3.1.5 Εμπορική εκμετάλλευση των παιδιών με αναπηρία
Τα παιδιά με αναπηρίες διατρέχουν σημαντικά αυξημένο κίνδυνο εμπορικής εκμετάλλευσης, περιλαμβανομένης της καταναγκαστικής εργασίας και της σεξουαλικής κακοποίησης. Έρευνα σε 15 χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος έδειξε ότι τα παιδιά με αναπηρίες έχουν σημαντικά μεγαλύτερη πιθανότητα να εμπλακούν σε επικίνδυνες μορφές παιδικής εργασίας σε σύγκριση με συνομηλίκους τους χωρίς αναπηρίες. Ειδικότερα, τα παιδιά με νοητικές ή γνωστικές δυσκολίες διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο, σε αντίθεση με εκείνα που παρουσιάζουν αισθητηριακές ή κινητικές αναπηρίες, τα οποία δεν εμφανίζουν την ίδια αυξημένη πιθανότητα (Emerson & Llewellyn, 2021).
Σύμφωνα με τη «Μελέτη για τις ομάδες υψηλού κινδύνου για εμπορία ανθρώπων» (Study on high-risk groups for trafficking in human beings), η οποία δημοσιεύθηκε το 2015 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την εξάλειψη της εμπορίας ανθρώπων, τα παιδιά με νοητικές, ψυχολογικές, συναισθηματικές ή αναπτυξιακές δυσκολίες είναι ιδιαιτέρως ευάλωτα στον εξαναγκασμό σε παιδική εργασία και σε ποικίλες μορφές βίας, παραμέλησης και κακοποίησης. Ιδιαίτερα τα κορίτσια με αναπηρίες πέφτουν συχνά θύματα εμπορίας, πορνείας, καταναγκαστικής εργασίας στο σπίτι, αναγκαστικών γάμων και άλλων μορφών εκμετάλλευσης. Επιπλέον, παιδιά με σοβαρές σωματικές ή εμφανείς δυσμορφίες μπορεί να εξαναγκάζονται σε επαιτεία, ενώ σε ακραίες περιπτώσεις έχουν καταγραφεί περιστατικά εσκεμμένης παραμόρφωσής τους από τους διακινητές με σκοπό την οικονομική εκμετάλλευση (Genova, 2015).
Αξιοσημείωτα είναι και τα ευρήματα μελέτης που διεξήχθη στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με τα οποία τα κορίτσια με σοβαρές σωματικές αναπηρίες έχουν 5,83 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να πέσουν θύματα σεξουαλικής εμπορίας συγκριτικά με κορίτσια χωρίς αναπηρίες. Αντίστοιχα, τα κορίτσια με χαμηλές γνωστικές ικανότητες έχουν 4,86 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα (Franchino-Olsen et al., 2020).
1ος Πίνακας αποτελεσμάτων : Οι μορφές ενδοοικογενειακής κακοποίησης σε παιδιά με αναπηρία
| Συγγραφείς / Πηγή & (Έτος) | Χώρα έρευνας | Μορφή κακοποίησης | Κύρια ευρήματα | |||||
| Sullivan & Knutson (2000) | ΗΠΑ | Σωματική κακοποίηση | 25,9% των παιδιών με αναπηρία είχαν υποστεί σωματική κακοποίηση έναντι | |||||
| 11,5% χωρίς αναπηρία. Ιδιαίτερα ευάλωτα
τα παιδιά με γνωστικές/αναπτυξιακές αναπηρίες. |
||||||||
| Spencer et al. (2005) | Ηνωμένο Βασίλειο | Σωματική / Συναισθηματική κακοποίηση /
Παραμέληση |
Αυξημένος κίνδυνος για παιδιά με γλωσσικές, μαθησιακές και ψυχολογικές δυσκολίες. | |||||
| Jones et al. (2012) | Διεθνής (Μετα-ανάλυση) | Σωματική / Σεξουαλική /
Συναισθηματική κακοποίηση |
Σωματική (45%), σεξουαλική (30%) και συναισθηματική (25%) κακοποίηση σε παιδιά με αναπηρία. | |||||
| Elklit (2023) | Δανία | Σωματική κακοποίηση | Υψηλά ποσοστά σωματικής κακοποίησης, ιδιαίτερα σε παιδιά με νοητική αναπηρία. | |||||
| Frederick et al. (2019) | ΗΠΑ | Σωματική κακοποίηση
/ Θάνατοι |
Αυξημένος κίνδυνος θανάτου λόγω κακοποίησης· παράγοντες: άγχος
φροντιστών, στερεότυπα. |
|||||
| Administration on Children Youth and Families (2010) | ΗΠΑ | Σεξουαλική κακοποίηση | Από 3.000.000 αναφορές το 2009, 10% ήταν σεξουαλικές. 11% των θυμάτων είχαν αναπηρία. | |||||
| Jones et al. (2012); Spencer et al. (2005); Sullivan & Knutson
(2000) |
Διεθνής / ΗΠΑ
/ Ην. Βασίλειο |
Σεξουαλική κακοποίηση | Αυξημένος κίνδυνος για παιδιά με νοητική αναπηρία. | |||||
| Petersilia (2001) | ΗΠΑ | Σεξουαλική κακοποίηση | Οι δράστες εκμεταλλεύονται την υπακοή των παιδιών με νοητική αναπηρία. | |||||
| Soylu et al. (2013) | Τουρκία | Σεξουαλική κακοποίηση | Σοβαρότερες μορφές κακοποίησης σε παιδιά με νοητική αναπηρία. | |||||
| Elklit, Murphy et al. (2023) | Δανία /
Ιρλανδία |
Σεξουαλική κακοποίηση | Δυσκολία αναγνώρισης ή έκφρασης της κακοποίησης από παιδιά με αναπηρία. | |||||
| Cheng & Lai (2023); Fang et al. (2022) | Ταϊβάν / Κίνα | Σεξουαλική κακοποίηση | Περιορισμένες γνωστικές/κοινωνικές δεξιότητες δυσχεραίνουν την αναγνώριση και καταγγελία. | |||||
| Hershkowitz et al. (2007) | Ισραήλ | Σεξουαλική /
Σωματική κακοποίηση |
Πιο ευάλωτα σε σεξουαλική κακοποίηση.
