Εκρηκτική αύξηση στις διαγνώσεις αυτισμού και ΔΕΠΥ – Τι συμβαίνει;

Νέα έρευνα αποκαλύπτει πώς αλλάζει το προφίλ των διαγνώσεων και τι μπορεί να κρύβεται πίσω από την εντυπωσιακή αύξηση.

Τα τελευταία χρόνια ακούμε όλο και συχνότερα για παιδιά με διάγνωση αυτισμού ή Διαταραχής Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ). Περισσότεροι γονείς αναζητούν απαντήσεις για συμπεριφορές που τους προβληματίζουν, εκπαιδευτικοί αναγνωρίζουν ευκολότερα πιθανές δυσκολίες και η ενημέρωση γύρω από το συγκεκριμένο θέμα έχει γίνει σημαντικά πιο διαδεδομένη. Τι συμβαίνει, όμως, πραγματικά; Υπάρχουν περισσότερα παιδιά με αυτισμό και ΔΕΠΥ ή μήπως σήμερα αναγνωρίζουμε και περιπτώσεις που παλαιότερα περνούσαν απαρατήρητες;

Μια μεγάλη νέα μελέτη από τη Δανία έρχεται να δώσει μια ενδιαφέρουσα διάσταση στη συζήτηση. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, μέσα σε μία δεκαετία, οι διαγνώσεις αυτισμού και ΔΕΠΥ αυξήθηκαν κατά 86%, ενώ παράλληλα παρατήρησαν ότι τα παιδιά που διαγιγνώσκονται σήμερα παρουσιάζουν, σε ορισμένα χαρακτηριστικά, μεγαλύτερη ομοιότητα με τους συνομηλίκους τους που δεν έχουν λάβει κάποια από τις δύο διαγνώσεις. Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό JAMA Psychiatry, δεν σημαίνουν ότι ο αυτισμός και η ΔΕΠΥ έχουν αλλάξει ως προς την ίδια τους τη φύση. Υποδεικνύουν, ωστόσο, ότι ίσως έχει διευρυνθεί ο τρόπος με τον οποίο αναγνωρίζονται και αξιολογούνται τα παιδιά που χρειάζονται υποστήριξη.

86% περισσότερες διαγνώσεις: Τι δείχνουν τα στοιχεία;

Ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο του Aarhus στη Δανία εξέτασε περίπου 71.300 παιδιά που διαγνώστηκαν με αυτισμό ή ΔΕΠΥ κατά την περίοδο 2012-2022. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ο ετήσιος αριθμός των διαγνώσεων αυξήθηκε από 4.944 το 2012 σε 9.179 το 2022, καταγράφοντας άνοδο περίπου 86% μέσα σε μόλις δέκα χρόνια. Ανάλογη αύξηση έχει παρατηρηθεί και σε άλλες χώρες. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, για παράδειγμα, οι διαγνώσεις ΔΕΠΥ έχουν αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες δύο δεκαετίες, ενώ προηγούμενη έρευνα είχε καταγράψει αύξηση 787% στις διαγνώσεις αυτισμού μεταξύ 1998 και 2018.

Πώς εξηγείται αυτή η τάση;

Οι ειδικοί εξετάζουν διάφορους πιθανούς παράγοντες:

Η μεγαλύτερη ενημέρωση γονέων, εκπαιδευτικών και επαγγελματιών υγείας.

Η καλύτερη αναγνώριση των χαρακτηριστικών του αυτισμού και της ΔΕΠΥ.

Η διεύρυνση των διαγνωστικών κριτηρίων και η εξέλιξη των μεθόδων αξιολόγησης.

Η μεγαλύτερη πρόσβαση σε υπηρεσίες διάγνωσης και υποστήριξης.

Η δανική μελέτη, ωστόσο, θέλησε να εξετάσει κάτι ακόμη: μήπως δεν έχει αλλάξει μόνο ο αριθμός των παιδιών που διαγιγνώσκονται, αλλά και το προφίλ τους; Τα παιδιά που διαγιγνώσκονται σήμερα έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά; Για να απαντήσουν σε αυτό το ερώτημα, οι επιστήμονες ανέλυσαν 19 διαφορετικούς παράγοντες που σχετίζονται με το παιδί και το οικογενειακό του περιβάλλον. Μεταξύ αυτών ήταν το βάρος γέννησης, το οικογενειακό εισόδημα, το μορφωτικό επίπεδο των γονέων, η ηλικία τους κατά τη γέννηση του παιδιού, η κατάσταση της υγείας τους, αλλά και η προηγούμενη επαφή της οικογένειας με υπηρεσίες υγείας και ψυχικής υγείας.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ευρήματα αφορούσε το βάρος γέννησης. Το 2012, τα παιδιά που είχαν γεννηθεί με χαμηλό βάρος παρουσίαζαν 54% υψηλότερες πιθανότητες να διαγνωστούν με αυτισμό ή ΔΕΠΥ σε σύγκριση με παιδιά φυσιολογικού βάρους γέννησης. Το 2022, η συγκεκριμένη διαφορά είχε περιοριστεί στο 17%. Παράγοντες επομένως που στο παρελθόν συνδέονταν πιο έντονα με την πιθανότητα διάγνωσης φαίνεται να έχουν σήμερα μικρότερη προγνωστική αξία. Αυτό ενδέχεται να σημαίνει ότι πλέον εντοπίζονται παιδιά από ένα ευρύτερο φάσμα οικογενειακών και κοινωνικών συνθηκών, τα οποία παλαιότερα ίσως δεν έφταναν ποτέ σε μια ολοκληρωμένη αξιολόγηση.

Επιπλέον, μία από τις πιθανές εξηγήσεις που εξετάζουν οι ερευνητές είναι ότι οι διαγνώσεις περιλαμβάνουν πλέον περισσότερα παιδιά με ηπιότερα χαρακτηριστικά. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι δυσκολίες τους δεν είναι πραγματικές ή ότι δεν χρειάζονται υποστήριξη. Σημαίνει ότι η εικόνα που έχουμε σήμερα για τον αυτισμό και τη ΔΕΠΥ είναι ευρύτερη και δεν περιορίζεται πλέον μόνο στις πιο εμφανείς ή σοβαρές περιπτώσεις.

Πηγή: www.imommy.gr