Το ιατρικό μοντέλο της αναπηρίας θεωρεί ότι το άτομο με αναπηρία χρειάζεται ιατρική αντιμετώπιση, με σκοπό την αποκατάστασή της, η οποία παρέχεται μόνο από ειδικούς. Μονόδρομος για την διαχείριση και την αντιμετώπιση της αναπηρίας φαίνεται να αποτελεί η επιστήμη της ιατρικής. Η ιατρικοποίηση της αναπηρίας θέτει το άτομο με αναπηρία ως παθητικό δέκτη, ο οποίος χρειάζεται να προσαρμόσει την ζωή του στην συγκεκριμένη κατάσταση.
«Σύμφωνα με το ιατρικό μοντέλο η αναπηρία σχετίζεται με την απώλεια, τη βλάβη ή την απόκλιση από τις «φυσιολογικές» ψυχικές ή βιολογικές λειτουργίες του ανθρώπου» (Σούλης, σ. 33, 2008). Αντίθετα, η αναπηρία με βάση το κοινωνικό μοντέλο, εξετάζεται γενικότερα γύρω από το περιβαλλοντικό-κοινωνικό της πλαίσιο. Ουσιαστικά διαμορφώνεται και προσδιορίζεται κοινωνικά, για αυτό και αποτελεί προϊόν κοινωνικής δραστηριότητας.
Είναι γεγονός ότι η κοινωνία σήμερα συμβάλλει στην άμβλωση των στερεοτυπικών αντιλήψεων και στάσεων απέναντι στα άτομα με αναπηρία. Σκοπός της κοινωνίας του σήμερα είναι η απομάκρυνσή της από το ιατρικό μοντέλο που δίνει έμφαση στην απώλεια ή βλάβη και στη «θεραπεία» των ατόμων με αναπηρία, και να πλησιάσει το κοινωνικό μοντέλο, το οποίο δίνει έμφαση στις ικανότητές τους, υποστηρίζοντας την επιλογή και στήριξη στον εργασιακό χώρο, με απώτερο στόχο τη μεγιστοποίηση του εργατικού δυναμικού των ατόμων με αναπηρίες (Unger, 2002).
Σύμφωνα με τα τρέχοντα θεωρητικά και νομοθετικά μοντέλα αναπηρίας, υπάρχει η γενική συμφωνία ότι δεδομένου του επιπέδου σωματικής, ψυχικής ή συναισθηματικής λειτουργίας του ατόμου, η αναπηρία συνδέεται με την αλληλεπίδραση του ατόμου με το περιβάλλον του. Η αναπηρία, αν και μπορεί να αποδοθεί στο σωματικό ή συναισθηματικό αποτέλεσμα που προκύπτει από μια ιατρική κατάσταση, θεωρείται επίσης μια κοινωνική κατασκευή που σχετίζεται άμεσα με το κοινωνικοπεριβαλλοντικό του πλαίσιο του ατόμου (Altman, 2014). Ένα κοινωνικό μοντέλο δεν αγνοεί τη βιολογία, αλλά υποστηρίζει ότι οι κοινωνικοί, οικονομικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες είναι τουλάχιστον εξίσου σημαντικοί για την παραγωγή αναπηρίας (Scully, 2004).
Ένα σύνολο επομένως παραγόντων συνθέτουν την έννοια της αναπηρίας, εστιασμένης στο κοινωνικό μοντέλο, συνδυάζοντας τα στοιχεία του ιατρικού και του κοινωνικού μοντέλου, δημιουργώντας το λεγόμενο «βιοψυχοκοινωνικό μοντέλο», το οποίο ουσιαστικά περιλαμβάνει και τα δύο προηγούμενα μοντέλα εξίσου. Η σύγχρονη αυτή προσέγγιση υιοθετήθηκε από τον ΠΟΥ το 2001 και αποδίδεται ως «Διεθνής Ταξινόμηση της Λειτουργικότητας, της Αναπηρίας και της Υγείας» (ICF), σύμφωνα με το οποίο η έννοια της αναπηρίας σχετίζεται στενά με την έννοια της ανθρώπινης λειτουργικότητας1, αντιπροσωπεύοντας τη νέα, σύγχρονη και ολοκληρωμένη προσέγγιση της αναπηρίας (WHO 2002, όπως αναφέρεται στο Παπακωνσταντίνου, 2019· Σούλης, 2008· Gottlieb et al., 2010).