Περίληψη

Η παρούσα εργασία εξετάζει την ενδοοικογενειακή κακοποίηση παιδιών με αναπηρία, εστιάζοντας στις μορφές, τα αίτια και τις συνέπειες αυτής της μορφής βίας μέσα από το θεωρητικό πλαίσιο του οικολογικού μοντέλου. Στόχος της μελέτης είναι η κατανόηση των παραγόντων κινδύνου που καθιστούν τα παιδιά με αναπηρία ευάλωτα στην κακοποίηση, καθώς και η διερεύνηση των επιπτώσεων που αυτή έχει στη σωματική, ψυχική και κοινωνική τους ανάπτυξη.

Η μεθοδολογική προσέγγιση που ακολουθήθηκε είναι η βιβλιογραφική ανασκόπηση της διεθνούς και ελληνικής βιβλιογραφίας. Μέσα από την ανασκόπηση αναδείχθηκαν οι βασικές μορφές κακοποίησης των παιδιών με αναπηρίες- η σωματική, η σεξουαλική, η ψυχολογική, η παραμέληση και η εμπορική εκμετάλλευση-, καθώς και οι πολυπαραγοντικές αιτίες που τη συντηρούν, όπως η γονεϊκή ψυχολογική επιβάρυνση, η έλλειψη κοινωνικής υποστήριξης, οι πολιτισμικές αντιλήψεις για την αναπηρία και οι κοινωνικοοικονομικές δυσκολίες.

Τα ευρήματα της εργασίας αναδεικνύουν την ανάγκη ανάπτυξης στοχευμένων προγραμμάτων πρόληψης και παρέμβασης, την εκπαίδευση των επαγγελματιών που εργάζονται με παιδιά με αναπηρία, καθώς και την υιοθέτηση θεσμικών πολιτικών προστασίας. Η μελέτη καταλήγει με προτάσεις για μελλοντική έρευνα, τονίζοντας τη σημασία ενίσχυσης της επιστημονικής γνώσης στην Ελλάδα.

Λέξεις-κλειδιά: παιδική κακοποίηση, παιδιά με αναπηρία, ενδοοικογενειακή βία, οικολογικό μοντέλο, παράγοντες κινδύνου.

Abstract

This study investigates intrafamilial violence against children with disabilities, focusing on the forms, causes, and consequences of such violence through the theoretical framework of the ecological model. The aim of the research is to identify the risk factors that increase the vulnerability of children with disabilities to abuse, as well as to explore the impact on their physical, psychological, and social development.

The methodological approach employed is a systematic review of international and Greek literature. The review highlights the main forms of abuse (physical, sexual, and emotional), along with the multifactorial causes that perpetuate them, such as parental psychological burden, lack of social support, cultural perceptions of disability, and socioeconomic difficulties. Special emphasis is placed on the Greek context, where empirical research in this field remains scarce.

The findings underscore the necessity for targeted prevention and intervention programs, professional training for those working with children with disabilities, and the implementation of protective institutional policies. The study concludes with recommendations for future research, emphasizing the importance of strengthening scientific knowledge in Greece.

Keywords: child abuse, child maltreatment, children with disabilities, intrafamilial violence, ecological model, risk factors