ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο- ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

3.1          ΟΙ μορφές ενδοοικογενειακής βίας που υφίστανται τα παιδιά με αναπηρία στο οικογενειακό περιβάλλον

3.1.1      Σωματική βία στα παιδιά με αναπηρία

Η σωματική κακοποίηση αποτελεί μία από τις συχνότερες μορφές βίας που υφίστανται τα παιδιά με αναπηρία, με την ύπαρξη αναπηρίας να αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα έκθεσης σε σωματική βία. Σύμφωνα με τη μελέτη των Sullivan και Knutson (2000), η οποία βασίστηκε σε κρατικά μητρώα στις Ηνωμένες Πολιτείες σε πληθυσμό άνω των 50.000 παιδιών, διαπιστώθηκε ότι το 25,9% των παιδιών με αναπηρίες είχε κακοποιηθεί σωματικά, έναντι 11,5% των παιδιών χωρίς αναπηρίες. Ιδιαίτερα ευάλωτα στη σωματική βία ήταν τα παιδιά με γνωστικές ή αναπτυξιακές αναπηρίες. Τα ευρήματα της έρευνας αυτής αναδεικνύουν ότι τα παιδιά με αναπηρίες όχι μόνο διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο θυματοποίησης, αλλά και ότι η μορφή της κακοποίησης μπορεί να είναι εξαιρετικά βίαιη, με σοβαρές συνέπειες για τη σωματική και ψυχική τους υγεία.

Η μελέτη των Spencer et al. (2005) διερεύνησε τη σχέση μεταξύ αναπηρίας και καταγραφής για κακοποίηση και παραμέληση παιδιών, χρησιμοποιώντας δεδομένα από μια 19ετή πληθυσμιακή μελέτη στο Ηνωμένο Βασίλειο. Τα ευρήματα έδειξαν ότι τα παιδιά με ορισμένες αναπηρίες, όπως διαταραχές λόγου και γλώσσας, μαθησιακές δυσκολίες και ψυχολογικές διαταραχές, είχαν αυξημένο κίνδυνο καταγραφής για σωματική κακοποίηση, συναισθηματική κακοποίηση και παραμέληση. Αντίθετα, παιδιά με αυτισμό ή αισθητηριακές αναπηρίες (όρασης ή ακοής) δεν παρουσίασαν αυξημένο κίνδυνο καταγραφής για κακοποίηση.

Η έρευνα του Jones et al. (2012) αναδεικνύει τις βασικές μορφές κακοποίησης που πλήττουν τα παιδιά με αναπηρία, καταγράφοντας τα ποσοστά εμφάνισης των διαφόρων τύπων κακοποίησης. Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, η σωματική κακοποίηση καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό (45%), ακολουθούμενη από τη σεξουαλική κακοποίηση με ποσοστό 30%. Η συναισθηματική κακοποίηση, αν και λιγότερο συχνή, παραμένει εξαιρετικά σημαντική και εμφανίζεται σε ποσοστό 25%.

Στην έρευνα του Elklit (2013) στην Δανία, καταγράφηκαν σημαντικά ποσοστά σωματικής βίας κατά των παιδιών με αναπηρία, με το μεγαλύτερο ποσοστό να αφορά παιδιά με νοητική αναπηρία. Τα δεδομένα αυτά δείχνουν ότι η σωματική κακοποίηση συνδέεται με την αυξημένη εξάρτηση αυτών των παιδιών από το περιβάλλον τους.

Η σοβαρότητα του φαινομένου επιβεβαιώνεται και από μελέτες που διερεύνησαν τις δολοφονίες και τους θανάτους παιδιών συνεπεία κακοποίησης, όπου διαπιστώθηκε ότι τα παιδιά με αναπηρία διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο. Η σύνδεση μεταξύ σωματικής κακοποίησης και περιστατικών ανθρωποκτονίας υπογραμμίζει πως η ευαλωτότητα αυτών των παιδιών, σε συνδυασμό με παράγοντες όπως το άγχος που προκαλεί η φροντίδα τους, οι πολιτισμικές αντιλήψεις για την αναπηρία, η έλλειψη συναισθηματικού δεσμού και οι προκλητικές συμπεριφορές, μπορεί να οδηγήσουν σε ακραίες μορφές ενδοοικογενειακής βίας. Μάλιστα, ορισμένοι γονείς ή φροντιστές, θεωρώντας ότι το παιδί τους δεν είναι ικανό να επιβιώσει ή να ευημερήσει, ενδέχεται να προβούν σε πράξεις με μοιραίες συνέπειες. Οι διαπιστώσεις αυτές αναδεικνύουν την επιτακτική ανάγκη για ενίσχυση των μηχανισμών πρόληψης και για παροχή ουσιαστικής στήριξης και εκπαίδευσης προς τους γονείς παιδιών με αναπηρία (Frederick et al., 2019).