Πληροφορίες: Χριστίνα Σαμαρά
ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΠΕΙΓΟΝ

Αθήνα: 23.02.2021
Αρ. Πρωτ.: 270

ΠΡΟΣ: Πρόεδρο και Μέλη Διαρκούς Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής

ΚΟΙΝ: «Πίνακας Αποδεκτών»
ΘΕΜΑ: «Η Ε.Σ.Α.μεΑ. καταθέτει τις προτάσεις – παρατηρήσεις της στο σχέδιο νόμου με θέμα: Εκσυγχρονισμός, απλοποίηση και αναμόρφωση του ρυθμιστικού πλαισίου των δημοσίων συμβάσεων, ειδικότερες ρυθμίσεις προμηθειών στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας και άλλες διατάξεις για την ανάπτυξη και τις υποδομές»

Κύριε Πρόεδρε,
Κυρίες και Κύριοι Μέλη,
Η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) η οποία αποτελεί τον τριτοβάθμιο κοινωνικό και συνδικαλιστικό φορέα των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους στη χώρα, επίσημα αναγνωρισμένο Κοινωνικό Εταίρο της ελληνικής Πολιτείας σε ζητήματα αναπηρίας, με το παρόν έγγραφό μας και με αφορμή το σχέδιο νόμου που έχει κατατεθεί για συζήτηση και ψήφιση στη Βουλή με θέμα: «Εκσυγχρονισμός, απλοποίηση και αναμόρφωση του ρυθμιστικού πλαισίου των δημοσίων συμβάσεων, ειδικότερες ρυθμίσεις προμηθειών στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας και άλλες διατάξεις για την ανάπτυξη και τις υποδομές» καταθέτουμε τις προτάσεις μας  και ζητάμε να κληθεί εκπρόσωπος της Ε.Σ.Α.μεΑ κατά τη συζήτησή του στην Επιτροπή, προκειμένου να σας αναπτύξουμε πιο διεξοδικά τις θέσεις της Συνομοσπονδίας.
Λαμβάνοντας λοιπόν υπόψη:  
– την παρ. 6 του Άρθρου 21 του Συντάγματος της χώρας, σύμφωνα με την οποία «τα άτομα με αναπηρίες έχουν δικαίωμα να απολαμβάνουν μέτρων που εξασφαλίζουν την αυτονομία, την επαγγελματική ένταξη και τη συμμετοχή τους στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της Χώρας»,
– τον ν.4074/2012 (ΦΕΚ 88 Α΄/11.04.2012) -με τον οποίο η χώρα μας κύρωσε τη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία μαζί με το προαιρετικό πρωτόκολλο που τη συνοδεύει, γεγονός το οποίο συνεπάγεται την εφαρμογή της σε εθνικό επίπεδο- και δη τις παρακάτω απαιτήσεις:
– «1. […] Τα Συμβαλλόμενα Κράτη αναλαμβάνουν να διασφαλίζουν και να προάγουν την πλήρη υλοποίηση όλων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και θεμελιωδών ελευθεριών για όλα τα άτομα με αναπηρίες, χωρίς διακρίσεις οποιουδήποτε είδους βάσει της αναπηρίας. Προς το σκοπό αυτό, τα Συμβαλλόμενα Κράτη αναλαμβάνουν:[…]  β. Να λάβουν όλα τα κατάλληλα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων και των νομοθετικών, προκειμένου να τροποποιήσουν ή να καταργήσουν τους ισχύοντες νόμους, κανονισμούς, έθιμα και πρακτικές που συνιστούν διακρίσεις κατά των ατόμων με αναπηρίες [..]» (Άρθρο 4 «Γενικές Υποχρεώσεις»),
– τον ν.4488/2017 (Αρ. ΦΕΚ 137 Α΄ /13.09.2017) και δη:  
-την παρ.1 του άρθρου 61, σύμφωνα με την οποία «Κάθε φυσικό πρόσωπο ή νομικό πρόσωπο δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου υποχρεούται να διασφαλίζει την ισότιμη άσκηση των δικαιωμάτων των ΑμεΑ στο πεδίο των αρμοδιοτήτων ή δραστηριοτήτων του, λαμβάνοντας κάθε πρόσφορο μέτρο και απέχοντας από οποιαδήποτε ενέργεια ή πρακτική που ενδέχεται να θίγει την άσκηση των δικαιωμάτων των ΑμεΑ. Ιδίως υποχρεούται: α) να αφαιρεί υφιστάμενα εμπόδια κάθε είδους, β) να τηρεί τις αρχές καθολικού σχεδιασμού σε κάθε τομέα της αρμοδιότητάς του ή της δραστηριοποίησής του, προκειμένου να διασφαλίζει για τα ΑμεΑ την προσβασιμότητα των υποδομών, των υπηρεσιών ή των αγαθών που προσφέρει, γ) να παρέχει, όπου απαιτείται σε συγκεκριμένη περίπτωση, εύλογες προσαρμογές υπό τη μορφή εξατομικευμένων και κατάλληλων τροποποιήσεων, ρυθμίσεων και ενδεδειγμένων μέτρων, χωρίς την επιβολή δυσανάλογου ή αδικαιολόγητου βάρους, δ) να απέχει από πρακτικές, κριτήρια, συνήθειες και συμπεριφορές που συνεπάγονται διακρίσεις σε βάρος των ΑμεΑ, ε) να προάγει με θετικά μέτρα την ισότιμη συμμετοχή και άσκηση των δικαιωμάτων των ΑμεΑ στον τομέα της αρμοδιότητας ή δραστηριότητάς του»,  
