Πληροφορίες: Δημήτρης Λογαράς
Αθήνα: 09.09.2026
Αρ. Πρωτ.: 1024
ΠΡΟΣ: κ. Π. Θεοδωρικάκο, Υπουργό Ανάπτυξης
ΚΟΙΝ: «Πίνακας Αποδεκτών»
ΘΕΜΑ: «Δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση για το σχέδιο νόμου ‘Νέα κίνητρα Άμεσων Ξένων Επενδύσεων, αναδιάρθρωση Διεύθυνσης Άμεσων Ξένων Επενδύσεων και λοιπές διατάξεις’: οι προτάσεις της Ε.Σ.Α.μεΑ.»
Αξιότιμε κύριε Υπουργέ,
Η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.), με το παρόν έγγραφό της, σας υποβάλλει τις προτάσεις της επί του σχεδίου νόμου με τίτλο: «Νέα κίνητρα Άμεσων Ξένων Επενδύσεων, αναδιάρθρωση Διεύθυνσης Άμεσων Ξένων Επενδύσεων και λοιπές διατάξεις», το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση την 1η Σεπτεμβρίου 2026. Οι προτάσεις μας υποβλήθηκαν και ηλεκτρονικά στον διαδικτυακό τόπο ανοιχτής διακυβέρνησης www.opengov.gr στις 9 Σεπτεμβρίου 2026.
Η ενσωμάτωση της διάστασης της αναπηρίας, της προσβασιμότητας και του καθολικού σχεδιασμού στο προτεινόμενο θεσμικό πλαίσιο κρίνεται αναγκαία, λαμβανομένων υπόψη των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες που κυρώθηκε από την Ελληνική Βουλή με τον ν. 4074/2012, και από το Μέρος Δ’ του ν.4488/2017.
Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 3 της Σύμβασης, η προσβασιμότητα αποτελεί μία από τις θεμελιώδεις αρχές της, ενώ το Άρθρο 4 προβλέπει, μεταξύ άλλων, την υποχρέωση των συμβαλλόμενων κρατών να λαμβάνουν υπόψη την προστασία και προαγωγή των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία σε όλες τις πολιτικές και τα προγράμματα. Επιπρόσθετα, το Άρθρο 9 της Σύμβασης επιβάλλει τη λήψη κατάλληλων μέτρων για τη διασφάλιση της πρόσβασης των ατόμων με αναπηρία, σε ίση βάση με τους άλλους, στο φυσικό περιβάλλον, στις μεταφορές, στην πληροφόρηση και επικοινωνία, καθώς και σε εγκαταστάσεις και υπηρεσίες που είναι ανοικτές ή παρέχονται στο κοινό.
Επιπρόσθετα, σύμφωνα με το Μέρος Δ’ του ν.4488/2017, με το οποίο θεσπίστηκαν οι κατευθυντήριες οργανωτικές διατάξεις υλοποίησης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, και ειδικότερα σύμφωνα με τα άρθρα 62 και 63, τα διοικητικά όργανα και οι αρχές οφείλουν, αφενός, να εντάσσουν τη διάσταση της αναπηρίας σε κάθε δημόσια πολιτική, διοικητική διαδικασία, δράση, μέτρο και πρόγραμμα της αρμοδιότητάς τους με στόχο την εξάλειψη, αποκατάσταση και αποτροπή ανισοτήτων μεταξύ ατόμων με και χωρίς αναπηρίες και, αφετέρου, να τηρούν τις αρχές του καθολικού σχεδιασμού κατά τον σχεδιασμό των δημοσίων πολιτικών, διοικητικών υπηρεσιών και προϊόντων, διαδικασιών, περιβαλλόντων και οργανωτικών δομών, προκειμένου να μπορούν να χρησιμοποιούνται από όλους στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, χωρίς να απαιτούνται ειδικές προσαρμογές ή εξειδικευμένος σχεδιασμός.
Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, η προσβασιμότητα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά και μόνο ως επιμέρους επιλέξιμη δαπάνη στο πλαίσιο ενός επενδυτικού σχεδίου, όπως προβλέπεται στο άρθρο 9 του εν λόγω σχεδίου νόμου, αλλά ως οριζόντια παράμετρος του επενδυτικού σχεδιασμού. Η ενσωμάτωση της προσβασιμότητας και των αρχών του καθολικού σχεδιασμού από το στάδιο του σχεδιασμού των επενδύσεων συμβάλλει στην πρόληψη και άρση εμποδίων σε βάρος των ατόμων με αναπηρία, στη διεύρυνση της δυνατότητας χρήσης των υποδομών, προϊόντων και υπηρεσιών από το σύνολο του πληθυσμού, ανεξαρτήτως ηλικίας και αναγκών, καθώς και στην αποφυγή μεταγενέστερων και, κατά κανόνα, περισσότερο δαπανηρών προσαρμογών.
