Επιδόματα ΑμεΑ: Η αλλαγή ψηφίστηκε, η ταλαιπωρία μένει
ΑΝΤΡΙΑ ΓΕΩΡΓΙΟΥ
Από τον Απρίλιο ψηφίστηκε η αποσύνδεση των επιδομάτων αναπηρίας από τα εισοδηματικά κριτήρια, ωστόσο, η πλήρης εφαρμογή μετατίθεται για το 2027. Στο μεταξύ, οι καταγγελίες προς την ΟΣΑΚ αποκαλύπτουν πολίτες που λαμβάνουν αντικρουόμενες οδηγίες, περιμένουν μήνες για αξιολόγηση και δυσκολεύονται ακόμη και να μάθουν ποια παροχή δικαιούνται και ποια υπηρεσία θα εξετάσει το αίτημά τους.
Ανάμεσα στο παλιό και το νέο σύστημα κοινωνικής στήριξης φαίνεται να βρίσκονται εγκλωβισμένα άτομα με αναπηρίες και σοβαρά προβλήματα υγείας, τα οποία, παρά τις αλλαγές που έχουν ψηφιστεί, εξακολουθούν να αναζητούν απαντήσεις για τα επιδόματα και τις παροχές που δικαιούνται. Τα παράπονα που υποβλήθηκαν τον Ιούνιο στο Παρατηρητήριο Δικαιωμάτων Ασθενών της ΟΣΑΚ αποτυπώνουν ένα σύστημα στο οποίο οι πολίτες δυσκολεύονται να πληροφορηθούν τι ισχύει, σε ποια υπηρεσία πρέπει να απευθυνθούν και πόσο χρόνο θα χρειαστεί για να εξεταστεί το αίτημά τους. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση ατόμου με νευροπάθεια, το οποίο χρησιμοποιεί τροχοκάθισμα και αντιμετωπίζει σοβαρούς λειτουργικούς περιορισμούς. Ο πολίτης ανέφερε στην ΟΣΑΚ ότι λαμβάνει επίδομα κοινωνικής επανένταξης ύψους €408 τον μήνα, ποσό που, όπως υποστήριξε, δεν επαρκεί για την κάλυψη των βασικών αναγκών διαβίωσής του. Κατά την υποβολή αίτησης για επίδομα αναπηρίας, διαπίστωσε ότι στο έντυπο ζητούνταν τα στοιχεία των παιδιών του, τα οποία διαμένουν μόνιμα στο εξωτερικό. Ο ίδιος γνώριζε ότι, βάσει των νέων νομοθετικών αλλαγών, τα εισοδήματα των παιδιών δεν θα λαμβάνονταν πλέον υπόψη. Από την αρμόδια τηλεφωνική γραμμή, ωστόσο, ενημερώθηκε ότι τα στοιχεία εξακολουθούσαν να απαιτούνται, επειδή οι αλλαγές δεν είχαν ακόμη εφαρμοστεί πλήρως.
Αλλαγή σταδιακά
Η νομοθεσία που ψηφίστηκε τον Απρίλιο προβλέπει την αποσύνδεση των επιδομάτων αναπηρίας από τα εισοδηματικά κριτήρια του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος. Στόχος είναι οι αιτήσεις να αξιολογούνται πρωτίστως με βάση τον βαθμό αναπηρίας, τους λειτουργικούς περιορισμούς και τις πραγματικές ανάγκες του προσώπου και όχι τα εισοδήματα των μελών της οικογένειάς του. Κατά τον χρόνο υποβολής του συγκεκριμένου παραπόνου, όμως, δεν είχε ακόμη ανακοινωθεί επίσημα ο τρόπος εφαρμογής του νέου πλαισίου. Ο οδικός χάρτης παρουσιάστηκε στις 11 Ιουλίου και προβλέπει σταδιακή εφαρμογή της νομοθεσίας από τον Ιούλιο μέχρι τον Οκτώβριο του 2026. Η πλήρης αποδέσμευση των επιδομάτων αναπηρίας από τα εισοδηματικά κριτήρια αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2027.
