Εκτός από την καθυστέρηση στην ομιλία, υπάρχουν και άλλα σημάδια αυτισμού στα παιδιά που πολλοί γονείς παραβλέπουν.
SKĐS – Η καθυστέρηση στην ομιλία είναι ένα από τα πιθανά σημάδια αυτισμού στα παιδιά, αλλά δεν έχουν όλα τα παιδιά με καθυστέρηση στην ομιλία αυτή τη διαταραχή. Οι γονείς πρέπει να αναγνωρίζουν επιπλέον συμπτώματα όπως η περιορισμένη οπτική επαφή, η έλλειψη κατάδειξης ή οι επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές, ώστε να μπορούν να πάνε το παιδί τους για αξιολόγηση και έγκαιρη παρέμβαση, εάν χρειαστεί.
Η διαταραχή του φάσματος του αυτισμού είναι μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή που επηρεάζει την ικανότητα ενός παιδιού να επικοινωνεί, να αλληλεπιδρά κοινωνικά και να συμπεριφέρεται. Η έγκαιρη ανίχνευση ανωμαλιών και η έγκαιρη παρέμβαση μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να αναπτυχθούν καλύτερα και να μειώσουν το βάρος που βαρύνει τις οικογένειες στην υποστήριξη της ανάπτυξης των παιδιών τους.
- Τι είναι η διαταραχή του φάσματος του αυτισμού;
Η διαταραχή του φάσματος του αυτισμού (ΔΑΦ) είναι μια νευροαναπτυξιακή διαφορά που προκαλεί στα παιδιά δυσκολία στην επικοινωνία, την κοινωνική αλληλεπίδραση και την εμφάνιση επαναλαμβανόμενων συμπεριφορών ή ενδιαφερόντων. Ο όρος «φάσμα» υποδηλώνει ότι κάθε παιδί εμφανίζει διαφορετικά συμπτώματα και επίπεδα αυτιστικής συμπεριφοράς. Δεν υπάρχουν δύο παιδιά με αυτισμό ακριβώς ίδια. Μερικά παιδιά μπορεί να έχουν μόνο ήπιες δυσκολίες επικοινωνίας, ενώ άλλα χρειάζονται μακροχρόνια υποστήριξη στη μάθηση και την καθημερινή ζωή.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), περίπου 1 στους 127 ανθρώπους παγκοσμίως ζει με αυτισμό. Είναι σημαντικό οι γονείς να κατανοήσουν ότι ο αυτισμός δεν προκαλείται από την ανατροφή των παιδιών, τον εμβολιασμό ή την υπαιτιότητα της οικογένειας.
Εκτός από την καθυστέρηση στην ομιλία, υπάρχουν και αυτά σημάδια αυτισμού στα παιδιά που πολλοί γονείς παραβλέπουν – Εικόνα 1.
1.1 Πρώιμα σημάδια που πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς
Τα σημάδια του αυτισμού εμφανίζονται συχνά στα πρώτα χρόνια της ζωής. Μερικά παιδιά έχουν ελάχιστη οπτική επαφή, δεν γυρίζουν όταν τα φωνάζουν με το όνομά τους, παρόλο που εξακολουθούν να ανταποκρίνονται στους ήχους γύρω τους. Μπορεί επίσης να αργούν να μιλήσουν, να χρησιμοποιούν λιγότερες χειρονομίες όπως το να δείχνουν ή να χαιρετάνε, ή να μην μοιράζονται ενεργά τη χαρά τους με τους άλλους.
Κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού, τα παιδιά συχνά προτιμούν να παίζουν μόνα τους, σπάνια συμμετέχουν σε παιχνίδια προσποίησης και επικεντρώνονται σε συγκεκριμένα αντικείμενα ή δραστηριότητες. Πολλά παιδιά εμφανίζουν επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές, όπως περιστροφή ροδών παιχνιδιών, τακτοποίηση αντικειμένων σε σειρές, βάδισμα στις μύτες των ποδιών, λικνίσματα ή χειροκροτήματα. Μερικά παιδιά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα σε ήχους, φώτα και μυρωδιές, ενώ άλλα προτιμούν να αναζητούν έντονα ερεθίσματα.
Ένα ιδιαίτερα σημαντικό σημάδι είναι όταν ένα παιδί μπορεί προηγουμένως να μιλούσε, να έδειχνε ή να επικοινωνούσε κανονικά, αλλά στη συνέχεια να χάνει σταδιακά αυτές τις δεξιότητες. Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, αυτό είναι ένα σημάδι που πρέπει να αξιολογηθεί το συντομότερο δυνατό, επειδή μπορεί να σχετίζεται με διάφορες αναπτυξιακές διαταραχές εκτός από τον αυτισμό.