Για τον λόγο αυτό, κρίνεται σκόπιμο η προσβασιμότητα και οι αρχές της καθολικής σχεδίασης να ενσωματωθούν στον σκοπό του καθεστώτος ενίσχυσης, στους όρους και τα κριτήρια των προκηρύξεων, στην αξιολόγηση των επενδυτικών σχεδίων και στις επιλέξιμες δαπάνες. Η προσέγγιση αυτή είναι συνεπής και με το κανονιστικό πλαίσιο του ΕΣΠΑ, στο πλαίσιο του οποίου η διασφάλιση της προσβασιμότητας στα άτομα με αναπηρία και η τήρηση της αρχής της μη διάκρισης συνιστούν ON/OFF κριτήρια για την επιλογή των πράξεων. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται μια συνεκτική και οριζόντια προσέγγιση, σύμφωνα με την οποία η προσβασιμότητα αποτελεί στοιχείο του συνολικού κύκλου ζωής της επένδυσης, από τον σχεδιασμό και την προκήρυξη έως την αξιολόγηση, τη χρηματοδότηση και την υλοποίησή της, και όχι απλώς μία πρόσθετη κατηγορία δαπάνης.
Λαμβάνοντας υπόψη τα προαναφερθέντα, η Ε.Σ.Α.μεΑ. προτείνει σε επιμέρους Άρθρα του σχεδίου νόμου τα εξής:
Α) Στο Άρθρο 1-Σκοπός, προτείνεται το τέλος της παραγράφου να συμπληρωθεί/τροποποιηθεί ως ακολούθως (βλ. με έντονη γραμματοσειρά):
«Σκοπός του παρόντος Μέρους είναι η αύξηση του ενδιαφέροντος ξένων επενδυτών για υλοποίηση επενδύσεων στη χώρα σε καίριους τομείς της οικονομίας και η μόχλευση ξένων κεφαλαίων για τη βέλτιστη εγχώρια οικονομική ανάπτυξη, μέσω χορήγησης κινήτρων προς επένδυση σε συγκεκριμένες επιχειρηματικές δραστηριότητες και κλάδους, προκειμένου να πραγματοποιηθούν νέες Άμεσες Ξένες Επενδύσεις (εφεξής: Α.Ξ.Ε.) και να ενισχυθούν ο ψηφιακός και τεχνολογικός μετασχηματισμός των επιχειρήσεων, η δημιουργία οικονομιών κλίμακας, η στήριξη καινοτόμων επενδύσεων και των προσώπων που επιδιώκουν την εισαγωγή νέων τεχνολογιών, η απασχόληση με εξειδικευμένο προσωπικό, η στήριξη της νέας επιχειρηματικότητας, το επενδυτικό ενδιαφέρον στην ελληνική περιφέρεια, και η ανταγωνιστικότητα σε τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας και να προωθηθούν η προσβασιμότητα και ο καθολικός σχεδιασμός προς όφελος των ατόμων με αναπηρία και των εμποδιζόμενων ατόμων εν γένει».
Β) Στο Άρθρο 6-Προκήρυξη καθεστώτος Άμεσων Ξένων Επενδύσεων, προτείνεται το σημείο ζ) της παρ. 2 να συμπληρωθεί ως ακολούθως (βλ. με έντονη γραμματοσειρά):
«[…] 2. H απόφαση προκήρυξης περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον τα εξής:
α) τον στόχο του Καθεστώτος Α.Ξ.Ε.,
[…]
ζ) τα κριτήρια και τον τρόπο αξιολόγησης, τους συντελεστές βαρύτητας, καθώς και την ελάχιστη βαθμολογία που απαιτείται να λάβει το επενδυτικό σχέδιο προκειμένου να είναι επιλέξιμο, συμπεριλαμβανομένων, κριτηρίων για τη διασφάλιση της προσβασιμότητας στα άτομα με αναπηρία και την τήρηση της αρχής της μη διάκρισης,
η) τα δικαιολογητικά για την υποβολή των αιτήσεων υπαγωγής και τροποποίησης της απόφασης υπαγωγής,
θ) τα δικαιολογητικά για την υποβολή αιτημάτων τακτικού ελέγχου […]».
Γ) Στο Άρθρο 9-Επιλέξιμες δαπάνες περιφερειακών ενισχύσεων, προτείνεται το σημείο αα) να συμπληρωθεί ως ακολούθως (βλ. με έντονη γραμματοσειρά):
«[…] α) Επενδυτικές δαπάνες σε ενσώματα στοιχεία ενεργητικού και συγκεκριμένα δαπάνες για:
αα) Την κατασκευή, την επέκταση και τον εκσυγχρονισμό κτιριακών εγκαταστάσεων, καθώς και ειδικών και βοηθητικών εγκαταστάσεων των κτιρίων, και για κατασκευές, αλλά και παρεμβάσεις, για τη διασφάλιση της προσβασιμότητας στα άτομα με αναπηρία και στα εμποδιζόμενα άτομα και για την εφαρμογή των αρχών του καθολικού σχεδιασμού, καθώς και διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου. Οι δαπάνες αυτές αθροιστικά δεν μπορούν να υπερβαίνουν το σαράντα πέντε τοις εκατό (45%) του συνόλου των ενισχυόμενων δαπανών περιφερειακού χαρακτήρα […].