Αναμονή χωρίς απάντηση
Η σύγχυση δεν περιορίζεται στα κριτήρια. Άλλο παράπονο αφορούσε δικαιούχο του ΕΕΕ με πολλαπλά προβλήματα υγείας, ο οποίος υποστήριξε ότι το ποσό που λαμβάνει δεν αρκεί για τις βασικές του ανάγκες. Ο πολίτης είχε ζητήσει πρόσθετη στήριξη από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας και λειτουργός είχε επισκεφθεί την κατοικία του για να αξιολογήσει τις συνθήκες διαβίωσης και τις ανάγκες του. Παρά την πάροδο εύλογου χρονικού διαστήματος, όμως, δεν είχε ενημερωθεί για την πορεία ή την έκβαση του αιτήματός του.
Καθυστέρηση καταγράφηκε και στην περίπτωση γυναίκας η οποία είχε υποβάλει αίτηση για επίδομα φροντίδας λόγω ορθοπεδικών προβλημάτων. Στις αρχές Ιουνίου ενημερώθηκε ότι θα καλούνταν ενώπιον Ιατροσυμβουλίου, χωρίς να της δοθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Μετά από παρέμβαση της ΟΣΑΚ, η ενημέρωση που δόθηκε ήταν ότι η αξιολόγηση αναμενόταν στο τέλος Ιουλίου ή στις αρχές Σεπτεμβρίου, αναλόγως του προγραμματισμού και των εκκρεμών υποθέσεων.
Σε άλλη περίπτωση, γυναίκα που είχε υποβληθεί σε επέμβαση αλλαγής γόνατος και ακολούθως σε αφαίρεση όγκου κατήγγειλε ότι διακόπηκε το επίδομα ασθενείας που λάμβανε. Όπως ανέφερε, η απόφαση βασίστηκε σε εκτίμηση ότι, παρά την αναπηρία της, μπορούσε να εργαστεί, ενώ η ίδια υποστήριζε ότι η φύση της εργασίας της και η κατάσταση της υγείας της δεν της επέτρεπαν να επιστρέψει.
Δεν γνωρίζουν τι δικαιούνται
Από τα παράπονα αναδεικνύεται και ένα ευρύτερο έλλειμμα ενημέρωσης. Άτομα με αναπηρία επικοινωνούν με την ΟΣΑΚ χωρίς να γνωρίζουν ποια επιδόματα, χορηγίες ή άλλες παροχές ενδέχεται να δικαιούνται, αλλά ούτε και ποια υπηρεσία είναι αρμόδια να τα καθοδηγήσει. Η ΟΣΑΚ δέχθηκε, μεταξύ άλλων, παράπονο από γυναίκα με αναπηρία η οποία δεν λάμβανε οποιαδήποτε σχετική οικονομική στήριξη και ζητούσε ενημέρωση για τα δικαιώματά της. Αντίστοιχα, άτομο με πνευμονοπάθεια και καρδιολογικές παθήσεις ζήτησε καθοδήγηση για την έκδοση κάρτας στάθμευσης, υποστηρίζοντας ότι τα κριτήρια θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη και σοβαρούς περιορισμούς κινητικότητας που δεν συνδέονται απαραίτητα με τη χρήση τροχοκαθίσματος.
Η εικόνα που προκύπτει δεν αφορά μόνο τα ύψη των επιδομάτων. Αφορά την πρόσβαση στην ενημέρωση, την ταχύτητα εξέτασης των αιτημάτων και την ικανότητα του συστήματος να δίνει σαφείς και ενιαίες απαντήσεις στους πολίτες. Ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία αλλάζει το θεσμικό πλαίσιο, η έγκαιρη ενημέρωση αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση, ώστε η μεταρρύθμιση να μην μείνει μόνο στη νομοθεσία αλλά να γίνει αισθητή στην καθημερινότητα των δικαιούχων.
Πηγή: www.politis.com.cy