1.2 Γιατί τα παιδιά αναπτύσσουν αυτισμό;
Μέχρι σήμερα, μελέτες έχουν δείξει ότι ο αυτισμός έχει πολύ ισχυρή γενετική βάση. Εκτός από τους γενετικούς παράγοντες, διάφοροι παράγοντες πριν και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, όπως η προχωρημένη ηλικία των γονέων, ο πρόωρος τοκετός, το χαμηλό βάρος γέννησης ή ορισμένες επιπλοκές της εγκυμοσύνης, μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο αυτισμού. Ωστόσο, οι επιστήμονες εξακολουθούν να πιστεύουν ότι είναι αποτέλεσμα ενός συνδυασμού πολλών διαφορετικών παραγόντων.
Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποδηλώνουν ότι τα εμβόλια προκαλούν αυτισμό. Ο ΠΟΥ έχει επίσης επιβεβαιώσει ότι μελέτες που προηγουμένως υποδήλωναν μια σύνδεση μεταξύ εμβολίων και αυτισμού έχουν αποδειχθεί ανακριβείς. Επιπλέον, δεν υπάρχει επιστημονική βάση για να συμπεράνουμε ότι ο αυτισμός στα παιδιά προκαλείται από ακατάλληλη γονική μέριμνα.
1.3 Συνήθεις παρανοήσεις σχετικά με τον αυτισμό
Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι «είναι φυσιολογικό για τα αγόρια να αργούν να μιλήσουν και αυτό θα υποχωρήσει από μόνο του καθώς μεγαλώνουν». Ωστόσο, εάν η καθυστέρηση στην ομιλία συνοδεύεται από μικρή οπτική επαφή, έλλειψη δείχνοντας, έλλειψη διαδραστικού παιχνιδιού ή επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές, οι γονείς δεν πρέπει να συνεχίσουν να περιμένουν, αλλά θα πρέπει να πάνε το παιδί για μια έγκαιρη αξιολόγηση.
Μια άλλη παρανόηση είναι ότι τα αυτιστικά παιδιά δεν ξέρουν πώς να αγαπούν ή δεν μπορούν να κοινωνικοποιηθούν. Στην πραγματικότητα, έχουν συναισθήματα και την ικανότητα να συνδέονται με αγαπημένα πρόσωπα, αλλά ο τρόπος που εκφράζουν τα συναισθήματά τους μπορεί να διαφέρει από άλλα παιδιά. Επιπλέον, προς το παρόν δεν υπάρχει αποδεδειγμένη θεραπεία για τον αυτισμό. Η παρέμβαση στοχεύει να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτύξουν δεξιότητες, να βελτιώσουν τις επικοινωνιακές τους ικανότητες και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής τους, όχι να τα «μεταμορφώσει» σε κάποιον άλλο.
- Η έγκαιρη διάγνωση και παρέμβαση βοηθούν τα παιδιά να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητές τους.
Προς το παρόν, δεν υπάρχουν εξετάσεις αίματος ή απεικονιστικές εξετάσεις που να μπορούν να διαγνώσουν οριστικά τον αυτισμό στα παιδιά. Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στην παρατήρηση του τρόπου με τον οποίο τα παιδιά επικοινωνούν, παίζουν και αλληλεπιδρούν με τους άλλους, σε συνδυασμό με μια ανασκόπηση του αναπτυξιακού τους ιστορικού και εξειδικευμένα εργαλεία αξιολόγησης.
Επιπλέον, ο γιατρός μπορεί να παραγγείλει εξετάσεις ακοής ή περαιτέρω αξιολογήσεις για να διαφοροποιήσει τον αυτισμό από άλλες παθήσεις, όπως η απλή καθυστέρηση ομιλίας ή η αναπτυξιακή καθυστέρηση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα παιδιά πρέπει να παρακολουθούνται με την πάροδο του χρόνου πριν γίνει η τελική διάγνωση.
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, η παρακολούθηση της ανάπτυξης ενός παιδιού θα πρέπει να γίνεται κατά τη διάρκεια των τακτικών ελέγχων υγείας. Η έγκαιρη ανίχνευση δίνει στα παιδιά την ευκαιρία να έχουν πρόσβαση σε κατάλληλα προγράμματα παρέμβασης από τα πρώτα χρόνια της ζωής τους – την περίοδο που ο εγκέφαλος είναι πιο ικανός να προσαρμόζεται και να μαθαίνει.
2.1 Όσο νωρίτερα γίνει η παρέμβαση, τόσο πιο αποτελεσματική είναι.
Προς το παρόν, δεν υπάρχει θεραπεία για τον αυτισμό. Ωστόσο, πολλές μελέτες δείχνουν ότι η έγκαιρη και κατάλληλη παρέμβαση μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της επικοινωνίας, της κοινωνικής αλληλεπίδρασης, της μάθησης και των δεξιοτήτων ζωής των παιδιών.
Ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε παιδιού, τα σχέδια παρέμβασης μπορεί να περιλαμβάνουν προγράμματα ανάπτυξης συμπεριφοράς, λογοθεραπεία, εργοθεραπεία, υποστήριξη αισθητηριακής ολοκλήρωσης και διδασκαλία δεξιοτήτων επικοινωνίας. Για ορισμένα παιδιά, η χρήση οπτικών βοηθημάτων επικοινωνίας ή ηλεκτρονικών συσκευών μπορεί επίσης να είναι αποτελεσματική.