Δ) Στο Άρθρο 18-Περιεχόμενο αξιολόγησης, προτείνεται να προστεθεί νέο στοιχείο vii) ως ακολούθως και το υφιστάμενο σημείο vii) να αναριθμηθεί σε viii) (βλ. με έντονη γραμματοσειρά):
«Για την υπαγωγή στο καθεστώς του παρόντος διενεργείται αξιολόγηση των επενδυτικών σχεδίων από την Επιτροπή Αξιολόγησης του άρθρου 17, η οποία περιλαμβάνει έλεγχο νομιμότητας, καθώς και αξιολόγηση εύλογου κόστους και έλεγχο δεικτών βαθμολογίας:
α) Ο έλεγχος νομιμότητας για κάθε επενδυτικό σχέδιο περιλαμβάνει με ποινή αποκλεισμού τα εξής:
αα) πλήρη συμμόρφωση της αίτησης υπαγωγής και του υπό έγκριση επενδυτικού σχεδίου με τον παρόντα και τους όρους της προκήρυξης,
αβ) τεκμηρίωση της φερεγγυότητας του φορέα του επενδυτικού σχεδίου, με την προσκόμιση των σχετικών πιστοποιητικών, ιδίως φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας, καθώς και κάθε άλλου εγγράφου που ορίζεται στην απόφαση προκήρυξης,
αγ) τεκμηρίωση της δυνατότητας χρηματοδότησης του κόστους του επενδυτικού σχεδίου μέσω ιδίων μη εγχώριων κεφαλαίων ή με εξωτερική χρηματοδότηση, σύμφωνα με τους τρόπους που ορίζονται στην οικεία απόφαση προκήρυξης.
β) Η αξιολόγηση του εύλογου κόστους και ο έλεγχος δεικτών γίνονται στη βάση:
βα) εκτίμησης του εύλογου κόστους των επιλέξιμων δαπανών του επενδυτικού σχεδίου,
ββ) εκτίμησης της υποβληθείσας ανάλυσης βιωσιμότητας του επενδυτικού σχεδίου,
βγ) πλήρωσης δεικτών βαθμολογίας με βάση τα εξής ενδεικτικώς αναφερόμενα κριτήρια:
- i) οικονομική επίδοση του φορέα, όπως δείκτες ρευστότητας, δανειακής επιβάρυνσης, αποδοτικότητας κεφαλαίων,
- ii) διαθέσιμα κεφάλαια μετόχου/εταίρου,
iii) δείκτες βιωσιμότητας και απόδοσης της επένδυσης,
- iv) δείκτες βιωσιμότητας και απόδοσης του φορέα μετά από την ολοκλήρωση της επένδυσης,
- v) δημιουργούμενες θέσεις εργασίας, με έμφαση σε εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό,
- vi) αξιοποίηση αργούντων κτιρίων,
vii) διασφάλιση της προσβασιμότητας στα άτομα με αναπηρία και τήρηση της αρχής της μη διάκρισης,
viii) άλλα κριτήρια τα οποία εξειδικεύονται στην οικεία προκήρυξη» .
Κύριε Υπουργέ,
Σας καλούμε να εξετάσετε θετικά και να υιοθετήσετε τις ανωτέρω προτάσεις της Ε.Σ.Α.μεΑ. ώστε η προσβασιμότητα και η αρχή της μη διάκρισης να ενσωματωθούν οριζόντια στο καθεστώς των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων και να αποτελέσουν αναπόσπαστο στοιχείο του σχεδιασμού, της αξιολόγησης και της υλοποίησης των επενδύσεων.
Με εκτίμηση
Ο Πρόεδρος
Ι. Βαρδακαστάνης
Ο Γεν. Γραμματέας
Β. Κούτσιανος
Πίνακας Αποδεκτών:
– κα Δ.-Μ. Μιχαηλίδου, Υπουργό Κοινωνικής Συνοχής & Οικογένειας
– κ. Χ.-Γ. Σκέρτσο, Υπουργό Επικρατείας -Συντονιστικό Μηχανισμό στην Κυβέρνηση του άρθρου 69 του ν. 4488/2017
– κα Σ. Σιαράπη Γενική Γραμματέα Ιδιωτικών Επενδύσεων
– Οργανώσεις -Μέλη Ε.Σ.Α.μεΑ.
Πηγή: Ε.Σ.Α.μεΑ