Ανακοίνωση 14.06.13
Επίσημη συνάντηση στο υπουργείο Δικαιοσύνης
Επίσημη συνάντηση με τον υπουργό Δικαιοσύνης Αντώνη Ρουπακιώτη είχε σήμερα Παρασκευή 14 Ιουνίου o πρόεδρος της ΕΣΑμεΑ Ιωάννης Βαρδακαστάνης.
Συζητήθηκαν τα παρακάτω επείγοντα θέματα, τα οποία αναλύονται στις επιστολές που επισυνάπτονται:
– Το θέμα της φυσικής και ηλεκτρονικής προσβασιμότητας στα άτομα με αναπηρία των υποδομών και των υπηρεσιών του υπουργείου Δικαιοσύνης και των εποπτευόμενων φορέων του, η οποία αποτελεί την βασική προϋπόθεση για την άσκηση θεμελιωδών δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία όπως η αυτονομία, η ασφάλεια, η επιλογή, η πληροφόρηση κ.λπ. που καθορίζουν την ποιότητα της καθημερινής διαβίωσής τους και το βαθμό συμμετοχής τους στα κοινωνικο-οικονομικά δρώμενα.
– Λήψη μέτρων για την προαγωγή των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία ως εργαζομένων ή κρατουμένων στο σωφρονιστικό σύστημα της χώρας. Οι προτάσεις της ΕΣΑμεΑ στηρίζονται στις αρχές της νέας δικαιωματικής προσέγγισης για την αναπηρία σύμφωνα με την οποία, η διάσταση της αναπηρίας πρέπει να εντάσσεται σε κάθε τομέα και δράση της κοινωνίας, συμπεριλαμβανομένου και του σωφρονιστικού συστήματος.
– Τα σημαντικά κενά που παρατηρούνται στο δίκαιο της χώρας σε ότι αφορά το θέμα δικαιοπρακτικής ικανότητας των ατόμων με αναπηρία (π.χ. για τα άτομα που είναι τυφλά ή κωφά και με λοιπές βαριές αναπηρίες), καθώς και της ισότητας των ατόμων με αναπηρία ενώπιον του νόμου.
– Λήψη μέτρων για την εφαρμογή της Σύμβασης και του προαιρετικού πρωτοκόλλου αυτής για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία (Ν.4074/2012).
– Προστασία από την απόλυση των εργαζομένων με αναπηρία 50% και άνω και εργαζόμενους που έχουν στη φροντίδα τους άτομο με βαριά αναπηρία.
O υπουργός έδειξε πλήρη κατανόηση για όλα τα θέματα και δεσμεύτηκε να επικοινωνήσει τις επόμενες ημέρες με την ΕΣΑμεΑ ανάλογα με τις πολιτικές εξελίξεις.
Αθήνα/Athens 14.6.2013
Αρ. Πρωτ. / Ref. Nr: 2083
Εξαιρετικά Επείγον
Πληροφορίες: κ. Ελ. Μπαρμπαλιά
Προς:
κ. Αντ. Ρουπακιώτη
Υπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και
Ανθρωπίνων Διακιωμάτων
ΚΟΙΝ:
[Πίνακας Αποδεκτών]
ΘΕΜΑ: «Συνάντηση εκπροσώπων της Ε.Σ.Α.μεΑ με τον υπουργό Δικαιοσύνης – 14 Ιουνίου 2013: Θέματα φυσικής και ηλεκτρονικής προσβασιμότητας»
Κύριε Υπουργέ,
Με το παρόν υπόμνημά της, η Εθνική Συνομοσπονδία των Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) θέτει υπόψη σας το κορυφαίο θέμα της φυσικής και ηλεκτρονικής προσβασιμότητας στα άτομα με αναπηρία των υποδομών και των υπηρεσιών του Υπουργείου Δικαιοσύνης και των εποπτευόμενων φορέων του, η οποία όπως γνωρίζετε αποτελεί την βασική προϋπόθεση για την άσκηση θεμελιωδών δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία όπως η αυτονομία, η ασφάλεια, η επιλογή, η πληροφόρηση κ.λπ. που καθορίζουν την ποιότητα της καθημερινής διαβίωσής τους και το βαθμό συμμετοχής τους στα κοινωνικο-οικονομικά δρώμενα.
Για το κορυφαίο αυτό ζήτημα παραπέμπουμε στο άρθρο 9 της Σύμβασης για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, η οποία κυρώθηκε από τη Βουλή των Ελλήνων με το Ν.4074/2012 και παραπέμπει σε σειρά συγκεκριμένων μέτρων για την υλοποίηση της προσβασιμότητας.
Άρθρο 9 – Προσβασιμότητα
1. Προκειμένου να επιτρέψουν στα άτομα με αναπηρίες να ζουν ανεξάρτητα και να συμμετέχουν πλήρως σε όλες τις πτυχές της ζωής, τα Συμβαλλόμενα Κράτη λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα προκειμένου να διασφαλίζουν στα άτομα με αναπηρίες την πρόσβαση, σε ίση βάση με τους άλλους, στο φυσικό περιβάλλον, τα μέσα μεταφοράς, την πληροφορία και τις επικοινωνίες, συμπεριλαμβανομένων και των τεχνολογιών και συστημάτων πληροφορίας και επικοινωνιών και σε άλλες εγκαταστάσεις και υπηρεσίες που είναι ανοικτές ή παρέχονται στο κοινό, τόσο στις αστικές όσο και στις αγροτικές περιοχές. Τα μέτρα αυτά, που θα συμπεριλαμβάνουν τον προσδιορισμό και την εξάλειψη των εμποδίων και κωλυμάτων προσβασιμότητας, θα ισχύουν, μεταξύ άλλων, για:
α. τα κτίρια, τους δρόμους, τις μεταφορές και λοιπές εσωτερικές και υπαίθριες εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων και των σχολείων, των κατοικιών, των ιατρικών εγκαταστάσεων και των εργασιακών χώρων,
β. τις πληροφορίες, τις επικοινωνίες και λοιπές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων και των ηλεκτρονικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης.
2. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη λαμβάνουν επίσης κατάλληλα μέτρα προκειμένου:
[…]
γ. να παρέχουν κατάρτιση τους άμεσα ενδιαφερόμενους, σε σχέση με τα ζητήματα προσβασιμότητας που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρίες,
δ. να παρέχουν, στα κτίρια και τις λοιπές εγκαταστάσεις που είναι ανοικτές στο κοινό, σύστημα σήμανσης σε Μπράιγ και σε ευανάγνωστες και κατανοητές μορφές,
ε. να παρέχουν μορφές «ζωντανής» βοήθειας και ενδιαμέσων, συμπεριλαμβανομένων των οδηγών, των αναγνωστών και των επαγγελματιών διερμηνέων της νοηματικής γλώσσας, προκειμένου να διευκολύνουν την προσβασιμότητα στα κτίρια και σε άλλες εγκαταστάσεις που είναι ανοικτές στο κοινό,
στ. να προάγουν άλλες κατάλληλες μορφές βοήθειας και υποστήριξης προς τα άτομα με αναπηρίες, προκειμένου να διασφαλίζουν την πρόσβασή τους στην πληροφορία,
ζ. να προάγουν την πρόσβαση, για τα άτομα με αναπηρίες, στις νέες τεχνολογίες και τα συστήματα πληροφορίας και επικοινωνιών, συμπεριλαμβανομένου και του Διαδικτύου,
[…]
Στη συνέχεια και βάσει των αναγκών που έχει καταγράψει το αναπηρικό κίνημα παραθέτουμε αναλυτικά το σύνολο των σχετικών με την προσβασιμότητα αιτημάτων μας ως εξής:
1. Λήψη ενεργών μέτρων για την πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία σε θέματα προσβασιμότητας των κτιριακών υποδομών του Υπουργείου Δικαιοσύνης, των εποπτευόμενων φορέων του, συμπεριλαμβανομένων και των Δικαστηρίων κάθε βαθμού σε όλη τη χώρα.