Οι ειδικοί τονίζουν επίσης τον ρόλο των γονέων στη διαδικασία παρέμβασης. Με την κατάλληλη καθοδήγηση, οι γονείς μπορούν να συνεχίσουν να εξασκούνται με τα παιδιά τους στο σπίτι, βοηθώντας τα να διατηρήσουν και να αναπτύξουν τις δεξιότητες που έχουν μάθει. Ταυτόχρονα, ο συντονισμός μεταξύ οικογένειας, σχολείου και επαγγελματιών υγείας θα βοηθήσει στη δημιουργία ενός πιο κατάλληλου περιβάλλοντος μάθησης και διαβίωσης για το παιδί.
2.2 Πώς θα πρέπει οι οικογένειες να υποστηρίζουν τα παιδιά τους;
Η γνώση ότι το παιδί τους έχει αυτισμό μπορεί να προκαλέσει σε πολλούς γονείς άγχος, ακόμη και αισθήματα ενοχής ή αυτοκατηγορίας. Ωστόσο, το πιο σημαντικό είναι να αποδεχτούν τις διαφορές του παιδιού και να επικεντρωθούν σε αυτό που μπορεί να κάνει αντί να κοιτάζουν μόνο τους περιορισμούς του.
Οι γονείς θα πρέπει να υποστηρίζουν επίμονα τα παιδιά τους, να συμφωνούν σε μια συνεπή προσέγγιση φροντίδας μεταξύ των μελών της οικογένειας και να διατηρούν τακτική άσκηση σύμφωνα με τις οδηγίες των ειδικών. Ταυτόχρονα, μην ξεχνάτε να αφιερώνετε χρόνο στη δική σας ψυχική υγεία, καθώς η ανατροφή ενός παιδιού με αυτισμό είναι συχνά μια μακρά και απαιτητική διαδικασία που απαιτεί μεγάλη υπομονή.
Κάθε βήμα που κάνει ένα παιδί, είτε πρόκειται για το να μαθαίνει να αποκαλεί τα μέλη της οικογένειας με το όνομά τους, είτε για την ενεργή επικοινωνία, είτε για την ανεξάρτητη εκτέλεση μιας απλής δραστηριότητας, αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο. Η σύγκριση ενός παιδιού με άλλα παιδιά μπορεί να δημιουργήσει περιττή πίεση για όλη την οικογένεια.
Πότε πρέπει οι γονείς να πηγαίνουν το παιδί τους για έλεγχο; Οι γονείς θα πρέπει να πηγαίνουν το παιδί τους σε έναν ειδικό εάν το παιδί αργεί να μιλήσει, κάνει ελάχιστη οπτική επαφή, δεν δείχνει με το δάχτυλο για να εκφράσει ανάγκες ή να δείξει προσοχή, αλληλεπιδρά ελάχιστα με τους άλλους ή παρουσιάζει επίμονες επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές. Συγκεκριμένα, εάν το παιδί είχε προηγουμένως δεξιότητες όπως η ομιλία, η επικοινωνία ή η χρήση χειρονομιών, αλλά στη συνέχεια τις έχασε, θα πρέπει να αξιολογηθεί το συντομότερο δυνατό.
Οι ειδικοί συμβουλεύουν επίσης να μην περιμένετε με τη σκέψη ότι «θα περάσει από μόνο του καθώς μεγαλώνει». Εάν ένα παιδί δεν έχει αυτισμό, η έγκαιρη αξιολόγηση απαιτεί μόνο μία επιπλέον επίσκεψη. Αντίθετα, εάν το παιδί χρειάζεται παρέμβαση, η έγκαιρη ανίχνευση θα βοηθήσει στην αξιοποίηση της χρυσής περιόδου για την υποστήριξη της ανάπτυξης του παιδιού.
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, τα άτομα με αυτισμό εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν πολλά εμπόδια στην πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη, την εκπαίδευση και τη συμμετοχή σε δραστηριότητες της κοινότητας. Το στίγμα ή η έλλειψη κατανόησης όχι μόνο επηρεάζει τα άτομα με αυτισμό, αλλά επιβαρύνει και τις οικογένειές τους.
Συνεπώς, εκτός από τις υπηρεσίες παρέμβασης, η ευαισθητοποίηση της κοινότητας και η οικοδόμηση ενός συμπεριληπτικού μαθησιακού και εργασιακού περιβάλλοντος είναι επίσης σημαντικοί παράγοντες για να βοηθηθούν τα άτομα με αυτισμό να αναπτύξουν τις ικανότητές τους και να έχουν καλύτερη ποιότητα ζωής.
Πηγή: https://suckhoedoisong.vn/khong-chi-cham-noi-day-la-nhung-dau-hieu-tu-ky-o-tre-nhieu-cha-me-bo-qua-169260805155634775.htm
Πηγή: www.vietnam.vn/el/