Η εργασία έχει την ικανότητα να διαμορφώνει τον χαρακτήρα του ατόμου, ενώ μέσω αυτής εκφράζονται οι στόχοι τους οποίους επιθυμεί το άτομο να επιτύχει κατά τη διεκπεραίωσή της, καθώς και τους στόχους τους οποίους επιδιώκει ως προϊόντα της δουλειάς του (Masdonati et al., 2022, όπως αναφέρεται στο Αργυροπούλου, 2022).
Η σύμβαση των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία του ΟΗΕ, αναφέρεται μεταξύ άλλων στην ανάγκη πρόσβασής τους σε όλα τα είδη και τα επίπεδα του επαγγελματικού προσανατολισμού, επιμόρφωσης και κατάρτισης. Επιπρόσθετα, σε εθνικό πλαίσιο, ο νόμος περί ίσης μεταχείρισης (Ν. 4443/9.12.2016), όπως και ο Νόμος 4488/2017, υπογραμμίζουν την ανάγκη ενός εκσυγρονισμού της επαγγελματικής εκπαίδευσης και ισότιμης πρόσβασης σε μία συμπεριληπτική/ενταξιακή εκπαίδευση. Αδιαμφισβήτητο είναι το γεγονός ότι η πρόσβαση στον εργασιακό βίο αποτελεί θεμελιώδες και αναφαίρετο δικαίωμα όλων των ανθρώπων (Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία, 2008). Με βάση την Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ (άρθρο 23), καθένας έχει το δικαίωμα να εργάζεται και να επιλέγει το επάγγελμά του ελεύθερα, σε ένα πλαίσιο δίκαιων και ικανοποιητικών συνθηκών εργασίας, προστατεύοντας τον εαυτό του από την ανεργία (Αρχείο της ΙΝΕ – ΓΣΕΕ, σσ. 3).
Η σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, διασφαλίζει και προστατεύει την πλήρη και ισότιμη απόλαυση όλων των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών του, αλλά και τη προώθηση του σεβασμού της εγγενούς αξιοπρέπειας. Μεταξύ άλλων, διασφαλίζεται και προωθείται η πραγματοποίηση του δικαιώματος στην εργασία, λαμβάνοντας κατάλληλα μέτρα, ώστε αυτά να προστατεύονται, όπως είναι οι ευνοϊκές συνθήκες εργασίας. Σύμφωνα με την ΔΟΕ, «Κάθε μέλος που επικυρώνει την παρούσα σύμβαση σέβεται, προωθεί και να συνειδητοποιήσουν το δικαίωμα όλων σε έναν κόσμο εργασίας απαλλαγμένο από τη παρενόχληση και τη βία».
Είναι εξίσου σημαντικό ωστόσο, να μην αναγκαστεί κανείς να εργαστεί σε περιβάλλον όπου δεν του αρέσει ή αισθάνεται άσχημα. Η ΕΣΔΑ (1950) είναι μία διεθνής συνθήκη η οποία υπερασπίζεται την προστασία των δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών του ατόμου, η οποία με το άρθρο 4, όπου κάνει λόγο για την απαγόρευση της δουλείας και της καταναγκαστικής εργασίας, προστατεύει τα δικαιώματα των ανθρώπων. Το Ελληνικό σύνταγμα (1975) στην αναθεωρημένη του μορφή (2008), στο άρθρο 22, ορίζει τα παρακάτω:
-«Η εργασία αποτελεί δικαίωμα και προστατεύεται από το Κράτος, που μεριμνά για τη δημιουργία συνθηκών απασχόλησης όλων των πολιτών και για την ηθική και υλική εξύψωση του εργαζόμενου αγροτικού και αστικού πληθυσμού.
-Όλοι οι εργαζόμενοι, ανεξάρτητα από φύλο ή άλλη διάκριση, έχουν δικαίωμα ίσης αμοιβής για παρεχόμενη εργασία ίσης αξίας.
-Νόμος ορίζει τα σχετικά με τη σύναψη συλλογικών συμβάσεων εργασίας από τους δημόσιους υπαλλήλους και τους υπαλλήλους οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης ή άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου.
-Το Κράτος μεριμνά για την κοινωνική ασφάλιση των εργαζομένων, όπως νόμος ορίζει» (Άρθρο 22 – Σύνταγμα της Ελλάδος – Προστασία της εργασίας)».
Ωστόσο, παρά την αύξηση των νόμων που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των διακρίσεων στην απασχόληση, το ποσοστό τελικά απασχόλησης των ατόμων με αναπηρίες έχει αυξηθεί πολύ λίγο από τα τέλη της δεκαετίας του 1980 (Unger, 2002).
Μελέτη που διεξήχθη στην Σουηδία αναφορικά με την εργασία των ατόμων με αναπηρία υποστήριξε ότι η στήριξη που λαμβάνεται θα πρέπει να παρέχει σε ένα άτομο με αναπηρία την ευκαιρία να βρει απασχόληση και να δημιουργήσει συνθήκες που επιτρέπουν στο άτομο αυτό να επιτύχει την κοινωνική ένταξη στον χώρο εργασίας της επιλογής του. Θα πρέπει ακόμη, όταν απαιτείται, να παρέχεται στήριξη για την αύξηση των πιθανοτήτων του εργαζομένου να διατηρήσει την απασχόληση (Gustafsson et al., 2018).