Καθυστέρηση αποκάλυψης λόγω εξάρτησης/επικοινωνιακών δυσκολιών. |
|||||
| Home et al. (2001) | ΗΠΑ | Συναισθηματική / Ψυχολογική
κακοποίηση |
Η συναισθηματική βία είναι λιγότερο
κατανοητή και σχετίζεται με την αναπηρία. |
|||||
| Brassard et al. (2020) | ΗΠΑ | Συναισθηματική / Ψυχολογική
κακοποίηση |
Εκδηλώνεται ανεξάρτητα από άλλες
μορφές μέσω απειλών, λεκτικής βίας, et al. |
|||||
| Sullivan & Knutson (2000) | ΗΠΑ | Συναισθηματική / Ψυχολογική
κακοποίηση |
Η παραμέληση των συναισθηματικών
αναγκών αποτελεί σοβαρή και «αόρατη» μορφή συναισθηματικής κακοποίησης. |
|||||
| Fang et al. (2022) | Κίνα | Συναισθηματική / Παραμέληση | Η συναισθηματική βία είναι η πιο συχνή. Η παραμέληση εμφανίζεται περισσότερο σε
παιδιά με γνωστικές ή ψυχικές αναπηρίες. |
|||||
| Hershkowitz et al. (2007) | Ισραήλ | Συναισθηματική / Ψυχολογική | Αυξημένος κίνδυνος λόγω μειωμένης επικοινωνίας και εξάρτησης. | |||||
| Sullivan & Knutson (2000) | ΗΠΑ | Παραμέληση | Συχνότερη από όλες τις άλλες μορφές κακοποίησης και περιλαμβάνει έλλειψη ιατρικής φροντίδας, εκπαίδευσης, σωστής διατροφής και υγιεινής Τα παιδιά με σοβαρές ή πολλαπλές αναπηρίες διατρέχουν ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο παραμέλησης λόγω των αυξημένων αναγκών φροντίδας
και της έλλειψης υποστηρικτικού περιβάλλοντος. |
|||||
| Hershkowitz et al.
(2007); Jones et al. (2012) |
Ισραήλ / Διεθνής | Παραμέληση | Η παραμέληση είναι η πιο συχνή μορφή κακοποίησης σε παιδιά με αναπηρία. | |||||
| Hibbard et al. (2007) | ΗΠΑ | Παραμέληση | Προκύπτει συχνά από ψυχοκοινωνική και οικονομική εξάντληση φροντιστών. | |||||
| Scurich (2025) | ΗΠΑ | Παραμέληση | Σε 137.000 περιστατικά, η παραμέληση ήταν στο 57,4%. | |||||
| Emerson & Llewellyn (2021) | Αυστραλία | Εμπορική
εκμετάλλευση / Παιδική εργασία |
Αυξημένος κίνδυνος εμπορικής
εκμετάλλευσης, ειδικά σε παιδιά με νοητικές δυσκολίες. |
|||||
| Genova (2015) | ΕΕ (Έκθεση
Ευρωπαϊκής Επιτροπής) |
Εμπορική
εκμετάλλευση / Σεξουαλική εμπορία |
Παιδιά με αναπηρία κινδυνεύουν από
εμπορία, επαιτεία και καταναγκαστική εργασία. |
|||||
| Franchino-Olsen et al. (2020) | ΗΠΑ | Εμπορική σεξουαλική εκμετάλλευση | Κορίτσια με σωματικές/γνωστικές αναπηρίες έχουν έως 5,83 φορές
μεγαλύτερο κίνδυνο εμπορίας. |
|||||