2.8. Προγράμματα που εφαρμόζονται για τα Α.Μ.Ε.Α. στον τομέα της απασχόλησης
Πέρα όμως από την προαναφερόμενη πρόσληψη και απασχόληση των Α.Μ.Ε.Α., ο Νόμος 2643/98 μεριμνά και για την επαγγελματική κατάρτιση των Α.Μ.Ε.Α. με προγράμματα που καταρτίζονται ετησίως από τον Ο.Α.Ε.Δ. για την κάλυψη των αναγκών σε ειδικότητες που ζητούνται από τις επιχειρήσεις και τους φορείς του δημοσίου φορέα. Επίσης, προβλέπει επιχορήγηση και παροχές στους εργοδότες. Ειδικότερα, οι εργοδότες, οποίοι προβαίνουν σε εργονομική διευθέτηση του χώρου εργασίας των προσλαμβανόμενων Α.Μ.Ε.Α., δύνανται εν μέρει να χρηματοδοτηθούν από τον Ο.Α.Ε.Δ., ενώ υπάρχει πρόβλεψη και για την απονομή ηθικών αμοιβών, στο πλαίσιο της παροχής περαιτέρω κινήτρων στους εργοδότες για την απασχόληση και την προστασία των Α.Μ.Ε.Α.
Ο ΟΑΕΔ για την απασχόληση ατόμων με αναπηρία υλοποιεί προγράμματα επιδότησης νέων θέσεων εργασίας και νέων ελευθέρων επαγγελματιών και έχει δημιουργήσει δομές παροχής συνοδευτικών υποστηρικτικών υπηρεσιών για την ολοκληρωμένη υποστήριξη των ατόμων αυτών.
Για τα άτομα που δε μπορούν να ενταχθούν στα προγράμματα γενικού πληθυσμού, λειτουργούν εξειδικευμένα Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΚΕΚ ΑΜΕΑ) με προγράμματα προσαρμοσμένα στις εξελίξεις και τις ανάγκες της αγοράς εργασίας, καθώς και στα ειδικά χαρακτηριστικά των καταρτιζομένων, τα οποία περιλαμβάνουν:
– Κατάρτιση: απόκτηση επαγγελματικών προσόντων-δεξιοτήτων
– Συνοδευτικές Υποστηρικτικές Υπηρεσίες: Ενημέρωση -παροχή συμβουλευτικής, ψυχολογικής υποστήριξης και επαγγελματικού προσανατολισμού, ενδυνάμωση και προσαρμογή των ατόμων στο εκπαιδευτικό περιβάλλον.
– Προώθηση στην απασχόληση και προετοιμασία για την είσοδό τους στην αγορά εργασίας (ΕΚΕΠΙΣ).
Τα προγράμματα υποστήριξης της απασχόλησης των ατόμων με αναπηρία διαρθρώνονται ως εξής:
1. Πρόγραμμα   Επιδότησης   Νέων Θέσεων Εργασίας
α)Πρόγραμμα  πλήρους απασχόλησης τετραετούς διάρκειας.
Διάρκεια επιχορήγησης: 36 μήνες με την υποχρέωση ο εργοδότης  να απασχολήσει το άτομο   άλλους 12 μήνες χωρίς επιχορήγηση
β)Πρόγραμμα μερικής απασχόλησης τετραετούς διάρκειας,
Διάρκεια επιχορήγησης: 36 μήνες με την υποχρέωση ο  εργοδότης  να απασχολήσει το άτομο   άλλους 12 μήνες χωρίς επιχορήγηση
γ)Πρόγραμμα Πλήρους Απασχόλησης με σύμβαση Ορισμένου Χρόνου  για την επιχορήγηση Επιχειρήσεων που λειτουργούν σε εποχική βάση (τουριστικές επιχ/σεις, κλπ) .