Η προσβασιμότητα, όπως προαναφέρθηκε, έχει αναδειχθεί σε θεμελιώδη προϋπόθεση, την οποία η Πολιτεία έχει υποχρέωση να διασφαλίζει, για να μπορούν όλα τα μέλη της κοινωνίας να προσεγγίσουν και να χρησιμοποιήσουν τις προσφερόμενες υποδομές, υπηρεσίες και αγαθά με τρόπο αυτόνομο και ασφαλή. Ως εκ τούτου και επειδή, όλες οι κτιριακές υποδομές του Υπουργείου Δικαιοσύνης και των εποπτευόμενων φορέων του (Σωφρονιστικών Καταστημάτων, Υποθηκοφυλακείων κ.λπ.), καθώς και των Δικαστηρίων της χώρας (Διοικητικών, Πολιτικών, Ποινικών), χρησιμοποιούνται καθημερινά από το σύνολο των πολιτών, με οποιαδήποτε ιδιότητα και αν αυτοί τα χρησιμοποιούν (εργαζόμενοι ή συναλλασσόμενο κοινό), θα πρέπει να καταστούν πλήρως προσβάσιμα στα άτομα με αναπηρία. Η υποχρέωση αυτή εξάλλου επιβάλλεται και από το άρθρο 26 του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού(Ν.4067/2012) για όλα τα νέα αλλά και τα υφιστάμενα κτίρια τα οποία θα πρέπει να έχουν προσαρμοστεί μέχρι το 2020, άλλως θα θεωρούνται αυθαίρετα.
Ειδικότερα, ως προς τις κτιριακές υποδομές που στεγάζονται οι υπηρεσίες του Υπουργείου Δικαιοσύνης συμπεριλαμβανομένων των Σωφρονιστικών Καταστημάτων, Υποθηκοφυλακείων και όλων γενικά των εποπτευόμενων φορέων του, καθώς και των Δικαστηρίων όλων των βαθμίδων, θα πρέπει να ληφθούν άμεσα μέτρα για να καταστούν τόσο οι εξωτερικοί όσο και οι εσωτερικοί χώροι προσβάσιμοι τόσο στα άτομα με κινητική αναπηρία (π.χ. κατασκευή ραμπών, εγκατάσταση προσβάσιμων ανελκυστήρων, βελτίωση κλιμακοστασίων, κατασκευή χώρων υγιεινής, κατασκευή προστατευμένων χώρων αναμονής σε έκτακτες περιπτώσεις κ.λπ.), όσο και στα άτομα με άλλες μορφές αναπηρίας. Έτσι σε όλους τους χώρους θα πρέπει επιπλέον να προβλέπεται κατάλληλη σήμανση σε προσβάσιμες μορφές (οπτική, απτική και ηχητική), όπως π.χ. σε γραφή Braille, ανάγλυφη σήμανση, κατευθυντήρια σήμανση συμπεριλαμβανομένων και οδηγών τυφλών, ανάγλυφοι χάρτες, ηχητική σήμανση, οπτική σήμανση σε περιπτώσεις κινδύνου κ.λπ.
2. Λήψη ενεργών μέτρων για την πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία σε θέματα ενημέρωσης και επικοινωνίας
Σημαντικό ρόλο διαδραματίζει η πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία στην ενημέρωση και επικοινωνία, λαμβάνοντας υπόψη την ποικιλία των αναπηριών και τις διαφορετικές ανάγκες που διαμορφώνονται για κάθε κατηγορία αναπηρίας. Υπό αυτό το σκεπτικό, για τα άτομα με προβλήματα όρασης και ακοής επιβάλλεται να προβλεφθεί -εφόσον ζητηθεί από κάποιο πολίτη με αναπηρία- η διάθεση των εντύπων των Κεντρικών και Περιφερειακών Υπηρεσιών του Υπουργείου σας, των εποπτευόμενων φορέων του, καθώς και των Δικαστηρίων όλων των βαθμίδων σε προσβάσιμες μορφές, όπως έντυπα με χρήση μεγάλων χαρακτήρων και έντονων χρωματικών αντιθέσεων ή γραφής Braille κ.λπ.
Αναγκαία επίσης είναι η πρόβλεψη μετάφρασης στην νοηματική ώστε να μπορούν τα άτομα με προβλήματα ακοής να ασκούν όλες τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα τους ενώπιον του νόμου.
Τέλος, απαιτείται η εξασφάλιση της προσβασιμότητας των ιστοσελίδων του Υπουργείου Δικαιοσύνης και όλων των εποπτευόμενων φορέων του, όπως ορίζεται από την Απόφαση με αριθ. ΥΑΠ/Φ.40.4/1/989 (ΦΕΚ 1301Β) «Κύρωση Πλαισίου Παροχής Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης» του Υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, με βελτίωση ή και επανασχεδιασμό τους και συνεχή ενσωμάτωση των διαθέσιμων πληροφοριών σε αυτές.
3. Λήψη ενεργών μέτρων για την πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία στις διαδικασίες και πολιτικές του Υπουργείου και των εποπτευόμενων από αυτό φορέων
Ιδιαίτερη μέριμνα πρέπει να ληφθεί και για την προσαρμογή των διαδικασιών και πολιτικών του Υπουργείου και των εποπτευόμενων από αυτό φορέων ώστε να ικανοποιούνται και οι ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και να προβλέπονται –όποτε απαιτείται- μορφές «ζωντανής» βοήθειας και ενδιαμέσων, συμπεριλαμβανομένων των οδηγών, των αναγνωστών και των επαγγελματιών διερμηνέων της νοηματικής γλώσσας, όποτε αυτό απαιτείται. Ιδιαίτερη κρίσιμη επίσης θεωρείται η διάχυση της διάστασης της αναπηρίας (mainstreaming) στις πολιτικές του Υπουργείου. Η Ε.Σ.Α.μεΑ. με την τεχνογνωσία που σήμερα διαθέτει μπορεί να υποστηρίξει τις αρμόδιες υπηρεσίες σχεδιασμού πολιτικών.
4. Λήψη ενεργών μέτρων για την κατάρτιση του προσωπικού όλων των βαθμίδων και ειδικοτήτων του ευρύτερου τομέα της δικαιοσύνης, συμπεριλαμβανομένης και της αστυνομίας και του προσωπικού των φυλακών, σε θέματα αναπηρίας.
Όπως σαφώς ορίζεται στο άρθρο 13, παρ.2 της Σύμβασης […] προκειμένου να βοηθήσουν στη διασφάλιση αποτελεσματικής πρόσβασης στη δικαιοσύνη για τα άτομα με αναπηρίες, τα Συμβαλλόμενα Κράτη προάγουν την κατάλληλη κατάρτιση εκείνων που εργάζονται στον τομέα της απονομής της δικαιοσύνης, συμπεριλαμβανομένης και της αστυνομίας και του προσωπικού των φυλακών.
Η Ε.Σ.Α.μεΑ. ως πιστοποιημένος φορέας «Δια Βίου Εκπαίδευσης» μπορεί να υποστηρίξει αποτελεσματικά και αυτό το εγχείρημα.
Κύριε Υπουργέ,
Η διασφάλιση της πρόσβασης των ατόμων με αναπηρία στις υποδομές και υπηρεσίες συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρονικών, καθώς και στην ενημέρωση και επικοινωνία επί ίσοις όροις με κάθε άλλο πολίτη αποτελεί την πρωταρχική ενέργεια που το Υπουργείο πρέπει να αναλάβει στο πλαίσιο των υποχρεώσεών του που απορρέουν από τη Σύμβαση (Ν.4074/2012).