-την παρ. 1 του άρθρου 63,  σύμφωνα με την οποία «Τα διοικητικά όργανα και οι αρχές, […] υποχρεούνται να τηρούν τις αρχές του καθολικού σχεδιασμού του άρθρου 2 της Σύμβασης, όπως εξειδικεύονται και επικαιροποιούνται κάθε φορά, κατά το σχεδιασμό δημοσίων πολιτικών, διοικητικών υπηρεσιών και προϊόντων, διαδικασιών, περιβαλλόντων και οργανωτικών δομών, που θα μπορούν να χρησιμοποιούνται από όλους στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, χωρίς να απαιτούνται ειδικές προσαρμογές ή εξειδικευμένος σχεδιασμός»,
-την παρ. 2 του άρθρου 68, σύμφωνα με την οποία:  « Στην ανάλυση συνεπειών ρυθμίσεων που συνοδεύει κάθε σχέδιο νόμου, προσθήκη ή τροπολογία, καθώς και κανονιστικές αποφάσεις μείζονος οικονομικής ή κοινωνικής σημασίας, συμπεριλαμβάνεται ειδική ενότητα τεκμηρίωσης της συμβατότητας των προτεινόμενων ρυθμίσεων με τη Σύμβαση, καθώς και των ειδικών συνεπειών ων προτεινόμενων ρυθμίσεων στα ΑμεΑ»,  
η Ε.Σ.Α.μεΑ. προτείνει:
Α. Στο άρθρο 211 «Προσβασιμότητα χωρίς φραγμούς για τα άτομα με αναπηρία και τα εμποδιζόμενα άτομα – Τροποποίηση άρθρου 26 ν.4067/2012» η προστιθέμενη στο άρθρο 26 του ν.4067/2012 παράγραφος 10β να τροποποιηθεί ως εξής (βλ. κείμενο με έντονους χαρακτήρες):
«Καταρτίζεται από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας και εγκρίνεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας Ηλεκτρονικό Μητρώο Ελεγκτών Φυσικής Προσβασιμότητας […]. Ο έλεγχος της φυσικής  προσβασιμότητας πραγματοποιείται κατόπιν αυτοψίας από Ελεγκτές Φυσικής Προσβασιμότητας, εγγεγραμμένους στο Μητρώοτου προηγούμενου εδαφίου, οι οποίοι συντάσσουν πόρισμα ελέγχου για το επίπεδο φυσικής προσβασιμότητας των ανωτέρω κτιρίων σε άτομα με αναπηρία ή εμποδιζόμενα άτομα.
Το Μητρώο υποστηρίζεται από […]. Το Μητρώο εγγραφονται αυτοδίκαια οι […] καθώς και κάθε ενδιαφερόμενος μηχανικός εγγεγραμμένος στα Μητρώα του ΤΕΕ με δικαίωμα εκπόνησης μελέτης ή επίβλεψης κτιριακών έργων (εφεξής αποκαλούμενοι ως «Ελεγκτές Φυσικής Προσβασιμότητας), σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις και τα αναφερόμενα στην περ. (ε) της παρ.3 του άρθρου 4 της προαναφερθείσας υπουργικής απόφασης.
Με κοινή Απόφαση των Υπουργών […] και ο αριθμός των ελεγκτών φυσικής προσβασιμότητας ανάλογα με την επιφάνεια και χρήση του κτιρίου, το ύψος και η διαδικασία αποζημίωσης των ελεγκτών φυσικής  προσβασιμότητας για τους διενεργούμενους ελέγχους, η κατηγοριοποίηση των αποτελεσμάτων ελέγχου, το πρότυπο του πορίσματος,  η εκπαίδευση των ελεγκτών φυσικής προσβασιμότητας σε θέματα αναπηρίας και προσβασιμότητας σε συνεργασία με την Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ) και κάθε άλλο ζήτημα σχετικό με την εφαρμογή του.[…]
ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ
Θεωρείται αναγκαία η αποσαφήνιση της ιδιότητας των ελεγκτών προσβασιμότητας ως «ελεγκτών φυσικής προσβασιμότητας» δεδομένου ότι οι μηχανικοί εκ του γνωστικού αντικειμένου τους δεν είναι δυνατόν να καλύψουν τον έλεγχο της προσβασιμότητας στο σύνολό του (προσβασιμότητα υπηρεσιών, διαδικασιών, ψηφιακή προσβασιμότητα κ.λπ.).