Διάρκεια επιχορήγησης:  3 μήνες το κατώτερο έως   8 μήνες το ανώτερο. (πηγή: http://www.oaed.gr/Pages/SN_582.pg )
2. Πρόγραμμα Επιχορήγησης Νέων Ελευθέρων Επαγγελματιών (ΝΕΕ)  ατόμων ηλικίας 18-64 ετών, το οποίο εντάσσεται στο Μέτρο 3, του Άξονα 2, του ΕΠ «Απασχόληση και Επαγγελματική Κατάρτιση» ευπαθών κοινωνικών ομάδων. Το Πρόγραμμα αφορά στην Επιχορήγηση δύο χιλιάδων (2.000) Νέων Ελεύθερων Επαγγελματιών, για τη δημιουργία ατομικών και εταιρικών (Ο.Ε, Ε.Ε., Ε.Π.Ε., Συνεταιρισμοί, Κοινοπραξίες) επιχειρήσεων. (πηγή: http://www.oaed.gr/Pages/SN_568.pg )
3. Πρόγραμμα επιχορήγησης για την εργονομική διευθέτηση του χώρου εργασίας ατόμων με ειδικές ανάγκες που εντάσσονται στο πρόγραμμα νέων θέσεων εργασίας ή νέων Ελευθέρων επαγγελματιών
Για την καλύτερη προσαρμογή και διευκόλυνση των ΑΜΕΑ που προσλαμβάνονται μέσω του προγράμματος ΝΘΕ ή εντάσσονται στο πρόγραμμα ΝΕΕ, επιδοτείται η εργονομική διευθέτηση του  χώρου εργασίας  σύμφωνα με τις προσωπικές ανάγκες κάθε εργαζόμενου, πχ. δημιουργία ράμπας, ειδικής  τουαλέτας, πάγκου εργασίας κλπ, με συμμετοχή στην δαπάνη έως 90% του συνολικού κόστους της και μέχρι του ύψους  των δύο χιλιάδων πεντακοσίων (2.500) ευρώ  για κάθε μία  από τις εργονομικές  διευθετήσεις  χώρου εργασίας που κρίνονται  αναγκαίες.(πηγή: http://www.oaed.gr/Pages/SN_582.pg )
4.Πρόγραμμα Επιχορήγησης Νέων Ελεύθερων Επαγγελματιών (Ν.Ε.Ε.)
Καταβάλλεται χρηματικό ποσό σε δόσεις προκειμένου ο νέος ελεύθερος επαγγελματίας να ανταποκριθεί στα πρώτα οργανωτικά και λειτουργικά έξοδα της επιχείρησης. (πηγή: http://www.oaed.gr/Pages/SN_582.pg )

2.9. Δυνατότητες και εμπόδια μετάβασης των Α.Μ.Ε.Α. στην επαγγελματική απασχόληση
Τα ποσοστά ανεργίας των ατόμων με προβλήματα όρασης είναι πολύ πιο υψηλά από εκείνα που σημειώνονται στο γενικό πληθυσμό, όπως επίσης και από εκείνα των ατόμων με άλλες ειδικές ανάγκες. (Robin L., 2002). Σε παγκόσμιο επίπεδο, τα ποσοστά ανεργίας των ατόμων με οπτική αναπηρία είναι γενικά αρκετά υψηλά. (Wolffe K. & Spungin S.J., 2002).
Τα άτομα με προβλήματα όρασης, δείχνουν μία θετική διάθεση και στάση απέναντι στην εργασία. Ορισμένες φορές, το μικρό ενδιαφέρον για την εργασία, πηγάζει περισσότερο από τα διάφορα εμπόδια που καλούνται να αντιμετωπίσουν, παρά σε μια αποστροφή προς την ίδια την εργασία. (Robin L., 2002).
Οι εργοδότες, αλλά και τα ίδια τα άτομα με προβλήματα όρασης, θεωρούν ότι υπάρχει μία σειρά από εμπόδια όσον αφορά την εύρεση και διατήρηση μιας εργασίας. Οι εργοδότες προβληματίζονται πολύ στο θέμα της πρόσληψης ενός ατόμου με αναπηρία και αυτό οφείλεται σε πολλούς λόγους, όπως απέδειξαν σχετικές έρευνες. Θεωρούν ότι οι εργαζόμενοι με αναπηρία θα δυσκολευθούν να συναγωνιστούν τους υπόλοιπους εργαζόμενους (χωρίς αναπηρία), και ότι οι υπόλοιποι εργαζόμενοι δεν θα γνωρίζουν πώς να συνεργαστούν μαζί τους. (Crudden A., McBroom L., Skinner A. & Moore J., 1998). Επίσης, οι εργοδότες ανησυχούν έντονα για το κόστος και τις δυσκολίες που προκύπτουν από την προμήθευση του κατάλληλου υποστηρικτικού εξοπλισμού, τις αργοπορίες που μπορεί να υπάρξουν από τον εργαζόμενο με προβλήματα όρασης, αλλά και την περίπτωση που μπορεί να χρειαστεί να τερματίσει την συνεργασία με τον εργαζόμενο, επειδή δεν ανταποκρίνεται επαρκώς στις ανάγκες τις εργασίας. (Wolffe K. & Candela A., 2002).