Η Ε.Σ.Α.μεΑ. σήμερα διαθέτει τεχνογνωσία που συχνά προπορεύεται αυτής των δημοσίων υπηρεσιών. Η παρούσα δε επιστολή της αποτελεί πρόσκληση στενής συνεργασίας με στόχο την εξεύρεση των βέλτιστων λύσεων για την υλοποίηση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη Σύμβαση και την εθνική νομοθεσία σε σχέση με την προσβασιμότητα.
Με εκτίμηση
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
Ι. ΒΑΡΔΑΚΑΣΤΑΝΗΣ
ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΧΡ. ΝΑΣΤΑΣ
ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ:
– Γραφείο Πρωθυπουργού κ. Αντ.Σαμαρά
– κ.Κ.Καραγκούνη, Υφυπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
– κ.Ν.Κανελόπουλο, Γενικό Γραμματέα Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
– κ.Γ.Σούρλα, Γενικό Γραμματέα Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
– κ.Μ.Σκανδάμη, Γενικό Γραμματέα Αντεγκληματικής Πολιτικής
– Πρόεδρο Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων
– Πρόεδρο Ενώσεως Εισαγγελέων Ελλάδας
– Πρόεδρο Ένωσης Δικαστικών Λειτουργών ΣτΕ
– Πρόεδρο Ένωσης Δικαστικών Λειτουργών Ελεγκτικού Συνεδρίου
– Πρόεδρο Διοικητικών Δικαστηρίων
– Πρόεδρο Ενώσεως Συμβούλων Νομικού Συμβουλίου του Κράτους
– Πρόεδρο Ολομέλειας Προέδρων Δικηγορικών Συλλόγων της χώρας
– Πρόεδρο Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών
– Φορείς-Μέλη Ε.Σ.Α.μεΑ.
– Mέλη Ε.Γ., Γ.Σ., & Ε.Ε. της Ε.Σ.Α.μεΑ.
Αθήνα/Athens…14-6-2013
Αρ. Πρωτ. / Ref. Nr:2083
Προς:
κ. Αντ. Ρουπακιώτη
Υπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και
Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
ΚΟΙΝ:
[Πίνακας Αποδεκτών]
ΘΕΜΑ: «Συνάντηση Υπουργού Δικαιοσύνης και εκπροσώπων της Ε.ΣΑμεΑ. – 14 Ιουνίου 2013: Λήψη μέτρων για την προαγωγή των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία ως εργαζομένων ή κρατουμένων στο σωφρονιστικό σύστημα της χώρας»
Κύριε Υπουργέ,
Η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) και στο παρελθόν έχει επισημάνει την ολοκληρωτική έλλειψη μέτρων ικανών να οδηγήσουν στη διασφάλιση των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία που διαβιούν στα σωφρονιστικά καταστήματα της χώρας συμπεριλαμβανομένων και των ατόμων με αναπηρία που εργάζονται σε αυτά.
Το πλαίσιο των αιτημάτων της, η Ε.Σ.ΑμεΑ. -με πρόσφατο έγγραφό της κοινοποιούμενο προς εσάς- το κατέθεσε το μήνα Μάϊο του τρέχοντος έτους στην Ειδική Μόνιμη Επιτροπή για το Σωφρονιστικό Σύστημα, στο πλαίσιο της διαδικασίας Κωδικοποίησης προτάσεων της σχετικών με το νέο Σωφρονιστικό Κώδικα.
Οι προτάσεις μας στηρίζονται στις αρχές της νέας δικαιωματικής προσέγγισης για την αναπηρία σύμφωνα με την οποία, η διάσταση της αναπηρίας πρέπει να εντάσσεται σε κάθε τομέα και δράση της κοινωνίας, συμπεριλαμβανομένου και του σωφρονιστικού συστήματος. Άλλωστε η άρση των πάσης φύσεως εμποδίων που οδηγούν τα άτομα με αναπηρία στον αποκλεισμό αποτελεί επιταγή του Συντάγματος της χώρας μας, άρθρο 21 παρ. 6, και της Σύμβασης για τα δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία (Ν.4074/2012), άρθρα 15, 16 & 17.
Για την οικοδόμηση ενός δίκαιου σωφρονιστικού συστήματος είναι ευνόητο ότι απαιτείται η λήψη πρόσθετων μέτρων για την κάλυψη των αναγκών που προκύπτουν από κάθε κατηγορία αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης. Η Ε.Σ.ΑμεΑ., επανερχόμενη σε προτάσεις που έχει καταθέσει στις προηγούμενες πολιτικές ηγεσίες του Υπουργείου Δικαιοσύνης, δηλώνει ταυτόχρονα την αμέριστη συμπαράστασή της για την ανάπτυξη και υλοποίησή τους και θέτει στη διάθεσή σας την τεχνογνωσία και εμπειρία που διαθέτει.
Α. ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ
Από τα τέλη της δεκαετίας του 1960 η αναπηρία αντιμετωπίζεται στο πλαίσιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η Σύμβαση για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία (Ν.4074/2012), ως κορυφαία δέσμευση της διεθνούς κοινότητας για τα θέματα αναπηρίας, δίνει έμφαση στο σεβασμό των ανθρωπίνων αξιών της αυτονομίας, της ισότητας και της αξιοπρέπειας για τα άτομα με αναπηρία, καταδικάζει την άνιση μεταχείριση και τις διακρίσεις σε βάρος των ατόμων με αναπηρία σε όλες τους τις μορφές, διασφαλίζοντας την ένταξη της διάστασης της αναπηρίας σε όλα τα υφιστάμενα διεθνή όργανα προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Εξειδικεύοντας τη Σύμβαση στο πλαίσιο των αιτημάτων που τίθεται με το παρόν έγγραφο, παραπέμπουμε σε βασικά άρθρα αυτής, όπως το άρθρο 15 «Απαλλαγή από βασανιστήρια ή σκληρή, απάνθρωπη ή ταπεινωτική μεταχείριση ή τιμωρία» και το άρθρο 16 «Απαλλαγή από την εκμετάλλευση, τη βία και την κακομεταχείριση» θέτοντας ένα νέο πλαίσιο προς το οποίο πρέπει να κινηθεί ο νέος Σωφρονιστικός Κώδικας.
Εξαιρετικά κρίσιμη για την προσέγγιση του ζητήματος της αναπηρίας είναι η έννοια της ισότητας. Σύμφωνα με τη νέα προσέγγιση. στην αρχή της ισότητας, αυτό που συνιστά διάκριση δεν είναι η διαφορετική αντιμετώπιση των ανθρώπων, αλλά η διαφορετική αντιμετώπιση ανθρώπων που βρίσκονται σε παρόμοια θέση και η όμοια αντιμετώπιση ανθρώπων που βρίσκονται σε διαφορετική θέση. Όσο επικρατεί η άποψη ότι τα «διαφορετικά» άτομα πρέπει να προσαρμόζονται μονόπλευρα στα πρότυπα των «άλλων», τότε είναι αδύνατον να επιτευχθεί πραγματική ισότητα. Για το λόγο αυτό, απαιτείται λήψη μέτρων ίσης και όχι ίδιας μεταχείρισης.
Β. ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΨΗ ΤΩΝ ΙΔΙΑΙΤΕΡΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΠΟΥ ΔΙΑΒΙΟΥΝ ΣΤΑ ΣΩΦΡΟΝΙΣΤΙΚΑ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ
Τα στοιχεία που έρχονται στο φως της δημοσιότητας σε τακτά χρονικά διαστήματα για τις απαράδεκτες συνθήκες διαβίωσης των κρατουμένων στο σύνολο των σωφρονιστικών καταστημάτων της χώρας είναι βέβαιο ότι αφορούν και τους κρατούμενους που είναι άτομα με αναπηρίες και χρόνιες παθήσεις. Από τη στιγμή δε που τα άτομα με αναπηρία έχουν πρόσθετες ανάγκες που προκύπτουν από την αναπηρία τους είναι μαθηματικά βέβαιο ότι οι συνθήκες διαβίωσής τους είναι πολύ πιο σκληρές και τα προβλήματά τους πολλαπλάσια.
