκαία η παράλληλη εξέταση και λήψη επιχειρησιακών/λειτουργικών μέτρων, όπως π.χ. μη χρήση από επιβάτες της κλίμακας στην οποία έχει τοποθετηθεί το αναβατόριο κατά τη λειτουργία αυτού ή επι/αποβίβαση των ατόμων με βαριά κινητική αναπηρία τελευταίων -εφόσον υπάρχει προσβάσιμη διαδρομή ικανού πλάτους που θα μπορούν να ακολουθήσουν μέχρι το αναβατόριο κ.λπ.
Στο παρακάτω σχήμα απεικονίζονται τυπικές διαστάσεις βασικών τύπων αναπηρικών αμαξιδίων χειροκίνητων και ηλεκτροκίνητων με στόχο τη διευκόλυνση του σχεδιασμού από τις Υπηρεσίες σας.
Γ. ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΕΙΣ ΠΛΟΙΟΚΤΗΤΩΝ
Παρά το γεγονός ότι το κόστος τοποθέτησης αναβατορίου δεν κρίνεται απαγορευτικό ενώ παράλληλα η άρση των εμποδίων σε βάρος των επιβατών με αναπηρία αποτελεί πλέον -όπως γνωρίζετε- υποχρέωση με βάση τον ν. 4488/2017 ΦΕΚ 137 τ.Α’, η Ε.Σ.Α.μεΑ. θεωρεί ότι:
– τα υφιστάμενα πλοία που επιδοτούνται από το κράτος θα πρέπει να μεριμνήσουν άμεσα για την τοποθέτηση των μηχανισμών
– οι πλοιοκτήτες των υφιστάμενων μικρών και πολύ μικρών πλοίων θα μπορούσαν να υποστηριχθούν από την Πολιτεία στο πλαίσιο προγράμματος που το Υπουργείο θα εντάξει στο ΕΣΠΑ, κατ’ αντιστοιχία του προγράμματος «Εξοικονομώ κατ’ οίκον». Αντίστοιχο πρόγραμμα έχει ήδη προτείνει η Ε.Σ.Α.μεΑ. στο Υπουργείο Περιβάλλοντος για την υποστήριξη των επιχειρηματιών που υποχρεούνται να καταστήσουν τις επιχειρήσεις τους προσβάσιμες μέχρι το τέλος του 2020 (πρόβλεψη του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού) και το Υπουργείο, εξ όσων γνωρίζουμε, το επεξεργάζεται ήδη.
Παραμένουμε στη διάθεσή σας για κάθε διευκρίνηση ή παροχή επιπλέον πληροφοριών.
Με εκτίμηση
Ο Πρόεδρος
Ι. Βαρδακαστάνης
Ο Γεν. Γραμματέας
Ι. Λυμβαίος
Πηγή: www.esamea.gr