Οι Kiernan W. και Brinkman L. (1988), πιστεύουν ότι ως πιθανά εμπόδια στην επαγγελματική αποκατάσταση των ατόμων με ειδικές ανάγκες μπορεί να είναι:
– Η απουσία οικονομικών κινήτρων,
– Οι στάσεις και αντιλήψεις των εργοδοτών,
– Η έλλειψη συνεργασίας μεταξύ των διαφόρων οργανισμών και φορέων,
– Οι ελάχιστες επιλογές για απασχόληση,
– Η έλλειψη κοινωνικών δεξιοτήτων των ατόμων με ειδικές ανάγκες,
– Η έλλειψη δεξιοτήτων στην διεκπεραίωση των καθηκόντων,
– Η έλλειψη προγραμμάτων μετάβασης από το σχολείο στην εργασία,
– Ο κίνδυνος να χαθούν οι παροχές που δικαιούνται, όντας άτομα με ειδικές ανάγκες,
– Η δυσκολία στην χρήση των μέσων μεταφοράς και
– Η ανεπαρκής υποστήριξη από την οικογένεια

2.9.1. Προβλήματα καθημερινής διαβίωσης- Προσπελασιμότητα
Ο Shaw (1971), όπως αναφέρεται στον Κουρουμπλή Π.(1998), αναφέρει χαρακτηριστικά στο Illinois cap. devel Board(1978): «Τα χαρακτηριστικά του δομημένου περιβάλλοντος, παρά ο βαθμός της ανικανότητας, καθορίζουν κατά πόσο ένας άνθρωπος είναι ανάπηρος ή όχι. Μια αναπηρία συμβαίνει όταν ένα άτομο αντιμετωπίζει ένα περιβαλλοντικό εμπόδιο που εμποδίζει τις δραστηριότητες της καθημερινής ζωής. Π.χ. στενές πόρτες τουαλέτας που δεν επιτρέπουν πρόσβαση σε άτομο με αναπηρικό αμαξίδιο, θα εμποδίσει τελικά να εργασθεί αυτό το άτομο σε τέτοιο κτίριο».
Οι τυφλοί από τη στιγμή που θα βγουν από το σπίτι τους έρχονται αντιμέτωποι με μία πληθώρα εμποδίων και προβλημάτων. Τα κυριότερα από αυτά τα προβλήματα είναι:
– Κατεστραμμένα και δύσβατα πεζοδρόμια
– Παράνομα παρκαρισμένα αυτοκίνητα μπροστά στις διαβάσεις πεζών
– Παραβίαση των φωτεινών σηματοδοτών από τους οδηγούς και επικίνδυνη οδήγηση
– Έλλειψη ηχητικής αναγγελίας σε φωτεινούς σηματοδότες και στα μέσα μαζικής μεταφοράς
Αυτά τα εμπόδια στην μετακίνηση των ανθρώπων, που ελάχιστα επηρεάζουν τους βλέποντες, έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην κοινωνική και προσωπική ζωή των τυφλών. Τους απομονώνουν από δραστηριότητες της καθημερινής ζωής και μειώνουν τις ευκαιρίες για περισσότερες εμπειρίες.
Επιπλέον, τους περιορίζει στην εκδήλωση και ανάπτυξη των ικανοτήτων ή ταλέντων που έχουν (π.χ. όταν οι χώροι για εξάσκηση και εκπαίδευση είναι απροσπέλαστοι γι’ αυτούς). (Harris και συν., 1977 όπως αναφέρεται στον Κουρουμπλή Π., 1998)
Κλείνοντας το δεύτερο κεφάλαιο, είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι η ανάγκη για εκπαίδευση και επαγγελματική αποκατάσταση των ατόμων που αντιμετωπίζουν προβλήματα όρασης είναι απαραίτητη για κοινωνικούς και ψυχολογικούς λόγους. Η Πολιτεία πρέπει να ασχοληθεί ουσιαστικά με την ανάπτυξη προγραμμάτων στην επαρχία, όπου δυστυχώς απουσιάζουν, αλλά και με την δημιουργία θέσεων εργασίας που θα βοηθούσαν αυτά τα άτομα να διατηρήσουν την αυτονομία τους και την αξιοπρέπειά τους όπως αρμόζει σε κάνει πολίτη.