Σε αυτήν τη κατεύθυνση πρέπει να ενεργοποιηθεί η διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 3 του Ν.2776/1999, η οποία ορίζει ρητά «ειδική μεταχείριση των κρατουμένων όταν δικαιολογείται από τη νομική ή πραγματική κατάσταση του, όπως υποδίκων και καταδίκων, έγγαμων και αγάμων, ανηλίκων, γυναικών, ανδρών, ατόμων με ειδικές ανάγκες ή για τις θρησκευτικές ή άλλες πεποιθήσεις εφόσον γίνεται υπέρ του κρατούμενου και προς εξυπηρέτηση των ειδικών αναγκών που απορρέουν από την κατάσταση στην οποία ευρίσκεται.»
Για να καταστεί όμως ενεργή η ανωτέρω διάταξη απαιτείται – πέρα από τη διασφάλιση της προσβασιμότητας των υποδομών και υπηρεσιών – η άμεση λήψη θεσμικών μέτρων, όπως:
• Άμεση στελέχωση των νοσοκομείων και των ψυχιατρείων των φυλακών με ιατρικό, νοσηλευτικό και παραϊατρικό προσωπικό για την παροχή ιατρικής και θεραπευτικής φροντίδας στους κρατούμενους με αναπηρία και χρόνιες παθήσεις.
• Υπαγωγή των νοσοκομείων των σωφρονιστικών καταστημάτων στο Εθνικό Σύστημα Υγείας της χώρας και διασύνδεση των νοσοκομείων των σωφρονιστικών καταστημάτων με τα Γενικά Πανεπιστημιακά Νοσοκομεία της χώρας και τα Κέντρα Αποκατάστασης των Ατόμων με Αναπηρία.
• Δωρεάν παροχή ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένων των τεχνικών βοηθημάτων, των θεραπευτικών μέσων και των αναλωσίμων υλικών τους, στους κρατούμενους με αναπηρία και χρόνιες παθήσεις.
• Εξατομικευμένη θεραπεία για τους κρατούμενους με ψυχική αναπηρία στα σωφρονιστικά καταστήματα της χώρας, καθώς και τους ακαταλόγιστους εγκληματίες του άρθρου 69 του Ποινικού Κώδικα.
Κύριε Υπουργέ,
Ελπίζουμε στη θετική ανταπόκρισή σας στις προτάσεις μας με στόχο τη διασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία και της ισότιμης μεταχείρισης αυτών από το σωφρονιστικό σύστημα της χώρας.
Με εκτίμηση
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
Γ. ΒΑΡΔΑΚΑΣΤΑΝΗΣ
Ο ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΧΡ. ΝΑΣΤΑΣ
Πίνακας Αποδεκτών:
– Γραφείο Πρωθυπουργού κ. Αντ. Σαμαρά
– Πρόεδρο και Μέλη Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής του Σωφρονιστικού Συστήματος
– Γενικό Γραμματέα Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
– Φορείς – Μέλη Ε.Σ.ΑμεΑ.
Αθήνα/Athens: 14.6.2013
Αρ. Πρωτ. / Ref. Nr: 2083
Εξαιρετικά Επείγον
Πληροφορίες: κ. Ελ. Μπαρμπαλιά
Προς:
κ. Αντ. Ρουπακιώτη
Υπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και
Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
ΚΟΙΝ:
[Πίνακας Αποδεκτών]
ΘΕΜΑ: «Συνάντηση Υπουργού Δικαιοσύνης και εκπροσώπων της Ε.Σ.Α.μεΑ. – 14 Ιουνίου 2013: Θέματα δικαιοπρακτικής ικανότητας των ατόμων με αναπηρία»
Κύριε Υπουργέ,
Με το παρόν υπόμνημά της, η Εθνική Συνομοσπονδία των Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) θέτει υπόψη σας τα σημαντικά κενά που παρατηρούνται στο δίκαιο της χώρας σε ότι αφορά το θέμα δικαιοπρακτικής ικανότητας των ατόμων με αναπηρία (π.χ. για τα άτομα που είναι τυφλά ή κωφά και με λοιπές βαριές αναπηρίες), καθώς και της ισότητας των ατόμων με αναπηρία ενώπιον του νόμου.
Όπως γνωρίζετε, η Σύμβαση για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία (Ν.4074/2012) αποτελεί την κορυφαία δέσμευση της διεθνούς κοινότητας για τα θέματα αναπηρίας. Ειδικότερα δε για τα υπό συζήτηση θέματα, παραθέτουμε το άρθρο 12 της Σύμβασης:
Άρθρο 12 – Ισότητα ενώπιον του νόμου
1. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη επαναβεβαιώνουν ότι τα άτομα με αναπηρίες έχουν οπουδήποτε το δικαίωμα αναγνώρισης της προσωπικότητάς τους στο νόμο.
2. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη αναγνωρίζουν ότι τα άτομα με αναπηρίες απολαύουν την ικανότητα για δικαιοπραξία σε ίση βάση με τους άλλους, σε όλες τις πτυχές της ζωής.
3. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα προκειμένου να παρέχουν πρόσβαση στα άτομα με αναπηρίες, σε σχέση με την υποστήριξη που μπορεί να χρειάζονται κατά την άσκηση της ικανότητάς τους για δικαιοπραξία.
4. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη διασφαλίζουν ότι, όλα τα μέτρα που αφορούν στην άσκηση της ικανότητας για δικαιοπραξία, προβλέπουν κατάλληλες και αποτελεσματικές εγγυήσεις, προκειμένου να αποτραπεί η κατάχρηση, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αυτές οι εγγυήσεις θα διασφαλίζουν ότι τα μέτρα σχετικά με την άσκηση της ικανότητας για δικαιοπραξία σέβονται τα δικαιώματα, τη θέληση και τις προτιμήσεις του ατόμου, είναι απαλλαγμένα από σύγκρουση συμφερόντων και αδικαιολόγητες επιρροές, είναι ανάλογα και προσαρμοσμένα στις περιστάσεις του ατόμου, εφαρμόζονται για το συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα και υπόκεινται σε τακτικό έλεγχο από αρμόδια, ανεξάρτητη και αμερόληπτη αρχή ή δικαστικό όργανο. Οι εγγυήσεις είναι ανάλογες με το βαθμό κατά τον οποίο τα μέτρα αυτά έχουν επιπτώσεις στα δικαιώματα και τα συμφέροντα του ατόμου.
5. Σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου, τα Συμβαλλόμενα Κράτη λαμβάνουν όλα τα κατάλληλα και αποτελεσματικά μέτρα, προκειμένου να διασφαλίζουν το ίσο δικαίωμα των ατόμων με αναπηρίες να αποκτούν ή να κληρονομούν περιουσία, να ελέγχουν τις οικονομικές υποθέσεις τους και να έχουν ίση πρόσβαση σε τραπεζικά δάνεια, υποθήκες και άλλες μορφές οικονομικής πίστης και διασφαλίζουν ότι τα άτομα με αναπηρίες δεν στερούνται αυθαίρετα την περιουσία τους.
Κύριε Υπουργέ,
Όπως ήδη γνωρίζετε, με την παρ. 6 του άρθρου 21 του Συντάγματος της χώρας μας, σε συνδυασμό με την αρχή της αναλογική ισότητας όπως ορίζεται με την παρ. 1 του άρθρου 4 και με τη διάταξη του άρθρου 116 παρ. 2 που επιτρέπει τη λήψη θετικών μέτρων υπέρ των ομάδων που τελούν υπό συνθήκες πραγματικής ανισότητας, η χώρα μας εναρμονίστηκε με τα πιο προοδευτικά Συντάγματα άλλων χωρών. Το γεγονός αυτό επισφραγίστηκε και με την κύρωση της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών από την Ελληνική Βουλή με τον Ν.4074/2012.