Παράλληλα εξίσου αναγκαία είναι η εκπαίδευση των μηχανικών – ελεγκτών σε θέματα αναπηρίας και προσβασιμότητας δεδομένης της παντελούς απουσίας των πεδίων αυτών από τα προγράμματα σπουδών των πολυτεχνικών σχολών, με στόχο την κατανόηση των αναγκών των ατόμων με αναπηρία ως χρηστών του δομημένου περιβάλλοντος και συνεπώς την ουσιαστική αξιολόγηση των δημοσίων και δημοτικών κτιρίων. Εξίσου αναγκαία κρίνεται η συμμετοχή της ΕΣΑμεΑ, ως της αντιπροσωπευτικότερης οργάνωσης του εθνικού αναπηρικού κινήματος με τεράστια εμπειρία σε θέματα εκπαίδευσης στελεχών της δημόσιας διοίκησης, των διαχειριστικών αρχών, του μεταφορικού τομέα κ.λπ. συμφωνα με τις επιταγές της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία (ν.4074/212) και του ν.4488/2017 για εμπλοκή του αναπηρικού κινήματος σε πολιτικές, αποφάσεις, μέτρα που το αφορούν.
Β. Στο άρθρο 212 «Ρυθμίσεις για τη διέλευση ατόμων με αναπηρία από αυτοκινητόδρομοους με διόδια – Αντικατάσταση άρθρου δεύτερου ν.4388/2016», οι παρ. 9 και 17 να τροποποιηθούν ως εξής (βλ. κείμενο με έντονους χαρακτήρες):
«9. Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών καθορίζονται […] γ) οι απαλλαγές υποχρέωσης καταβολής τελών διοδίων σε ειδικές κατηγορίες και ευάλωτες ομάδες πληθυσμού ιδίως σε άνεργους, άτομα με αναπηρία, κατοίκους όμορης του δικτύου περιοχής, καθώς και σε οχήματα […]
17. Στην Υπηρεσία Οδικών Τελών-Ηλεκτρονικής Διαχείρισης Οδικών Υποδομών ανατίθεται η αρμοδιότητα έκδοσης ενιαίας κάρτας για τη διέλευση των ατόμων με αναπηρία (ΑμεΑ) από όλους τους αυτοκινητόδρομους με διόδια. Η ενιαία κάρτα εκδίδεται μέσω κατάλληλης ηλεκτρονικής εφαρμογής από την Υπηρεσία Οδικών Τελών […]. Η κάρτα εμπεριέχει φωτογραφία του ατόμου με αναπηρία καθώς και τον αριθμό κυκλοφορίας του οχήματος. Το δε άτομο με αναπηρία δεν υποχρεούται να επιβαίνει στο όχημα κατά τη διέλευση. Η διέλευση ελέγχεται και δεν θα είναι αυτόματη.»
ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ
1.Θα πρέπει ο όρος «ΑμεΑ» να αντικατασταθεί από τον όρο «άτομο με αναπηρία» ο οποίος έχει καθιερωθεί από τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και με τον ν.4074/212 έχει πλέον καταστεί μέρος της εθνικής νομοθεσίας.
2. Ως γνωστόν, οι πολίτες με αναπηρία αναγκάζονται να χρησιμοποιούν στη συντριπτική τους πλειοψηφία ιδιωτικά αυτοκίνητα για τις μετακινήσεις τους, λόγω της απουσίας προσβάσιμων αστικών μεταφορικών συστημάτων στην πλειοψηφία των ελληνικών πόλεων, καθώς και τον σχεδόν ολοκληρωτικό αποκλεισμό των πολιτών με αναπηρία από τα ΚΤΕΛ και τα τρένα λόγω μη προσβάσιμων υποδομών, παρά τις απαιτήσεις των Ευρωπαϊκών Κανονισμών ΕΚ 181/2011 και 1371/2007 και κατά παράβαση των άρθρων 8,18,19 και 20 της Σύμβασης για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, που η χώρα μας κύρωσε με τον νόμο 4074/2012. Οι δε οικείοι τους συχνότατα εκτελούν χρέη οδηγού/μεταφορέα, μεταφέροντας αυτούς σε διάφορες δομές όπου χρειάζεται να μεταβούν (π.χ. νοσοκομεία, θεραπευτήρια, εργασία, χώρους ψυχαγωγίας/άθλησης, εκπαίδευσης, δημιουργικής απασχόλησης κ.λπ.) και να παραμείνουν για να λάβουν αγωγή ή εκπαίδευση ή να εργαστούν ή να συμμετάσχουν σε δρώμενα. Στις περιπτώσεις αυτές, συχνά οι οικείοι τους τους αφήνουν στον τόπο προορισμού και επιστρέφουν να τους παραλάβουν για να επιστρέψουν στην κατοικία τους. Οπότε αν και το αναπηρικό αυτοκίνητο κυκλοφορεί προς εξυπηρέτηση του ατόμου με αναπηρία, το άτομο μπορεί να μην βρίσκεται εντός αυτού.

Με εκτίμηση

Ο Πρόεδρος
Ι. Βαρδακαστάνης

Ο Γεν. Γραμματέας
Ι. Λυμβαίος

Πηγή: Ε.Σ.Α.μεΑ.