Κεφάλαιο 3: Αποτελέσματα της Έρευνας
Η συγκεκριμένη μελέτη, αξιολογεί δεδομένα που χρησιμοποιήθηκαν σε προηγούμενες έρευνες, επισημαίνοντας τα σημαντικότερα ευρήματά τους. Τα ερευνητικά άρθρα τα οποία τελικά επιλέχθηκαν για να μελετηθεί το ζήτημα της εργασίας των ατόμων με αναπηρία είναι 48, των οποίων τα αποτελέσματα παρουσιάζονται παρακάτω. Ωστόσο, χρησιμοποιήθηκαν 6 άρθρα τα οποία δεν αποτελούν προϊόν έρευνας αλλά βιβλιογραφικής ανασκόπησης.
Πιο συγκεκριμένα, τα αποτελέσματα της παρούσας βιβλιογραφικής ανασκόπησης αποτυπώθηκαν μέσα από την μελέτη 38 ερευνών που εξετάζουν την απασχόληση των ατόμων με αναπηρία και τις διακρίσεις που υφίσταται στον χώρο εργασίας τους. Ακόμη, 10 από τις έρευνες αυτές, προτείνουν τρόπους αντιμετώπισης αυτών των ανισοτήτων.
3.1. Επιθυμία ένταξης στην αγορά εργασίας
Η ένταξη των ατόμων με αναπηρία στην αγορά εργασίας αποτελεί καίριο ζήτημα της εποχής, μιας και τα εμπόδια για εύρεση εργασίας, και κυρίως η δυσκολία για τη διατήρησή της, είναι αναμφίβολα σημαντικά. Το ερώτημα ωστόσο που προκύπτει είναι το αν και κατά πόσο τα άτομα με αναπηρία επιθυμούν να εργαστούν. Έρευνες έχουν δείξει πως τα άτομα με αναπηρία όχι μόνο επιθυμούν να εργάζονται αλλά δηλώνουν ότι θεωρούν την απασχόληση ιδιαίτερα σημαντική για την ποιότητα της ζωής τους.
Πιο αναλυτικά, η έρευνα των Ali et al., (2011), τονίζει πως τα μη απασχολούμενα άτομα με αναπηρία θα προτιμούσαν να εργάζονται σε ποσοστό 63%. Ομοίως και η έρευνα της Li, (2002), η οποία επικεντρώνεται στις επαγγελματικές φιλοδοξίες των ατόμων με νοητική υστέρηση στο Hong Kong, αποκαλύπτει ότι όλοι οι συμμετέχοντες είχαν κίνητρο να έχουν απασχόληση.
Ακόμη, η μελέτη του Pogue, (2023), αποκαλύπτει την βαθύτατη ανάγκη και επιθυμία ατόμου με διπολική διαταραχή να εργάζεται. Χαρακτηριστικό είναι το σημείο της μελέτης όπου ο συνεντευξιαζόμενος αναφέρει ότι στο ερώτημα ποια είναι η επαγγελματική σας φιλοδοξία, όλοι θα περίμεναν να απαντήσει ότι είναι να δημοσιεύσει περισσότερα ακαδημαϊκά άρθρα, να αναλάβει ηγετικούς ρόλους σε έργα και να προαχθεί σε ανώτερη θέση. Ωστόσο αναφέρει: «Αυτό που πραγματικά ήθελα να πω ήταν ότι ήλπιζα ότι δεν θα έχανα ποτέ την ικανότητά μου να εργάζομαι».
Είναι γεγονός ότι στην πλειοψηφία τους, τα άτομα με αναπηρία αισθάνονται «δέσμιοι» των οικογενειών τους καθώς είναι οικονομικά εξαρτώμενοι από εκείνους, επιβαρύνοντάς τους – μεταξύ άλλων – και οικονομικά, πραγματικότητα που επιβεβαιώνει και η μελέτη των Bechange et al., (2024), στην οποία οι συμμετέχοντες περιέγραψαν πως αισθάνονταν ότι ήταν βάρος για τις οικογένειές τους και ζητούσαν απεγνωσμένα εύρεση εργασίας έτσι ώστε να είναι οικονομικά ανεξάρτητοι. Τα ευρήματα μιας έρευνας στο Μπαγκλαντές αναφορικά με την απασχόληση νέων με αναπηρίες, υποδηλώνουν ότι η επιθυμία για ανεξάρτητη οικονομική και κοινωνική ζωή ήταν βασικός μοχλός μετάβασης στην απασχόληση (Bechange et al., 2024).
Παρόλα αυτά, αποτελέσματα ερευνών δείχνουν ότι τα άτομα με αναπηρία δεν επιθυμούν να εργαστούν μόνο για να είναι οικονομικά ανεξάρτητοι, αλλά επιδιώκουν αμειβόμενη απασχόληση επειδή θέλουν αποτελέσματα που οδηγούν σε ικανοποίηση από την εργασία, όπως να κερδίσουν χρήματα, να έχουν οικονομική ασφάλεια, κοινωνικοποίηση και να έχουν μια αίσθηση επίτευξης (Netto et al, 2016, όπως αναφέρεται στο Bechange et al., 2024).
Πιο συγκεκριμένα έχει διαπιστωθεί ότι τα άτομα με αναπηρία όχι μόνο επιθυμούν να συμμετέχουν στην αγορά εργασίας αλλά πως οι επαγγελματικές τους φιλοδοξίες ταιριάζουν με τις φιλοδοξίες των ομόλογών τους δίχως αναπηρία (Burchardt, 2004). Μάλιστα, έρευνα σε έφηβους με εγκεφαλική παράλυση αποκάλυψε ότι είχαν πολλές φιλοδοξίες αναφορικά με την μελλοντική εργασιακή τους απασχόληση (Cussen et al., 2012).
Παρακάτω παρουσιάζεται η άποψη ενός από τους συμμετέχοντες στην έρευνα των Waisman-Nitzan et al., (2021), ο οποίος τονίζει την βαθιά επιθυμία του να εργάζεται και μάλιστα σε περιβάλλον όπου έρχεται σε επαφή με ανθρώπους, γιατί έτσι αισθάνεται ότι είναι κομμάτι της κοινωνίας. Συγκεκριμένα αναφέρει:
«Πηγαίνω στη δουλειά επειδή στην πραγματικότητα με βγάζει από τη ζώνη άνεσής μου. Και το να είσαι με άλλους ανθρώπους είναι μια έξοδος από την άνεση ζώνη. Είναι σημαντικό για μένα να μιλάω με τους ανθρώπους, να λέω γεια, έτσι δεν αισθάνομαι μόνος. Προτιμώ να επικοινωνώ με τους ανθρώπους παρά να είμαι όλη μέρα πολύ μπροστά από τον υπολογιστή. Έτσι, θα είμαστε σε θέση μερικές φορές να συζητήσουμε διάφορα θέματα ακόμη και αν είναι εκτός του πλαισίου εργασίας».