Εν’ τούτοις και παρά τις ουσιαστικές αυτές αλλαγές, το Ελληνικό Δίκαιο σε όλες του τις μορφές (Αστικό, Ποινικό, Κληρονομικό, Οικογενειακό κ.λπ.) παρουσιάζει σοβαρές ελλείψεις, ως προς την προσαρμογή του όχι μόνο στις Συνταγματικές Διατάξεις που προστατεύουν τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, αλλά και σε μια σειρά Ευρωπαϊκών Οδηγιών-Συμβάσεων, καθώς και με την προαναφερόμενη Σύμβαση (Ν.4074/2012). Αναφέρουμε ενδεικτικά τη γενικευμένη χρήση του αντιεπιστημονικού και αναχρονιστικού όρου «Κωφάλαλος» στο σύνολο της ελληνικής Δικονομίας, ο οποίος έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το δόκιμο όρο «Κωφός». Επίσης, όλο το φάσμα της ελληνικής Δικονομίας διέπεται από διατάξεις που περιορίζουν τα συνταγματικά δικαιώματα των Κωφών.
Επίσης, σημαντικά κενά παρατηρούνται ως προς τον τρόπο λειτουργίας του δικαστικού ελέγχου του εγκλεισμού των ψυχικά ασθενών, με τον οποίο στην πράξη ακυρώνεται η βασική επιδίωξη του Ν. 2071/92 «Εκσυγχρονισμός και Οργάνωση Συστήματος Υγείας», που επιτάσσει και προϋποθέτει, ως βασική εγγύηση της προάσπισης των δικαιωμάτων των ατόμων με ψυχική αναπηρία, την ύπαρξη δικαστικού ελέγχου.
Τα παραδείγματα που προαναφέραμε αποτελούν ένα ελάχιστο δείγμα των διατάξεων του ελληνικού δικαίου που έρχονται σε άμεση αντίθεση με τη νέα δικαιωματική προσέγγιση για την αναπηρία και αποδεικνύουν το δίκαιο του αιτήματος μας για την άμεση προσαρμογή του ελληνικού δικαίου με το Αναθεωρημένο Συνταγματικό Δίκαιο της χώρας μας και την Σύμβαση για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία.
Επίσης το μεγαλύτερο ίσως πρόβλημα που ταλανίζει άτομα με βαριές αναπηρίες όπως τυφλά άτομα, κωφά άτομα, άτομα με νοητική αναπηρία και λοιπές αναπηρίες και άπτεται της θεματολογίας που μας απασχολεί είναι η περιορισμένη δικαιοπρακτική ικανότητα (απαιτείται παρουσία μαρτύρων για την υπογραφή των τυφλών ατόμων για τις συναλλαγές τους, ενώπιον συμβολαιογράφων κ.λπ.), γεγονός που δυσκολεύει αφάνταστα την καθημερινότητά τους και παραβιάζει το απόρρητο των προσωπικών τους δεδομένων. Θεωρούμε απαράδεκτο στον 21ο αιώνα οι τυφλοί πολίτες να λογίζονται από τον Αστικό Κώδικα και τους νόμους ως οιονεί άτομα περιορισμένης δικαιοπρακτικής ικανότητας, να υποχρεώνονται να αποποιηθούν του δικαιώματος της τήρησης προσωπικών δεδομένων με την υποχρεωτική παρουσία μαρτύρων ακόμα και για απλές δικαιοπρακτικές ενέργειες, όπως παραδείγματος χάρη η ανάληψη του μισθού τους από την τράπεζα, και να μην είναι ελεύθεροι να υπογράφουν υπ’ ευθύνη τους από τις μικρότερες μέχρι τις μεγαλύτερες συμβάσεις που απαιτεί η καθημερινότητα, όπως οι λοιποί πολίτες, τη στιγμή που στο νομικό κόσμο συζητείται σοβαρά η εισαγωγή της ηλεκτρονικής υπογραφής.
Κύριε Υπουργέ,
Προσδοκούμε ότι τα προαναφερθέντα θα αποτελέσουν πολύτιμο οδηγό για να ανοίξει ουσιαστικός διάλογος με σημείο εκκίνησης την προγραμματισμένη συνάντηση των εκπροσώπων της Ε.Σ.Α.μεΑ. με εσάς την Παρασκευή 14 Ιουνίου 2013 που θα οδηγήσει στην προαγωγή των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία στο πλαίσιο της Σύμβασης (Ν.4074/2012) και την νέας αντίληψης για την αναπηρία που αυτή προωθεί.
Με εκτίμηση
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
Ι. ΒΑΡΔΑΚΑΣΤΑΝΗΣ
ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΧΡ. ΝΑΣΤΑΣ
ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ:
– Γραφείο Πρωθυπουργού κ. Αντ.Σαμαρά
– κ.Κ.Καραγκούνη, Υφυπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
– κ.Ν.Κανελόπουλο, Γενικό Γραμματέα Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
– κ.Γ.Σούρλα, Γενικό Γραμματέα Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
– κ.Μ.Σκανδάμη, Γενικό Γραμματέα Αντεγκληματικής Πολιτικής
– Πρόεδρο Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων
– Πρόεδρο Ενώσεως Εισαγγελέων Ελλάδας
– Πρόεδρο Ένωσης Δικαστικών Λειτουργών ΣτΕ
– Πρόεδρο Ένωσης Δικαστικών Λειτουργών Ελεγκτικού Συνεδρίου
– Πρόεδρο Διοικητικών Δικαστηρίων
– Πρόεδρο Ενώσεως Συμβούλων Νομικού Συμβουλίου του Κράτους
– Πρόεδρο Ολομέλειας Προέδρων Δικηγορικών Συλλόγων της χώρας
– Πρόεδρο Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών
– Φορείς-Μέλη Ε.Σ.Α.μεΑ.
– Mέλη Ε.Γ., Γ.Σ., & Ε.Ε. της Ε.Σ.Α.μεΑ.
Αθήνα/Athens 14.6.2013
Αρ. Πρωτ. / Ref. Nr: 2083
Εξαιρετικά Επείγον
Πληροφορίες: κ. Ελ. Μπαρμπαλιά
Προς:
κ. Αντ. Ρουπακιώτη
Υπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και
Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
ΚΟΙΝ:
[Πίνακας Αποδεκτών]
ΘΕΜΑ: «Συνάντηση Υπουργού Δικαιοσύνης και εκπροσώπων της Ε.ΣΑμεΑ. – 14 Ιουνίου 2013: Λήψη μέτρων για την εφαρμογή της Σύμβασης και του προαιρετικού πρωτοκόλλου αυτής για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία (Ν.4074/2012)»
Κύριε Υπουργέ,
Η Εθνική Συνομοσπονδία των Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) με το παρόν υπόμνημά της επιθυμεί να θέσει υπόψη σας το μείζον ζήτημα της λήψης μέτρων για την εφαρμογή της Σύμβασης για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, η οποία –όπως γνωρίζετε- αποτελεί την κορυφαία δέσμευση της διεθνούς κοινότητας για τα θέματα αναπηρίας. Δέσμευση την οποία υιοθέτησε και η χώρα μας, μετά την πρόσφατη κύρωση της Σύμβασης και του προαιρετικού πρωτοκόλλου της από την Ελληνική Βουλή με την ψήφιση του Ν.4074/2012, η οποία οδηγεί μονοσήμαντα σε εθνικό επίπεδο στην υποχρέωση λήψης μέτρων και ανάπτυξης πολιτικών, που θα συμβάλλουν στη μετάβαση από το αναχρονιστικό ιατρικό μοντέλο στο σύγχρονο μοντέλο για την αναπηρία.
