Ειδική Έκθεση Συνηγόρου του Πολίτη | Δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες 2024 – Μέρος 29ο
Β. Απονομή σύνταξης σε αμφοτεροπλεύρως ορφανά & ανάπηρα τέκνα ασφαλισμένων στο Δημόσιο
Ο Συνήγορος διερεύνησε το αίτημα πολίτη που είναι νόμιμος δικαστικός συμπαραστάτης της αδελφής του, η οποία, βάσει γνωμάτευσης της Α.Σ.Υ.Ε, έχει συνολικό ποσοστό αναπηρίας 70% εφ’ όρου ζωής και είναι ανίκανη για κάθε βιοποριστικό επάγγελμα102.
Η μητέρα της, όσο ζούσε, λάμβανε σύνταξη χηρείας από τη Γενική Διεύθυνση Απονομής Συντάξεων Δημοσίου Τομέα (τ. Γ.Λ.Κ.) ως χήρα, επικουρική σύνταξη από το Μετοχικό Ταμείο Πολιτικών Υπαλλήλων και το Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης & Εφάπαξ Παροχών και σύνταξη γήρατος εξ ιδίου δικαιώματος από το πρώην Ι.Κ.Α. – Ε.ΤΑ.Μ.
Το 2023, η Α’ Διεύθυνση Απονομής Συντάξεων (τ. Ι.Κ.Α.) απένειμε σύνταξη στην ανάπηρη κόρη σε ποσοστό 50%, λόγω θανάτου της μητέρας της, ενώ από τη Δ’ Διεύθυνση Απονομής Συντάξεων & Εφάπαξ Δημοσίου εκδόθηκε τροποποιητική συνταξιοδοτική πράξη, η οποία όριζε σε 50% το ποσοστό από τη σύνταξή της.
Όμως, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία103, τα ορφανά και από τους δύο γονείς τέκνα που πάσχουν από νοητική υστέρηση ή αυτισμό ή από πολλαπλές βαριές αναπηρίες ή από χρόνιες ψυχικές διαταραχές, που επιφέρουν μόνιμο ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, λαμβάνουν το ποσό της σύνταξης που πράγματι ελάμβανε ο θανών συνταξιούχος γονέας ή το ποσό που δικαιούτο να λάβει ο θανών ασφαλισμένος γονέας, υπό την προϋπόθεση ότι τα πρόσωπα αυτά δεν εργάζονται ή δεν ασκούν κάποιο επάγγελμα ή δεν λαμβάνουν σύνταξη από δική τους εργασία. Επίσης, εάν τα και από τους δύο γονείς ορφανά ανάπηρα τέκνα δικαιούνται και δεύτερη κύρια σύνταξη, τότε χορηγείται το πλήρες ποσό της μεγαλύτερης, σε ύψος, σύνταξης και η δεύτερη σύνταξη μεταβιβάζεται104.
Οι ανωτέρω ευνοϊκές προβλέψεις δεν ίσχυαν για τα από τους δύο γονείς ορφανά τέκνα ασφαλισμένων στο Δημόσιο με αναπηρία 67% και άνω. Για τον λόγο αυτό, ο Συνήγορος του Πολίτη απευθύνθηκε στον αρμόδιο Υπουργό Εργασίας & Κοινωνικών Υποθέσεων, ζητώντας την επέκταση των διατάξεων της παρ. 5 του άρθρ. 5 του ν. 3232/2004 και για τα παιδιά ασφαλισμένων στο Δημόσιο105.
Σε μια εξέλιξη στα τέλη του 2023, η νομοθετική πρόταση έγινε δεκτή και το ανωτέρω συνταξιοδοτικό δικαίωμα επεκτάθηκε και στους ασφαλισμένους του δημοσίου, με τις διατάξεις του άρθρ. 119 του ν. 5078/2023 (Φ.Ε.Κ. Α’ 211/20.12.2023106).
- Φ.Υ. 299249.
- Παρ. 5 του άρ. 5 του ν. 3232/2004, όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 3 του άρ. 26 του ν. 4075/2012 (η φράση 80% αντικαθίσταται από την φράση 67% και άνω), καθώς και άρ. 19 του ν. 4611/2019.
- Εδ. α’ της παρ. 5 του άρθρ. 5 του ν. 3232/04 και παρ. 9, 10 και 11 του άρθρ. 28 του α.ν. 1846/1951.
- Έγγραφα υπ’ αριθ. 299249/55316/10.10.20222 και 299249/63408/22.12.2023.
- https://www.synigoros.gr/el/category/default/post/synopsh-diamesolabhshs-or-aponomh- synta3hs-se-amfiteropleyrws-orfana-and-anaphra-tekna-asfalismenwn-sto-dhmosio.