Η Σύμβαση αναγνωρίζει την αναπηρία ως μέρος της ανθρώπινης ποικιλομορφίας και την αναδεικνύει πρωτίστως ως μείζον θέμα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αποτελεί έτσι το πλέον σύγχρονο όχημα για κάθε σύγχρονη κοινωνία για την προαγωγή, προστασία και διασφάλιση της πλήρους και ισότιμης απόλαυσης από τα άτομα με αναπηρίες όλων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και θεμελιωδών ελευθεριών και της προαγωγής του σεβασμού της εγγενούς αξιοπρέπειάς τους.
Η Ε.Σ.Α.μεΑ. καλεί το Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, σε αυτό το όχημα να παίξει ρόλο «ατμομηχανής», αναλαμβάνοντας την πρωτοβουλία να υλοποιήσει τις υποχρεώσεις που εκ της Σύμβασης του αναλογούν.
Εξειδικεύοντας δε τα παραπάνω στις αρμοδιότητες του Υπουργείου σας, παραπέμπουμε καταρχήν στα βασικά άρθρα της Σύμβασης, όπως το Άρθρο 4 «Γενικές υποχρεώσεις», το Άρθρο 5 «Ισότητα και μη διάκριση», το Άρθρο 9 «Προσβασιμότητα», το Άρθρο 12 «Ισότητα ενώπιον του νόμου» και το Άρθρο 13 «Πρόσβαση στη δικαιοσύνη» και στη συνέχεια στο άρθρο 15 «Απαλλαγή από βασανιστήρια ή σκληρή, απάνθρωπη ή ταπεινωτική μεταχείριση ή τιμωρία», το άρθρο 16 «Απαλλαγή από την εκμετάλλευση, τη βία και την κακομεταχείριση» και το Άρθρο 33 ««Εθνική εφαρμογή και παρακολούθηση», που οριοθετούν τις υποχρεώσεις της Πολιτείας προς τα άτομα με αναπηρία στον τομέα αρμοδιότητάς σας, εστιάζοντας για τις ανάγκες του παρόντος Υπομνήματος ιδιαίτερα στα παρακάτω βασικά σημεία:
Άρθρο 9 – Προσβασιμότητα
[…]
2. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη λαμβάνουν επίσης κατάλληλα μέτρα προκειμένου […]
γ. να παρέχουν κατάρτιση τους άμεσα ενδιαφερόμενους, σε σχέση με τα ζητήματα προσβασιμότητας που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρίες,
δ. να παρέχουν, στα κτίρια και τις λοιπές εγκαταστάσεις που είναι ανοικτές στο κοινό, σύστημα σήμανσης σε Μπράιγ και σε ευανάγνωστες και κατανοητές μορφές,
ε. να παρέχουν μορφές «ζωντανής» βοήθειας και ενδιαμέσων, συμπεριλαμβανομένων των οδηγών, των αναγνωστών και των επαγγελματιών διερμηνέων της νοηματικής γλώσσας, προκειμένου να διευκολύνουν την προσβασιμότητα στα κτίρια και σε άλλες εγκαταστάσεις που είναι ανοικτές στο κοινό,
στ. να προάγουν άλλες κατάλληλες μορφές βοήθειας και υποστήριξης προς τα άτομα με αναπηρίες, προκειμένου να διασφαλίζουν την πρόσβασή τους στην πληροφορία,
ζ. να προάγουν την πρόσβαση, για τα άτομα με αναπηρίες, στις νέες τεχνολογίες και τα συστήματα πληροφορίας και επικοινωνιών, συμπεριλαμβανομένου και του Διαδικτύου, […]
Άρθρο 12 – Ισότητα ενώπιον του νόμου
1. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη επαναβεβαιώνουν ότι τα άτομα με αναπηρίες έχουν οπουδήποτε το δικαίωμα αναγνώρισης της προσωπικότητάς τους στο νόμο.
2. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη αναγνωρίζουν ότι τα άτομα με αναπηρίες απολαύουν την ικανότητα για δικαιοπραξία σε ίση βάση με τους άλλους, σε όλες τις πτυχές της ζωής.
3. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα προκειμένου να παρέχουν πρόσβαση στα άτομα με αναπηρίες, σε σχέση με την υποστήριξη που μπορεί να χρειάζονται κατά την άσκηση της ικανότητάς τους για δικαιοπραξία.
4. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη διασφαλίζουν ότι, όλα τα μέτρα που αφορούν στην άσκηση της ικανότητας για δικαιοπραξία, προβλέπουν κατάλληλες και αποτελεσματικές εγγυήσεις, προκειμένου να αποτραπεί η κατάχρηση, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αυτές οι εγγυήσεις θα διασφαλίζουν ότι τα μέτρα σχετικά με την άσκηση της ικανότητας για δικαιοπραξία σέβονται τα δικαιώματα, τη θέληση και τις προτιμήσεις του ατόμου, είναι απαλλαγμένα από σύγκρουση συμφερόντων και αδικαιολόγητες επιρροές, είναι ανάλογα και προσαρμοσμένα στις περιστάσεις του ατόμου, εφαρμόζονται για το συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα και υπόκεινται σε τακτικό έλεγχο από αρμόδια, ανεξάρτητη και αμερόληπτη αρχή ή δικαστικό όργανο. Οι εγγυήσεις είναι ανάλογες με το βαθμό κατά τον οποίο τα μέτρα αυτά έχουν επιπτώσεις στα δικαιώματα και τα συμφέροντα του ατόμου.
5. Σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου, τα Συμβαλλόμενα Κράτη λαμβάνουν όλα τα κατάλληλα και αποτελεσματικά μέτρα, προκειμένου να διασφαλίζουν το ίσο δικαίωμα των ατόμων με αναπηρίες να αποκτούν ή να κληρονομούν περιουσία, να ελέγχουν τις οικονομικές υποθέσεις τους και να έχουν ίση πρόσβαση σε τραπεζικά δάνεια, υποθήκες και άλλες μορφές οικονομικής πίστης και διασφαλίζουν ότι τα άτομα με αναπηρίες δεν στερούνται αυθαίρετα την περιουσία τους.
Άρθρο 13 – Πρόσβαση στη δικαιοσύνη
1. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη διασφαλίζουν στα άτομα με αναπηρίες αποτελεσματική πρόσβαση στη δικαιοσύνη, σε ίση βάση με τους άλλους, συμπεριλαμβανόμενης και της παροχής διαδικαστικών και κατάλληλων για την ηλικία διευκολύνσεων, προκειμένου να διευκολυνθεί ο αποτελεσματικός ρόλος τους ως άμεσων και έμμεσων συμμετεχόντων και ως μαρτύρων, σε όλες τις νομικές διαδικασίες, συμπεριλαμβανόμενων και των ανακριτικών και λοιπών προκαταρκτικών σταδίων.
2. Προκειμένου να βοηθήσουν στη διασφάλιση αποτελεσματικής πρόσβασης στη δικαιοσύνη για τα άτομα με αναπηρίες, τα Συμβαλλόμενα Κράτη προάγουν την κατάλληλη κατάρτιση εκείνων που εργάζονται στον τομέα της απονομής της δικαιοσύνης, συμπεριλαμβανομένης και της αστυνομίας και του προσωπικού των φυλακών.
Άρθρο 33 ««Εθνική εφαρμογή και παρακολούθηση»
1. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη, ανάλογα με το σύστημα οργάνωσής τους, θα καθορίσουν ένα ή περισσότερα σημεία αναφοράς μέσα στην κυβέρνηση, για θέματα σχετιζόμενα με την εφαρμογή της παρούσας Σύμβασης και θα δίδουν τη δέουσα προσοχή στην ίδρυση ή τον καθορισμό ενός συντονιστικού μηχανισμού μέσα στην κυβέρνηση, προκειμένου να διευκολύνει τη σχετική δράση, σε διαφορετικούς τομείς και διαφορετικά επίπεδα.
2. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη, ανάλογα με τα νομικά και διοικητικά συστήματά τους, διατηρούν, ενισχύουν, ορίζουν ή συστήνουν, μέσα στο Συμβαλλόμενο Κράτος, ένα πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένων και ενός ή περισσότερων ανεξάρτητων μηχανισμών, ανάλογα με την περίπτωση, προκειμένου να προάγουν, προστατεύουν και παρακολουθούν την εφαρμογή της παρούσας Σύμβασης. Κατά τον ορισμό ή τη σύσταση ενός τέτοιου μηχανισμού, τα Συμβαλλόμενα Κράτη λαμβάνουν υπόψη τις αρχές σχετικά με το καθεστώς και τη λειτουργία των εθνικών θεσμών για την προστασία και την προαγωγή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
3. Η κοινωνία των πολιτών και, ιδιαίτερα, τα άτομα με αναπηρίες και οι αντιπροσωπευτικές οργανώσεις τους, θα εμπλέκονται και θα συμμετέχουν πλήρως στη διαδικασία παρακολούθησης.
Όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό από την ανάγνωση των παραπάνω, είναι άμεση ανάγκη πλέον η λήψη σειράς μέτρων από το Υπουργείο σας ώστε έγκαιρα να ξεκινήσει η υλοποίηση της Σύμβασης (Ν.4074/2012), δεδομένου ότι αυτό αποτελεί και μία εκ των προτέρων γενική αιρεσιμότητα της νέας προγραμματικής περιόδου 2014-2020 (βλ. σχέδιο Γενικού Κανονισμού Ευρωπαϊκών Ταμείων, Παράρτημα 4, Γενικός εκ των προτέρων όρος 3-«Αναπηρία»), η υλοποίηση της οποίας σχετίζεται ευθέως με την ομαλή ροή των ευρωπαϊκών ενισχύσεων στη χώρα και της υπογραφής του Συμφώνου Εταιρικής Σχέσης (Σ.Ε.Σ.).
Κύριε Υπουργέ,
Σε συνέχεια των παραπάνω η Ε.Σ.Α.μεΑ. αιτείται από εσάς να αναλάβετε άμεσα πρωτοβουλία στο πνεύμα της Σύμβασης ώστε
1. Να οριστεί στο Υπουργείο σας η Υπηρεσία εκείνη, σε επίπεδο Διεύθυνσης ή Τμήματος, που θα λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς για θέματα αρμοδιότητας σας στο πλαίσιο του Εθνικού Μηχανισμού Παρακολούθησης της εφαρμογής της Σύμβασης.
2. Να συγκροτηθεί στο Υπουργείο σας Ομάδα Εργασίας, που θα επεξεργαστεί αναλυτικό επιχειρησιακό σχέδιο του Υπουργείου με στόχο την ικανοποίηση των υποχρεώσεων που θέτουν τα παραπάνω μνημονευόμενα άρθρα της Σύμβασης. Στην Ομάδα αυτή θεωρούμε δεδομένη την παρουσία εκπροσώπων της Ε.Σ.Α.μεΑ. (βλ. άρθρο 33, παρ.3 της Σύμβασης), καθώς και στελεχών του Υπουργείου και όλων των λειτουργών του ευρύτερου τομέα της δικαιοσύνης (δικαστές, εισαγγελείς, δικηγόροι, σωφρονιστικοί υπάλληλοι κ.λπ. εμπλεκόμενοι).
3. Να δρομολογηθεί, σε συνεργασία με την Ε.Σ.Α.μεΑ. ως πιστοποιημένου παρόχου «Δια Βίου Εκπαίδευσης», επιμόρφωση όλων των εμπλεκόμενων στον ευρύτερο τομέα της δικαιοσύνης και του σωφρονισμού για θέματα σχετικά με την αναπηρία, τα δικαιώματα και τις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία ώστε η Σύμβαση να γίνει «κτήμα» όλων των λειτουργών της δικαιοσύνης σε όλες τις βαθμίδες και τομείς. Ήδη, εξάλλου, στον Ν. 3910/2011 «Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών και άλλες διατάξεις», έχει συμπεριληφθεί στο άρθρο 7 η υποχρέωση του Συμβουλίου Σπουδών να αξιολογεί […] την καταλληλότητα των υποδομών, των σπουδών, του εκπαιδευτικού υλικού και εξοπλισμού για τα άτομα με αναπηρία όλων των κατηγοριών και να μεριμνά για την αποκατάσταση και διασφάλισή της, καθώς και για την ευαισθητοποίηση των εκπαιδευόμενων στα θέματα αυτά. Η υποχρέωση αυτή πρέπει να αρχίσει να υλοποιείται και να επεκταθεί σε όλους τους τομείς (συμπεριλαμβανομένου του σωφρονιστικού) και βαθμίδες του ευρύτερου τομέα αρμοδιότητάς σας.
Ελπίζουμε στην άμεση ανταπόκρισή σας και στην ανάδειξη του Υπουργείου σας σε κατ’ ουσίαν στρατηγικό σύμμαχο του εθνικού αναπηρικού κινήματος στον αγώνα του για την ανάδειξη και προστασία των δικαιωμάτων των μελών του.
Με εκτίμηση
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
Ι. ΒΑΡΔΑΚΑΣΤΑΝΗΣ
Ο ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΧΡ. ΝΑΣΤΑΣ
Πίνακας Αποδεκτών:
– Γραφείο Πρωθυπουργού κ. Αντ.Σαμαρά
– κ.Κ.Καραγκούνη, Υφυπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
– κ.Ν.Κανελόπουλο, Γενικό Γραμματέα Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
– κ.Γ.Σούρλα, Γενικό Γραμματέα Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
– κ.Μ.Σκανδάμη, Γενικό Γραμματέα Αντεγκληματικής Πολιτικής
– Πρόεδρο Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων
– Πρόεδρο Ενώσεως Εισαγγελέων Ελλάδας
– Πρόεδρο Ένωσης Δικαστικών Λειτουργών ΣτΕ
– Πρόεδρο Ένωσης Δικαστικών Λειτουργών Ελεγκτικού Συνεδρίου
– Πρόεδρο Διοικητικών Δικαστηρίων
– Πρόεδρο Ενώσεως Συμβούλων Νομικού Συμβουλίου του Κράτους
– Πρόεδρο Ολομέλειας Προέδρων Δικηγορικών Συλλόγων της χώρας
– Πρόεδρο Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών
– Φορείς-Μέλη Ε.Σ.Α.μεΑ.
– Mέλη Ε.Γ., Γ.Σ., & Ε.Ε. της Ε.Σ.Α.μεΑ.
Αθήνα: 2.05.13
Αρ. Πρωτ: 1718
ΚΑΤΕΠΕΙΓΟΝ
Πληροφορίες: Ε. Μπαρμπαλιά
Ανοιχτή επιστολή της Ε.Σ.ΑμεΑ.
Προς:
κ. Αν. Μανιτάκη, Υπουργό Διοικητικής Μεταρρύθμισης
κ. Αν. Ρουπακιώτη, Υπουργό Δικαιοσύνης
με θέμα:
«Απαιτείται λήψη ισχυρών μέτρων προστασίας των εργαζομένων με αναπηρία
και μελών των οικογενειών τους από το επαχθές μέτρο των απολύσεων»
ΚΟΙΝ: [Πίνακας Αποδεκτών]
Κύριοι Υπουργοί,
Η θύελλα αντιδράσεων των εργαζομένων δημοσίου, ευρύτερου δημοσίου τομέα και ΟΤΑ για τη νομοθετική ρύθμιση, μέσω της οποίας θα ακυρώνονταν προσωρινές δικαστικές αποφάσεις με τις οποίες παραμένουν στις θέσεις εργασίας τους οι εργαζόμενοι αναμένοντας την οριστική εκδίκαση της υπόθεσής τους, οδήγησε στην απόσυρσή της, ενώ αναμένεται νέα νομοθετική ρύθμιση για το εν λόγω θέμα που θα σχεδιαστεί από κοινού με το Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης και το Υπουργείο Δικαιοσύνης.
Μεταξύ των δεκάδων χιλιάδων συμβασιούχων του δημοσίου, ευρύτερου δημοσίου τομέα, ΟΤΑ Α΄ και Β Βαθμού, οι οποίοι βρίσκονται αντιμέτωποι με την απόλυση, που συνιστά ούτως ει άλλως άδικο και βάρβαρο μέτρο για κάθε εργαζόμενο, ειδικά όταν η δικαστική εξουσία έχει αποφανθεί προσωρινά υπέρ του εργαζόμενου, υπάρχουν εργαζόμενοι με αναπηρία και μέλη των οικογενειών τους που παραμένουν στην εργασία τους σε φορείς του δημοσίου, ΟΤΑ Α΄ & Β Βαθμού με προσωρινές δικαστικές αποφάσεις.
Κύριοι Υπουργοί,
Ενδεχόμενη απόλυση εργαζόμενου με αναπηρία ή μέλους των οικογενειών τους, ειδικά στην παρούσα οικονομική κρίση σημαίνει ότι ο εργαζόμενους αυτής της ευπαθούς ομάδας εντάσσεται στο μακρύ κατάλογο της ανεργίας δια βίου.
Σας καλούμε να προστατεύσετε με τον πιο ισχυρό τρόπο από οποιοδήποτε μέτρο απόλυσης τους εργαζόμενους με αναπηρία με ποσοστό αναπηρίας 50% και άνω και εργαζόμενους που έχουν στη φροντίδα τους άτομο με βαριά αναπηρία λαμβάνοντας υπόψη τα κάτωθι στοιχεία:
• Από το 2001 πολύ πριν εκδηλωθεί η παρούσα εντεινόμενη οικονομική κρίση η ΕΣΥΕ διαπίστωνε ότι το 84% των ατόμων με αναπηρία της χώρας βρίσκεται εκτός αγοράς εργασίας.
• η διάρκεια της ανεργίας είναι πολύ μεγαλύτερη για τα άτομα με αναπηρία, χρόνια πάθηση και μέλη οικογενειών που έχουν στη φροντίδα τους άτομα με βαριά αναπηρία.
• Η διάρκεια της ανεργίας αυξάνει σε περιόδους οικονομικής κρίσης ενώ είναι ιστορικά καταγεγραμμένο ότι τα άτομα με αναπηρία είναι οι πρώτοι που απολύονται και οι τελευταίοι που προσλαμβάνονται σε θέσεις εργασίας.
• Το προηγούμενο διάστημα ακόμα και στις εύρωστες οικονομικά περιόδους οι πολιτικές και τα μέτρα για την ένταξη των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών στην εργασίας ήταν από ελλιπείς, αδύναμες έως και ανύπαρκτες.
• Η προστασία πρέπει να ληφθεί για τους έχοντες ποσοστό αναπηρίας 50% και άνω δεδομένου ότι στους προστατευτικούς νόμους απασχόλησης και τα προγράμματα επιδότησης θέσεων εργασίας για ευπαθείς κοινωνικά ομάδες του ΟΑΕΔ εντάσσονταν άτομα με αναπηρία που το ποσοστό αναπηρίας τους προσδιορίζονταν από 50% και άνω.
• Η Πολιτεία σε τέτοιες ζοφερές συνθήκες που η ανεργία σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα καλπάζει έχει υποχρέωση να προστατεύσει με διακριτά μέτρα τα άτομα με αναπηρία και μέλη οικογενειών που έχουν στη φροντίδα του άτομα με βαριά αναπηρία.
Υπό αυτές τις συνθήκες το μέτρο της απόλυσης για τα άτομα με αναπηρία και τις οικογένειές τους δε σημαίνει μόνο φτώχεια αλλά οριστική εξόντωσή τους. Σε όλο αυτό το σκηνικό δεν θα πρέπει να παραβλέψετε ότι οι φορείς κυρίως του ευρύτερου δημοσίου τομέα ΟΤΑ κ.λπ. χρησιμοποίησαν τις συμβάσεις ορισμένου έργου ή συμβάσεις έργου ως προς τα άτομα με αναπηρία προς ίδιο όφελος χωρίς να λάβουν υπόψη τους ούτε καν μέτρα εργονομικής διευθέτησης ή εύλογων προσαρμογών όπως αυτές ορίζονται από την κείμενη νομοθεσία.
Οι προσωρινές δικαστικές αποφάσεις υπέρ των εργαζομένων με αναπηρία ελήφθησαν όχι μόνο κατ’ επιταγή του γενικού εργατικού δικαίου αλλά και κατ’ επιταγή της παρ. 6 του άρθρου 21 του Συντάγματος, των ευρωπαϊκών οδηγιών όπως έχουν ενσωματωθεί στην εθνική μας νομοθεσία και της Διεθνούς Σύμβασης για τα δικαιώματα των ΑμεΑ όπως κυρώθηκε από το σώμα του Ελληνικού Κοινοβουλίου ένα χρόνο πριν.
Κύριοι Υπουργοί.
Η Ε.Σ.ΑμεΑ. σας καλεί στο πλαίσιο κατοχύρωσης των κοινωνικών δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία όπως αυτά έχουν αποφασιστεί με ευρωπαϊκές οδηγίες, με Διεθνείς Συμβάσεις και Κανόνες του ΟΗΕ που έχουν κυρωθεί από τη Βουλή και με το Εθνικό μας Σύνταγμα, να προστατέψετε κάθε εργαζόμενο και κάθε μέλος οικογενείας που έχει στη φροντίδα του άτομο με βαριά αναπηρία από το επαχθές μέτρο της απόλυσης.
Θεωρούμε ότι θα ήταν χρήσιμη μία συνάντηση με εσάς και τους εκπροσώπους της Ε.Σ.ΑμεΑ. για το εν λόγω θέμα. Σε αναμονή της θετικής ανταπόκρισή σας στο αίτημά συνάντησής μας.
Με εκτίμηση
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
Ι. ΒΑΡΔΑΚΑΣΤΑΝΗΣ
Ο ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΧΡ. ΝΑΣΤΑΣ
Πίνακας Αποδεκτών:
– Γραφείο Πρωθυπουργού κ. Αντ. Σαμαρά
– Πρόεδρο και Μέλη Διαρκούς Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων
– Πρόεδρο και Μέλη Διαρκούς Επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης, Τάξης και Δικαιοσύνης
– Υπουργό Οικονομικών, κ. Γ. Στουρνάρα
– Υπουργό Εσωτερικών, κ. Ευρ. Στυλιανίδη
– Υπουργό Εργασίας, κ. Γ. Βρούτση
– Γεν. Γραμματέα Υπουργείου
– Γεν. Γραμματέα Υπουργείου Εσωτερικών
– Γεν. Γραμματέα Υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης
– Γεν. Γραμματέα Υπουργείου Δικαιοσύνης
– Πρόεδρο και Μέλη ΟΚΕ
– Πρόεδρο ΓΣΕΕ
– Πρόεδρο ΑΔΕΔΥ
– Πρόεδρο ΠΟΕ – ΟΤΑ
– Φορείς Μέλη Ε.Σ.ΑμεΑ
Πηγή: http://www.esaea.gr/