Ειδική Έκθεση Συνηγόρου του Πολίτη | Δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες 2024 – Μέρος 15ο
A.2. Απαλλαγή από τα τέλη κυκλοφορίας αναπηρικού οχήματος μετά από την καταστροφή προηγούμενου
Με το ίδιο περίπου σκεπτικό, η Α.Α.Δ.Ε. απέρριψε αίτημα απαλλαγής από τα τέλη κυκλοφορίας που υποβλήθηκε για αναπηρικό όχημα το οποίο αποκτήθηκε μετά από την καταστροφή του προηγούμενου, μέσα στο ίδιο έτος. Η αιτούσα, εντός του 2024, είχε διαδοχικά στην ιδιοκτησία της δυο οχήματα: το πρώτο της όχημα, για το οποίο της είχε χορηγηθεί απαλλαγή από τα τέλη κυκλοφορίας λόγω αναπηρίας, χρειάστηκε να αποσυρθεί και εκδόθηκε σχετικό πιστοποιητικό καταστροφής. Στη συνέχεια, εντός του ίδιου έτους, απέκτησε νέο όχημα και ζήτησε να απαλλαγεί από τα τέλη κυκλοφορίας, αίτημα το οποίο δεν έγινε αποδεκτό.
Ο Συνήγορος απευθύνθηκε στη Διεύθυνση Εφαρμογής Έμμεσης Φορολογίας της Α.Α.Δ.Ε.47, επισημαίνοντας ότι, όπως προκύπτει από τη σχετική νομοθεσία, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις κυλινδρισμού και πάθησης, οι απαλλαγές των ατόμων με αναπηρία χορηγούνται σύμφωνα με τις Δ18Α 5038645 ΕΞ2013/29.10.2013, Α.1235/2021, Ε.2016/2022 και μόνο με την έκδοση σχετικής απόφασης του Προϊσταμένου της αρμόδιας Δ.Ο.Υ., η οποία αφορά στα επόμενα έτη από την έκδοσή της, με εξαίρεση τα νέα οχήματα τα οποία θα λαμβάνουν απαλλαγή και για το πρώτο έτος ταξινόμησης, εφόσον:
- H κυριότητα του οχήματος ανήκει 100% στο άτομο με αναπηρία, όπως αυτή προκύπτει από την άδεια κυκλοφορίας του οχήματος.
- Το άτομο με αναπηρία δεν έχει στην κατοχή του άλλο όχημα, στο οποίο να έχει χορηγηθεί απαλλαγή από τέλη κυκλοφορίας.
Κατά την άποψη του Συνηγόρου, σκοπός του νομοθέτη εν προκειμένω είναι να χορηγήσει την απαλλαγή για ένα μόνο όχημα, στην περίπτωση που ο/η δικαιούχος έχει στην κατοχή του/της περισσότερα οχήματα ταυτόχρονα. Η άρνηση χορήγησης απαλλαγής, παρά το γεγονός ότι πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις, για το ένα και μοναδικό όχημα που έχει το άτομο με αναπηρία στην κατοχή του και με το οποίο καλύπτει τις ανάγκες μετακίνησής του, αποτελεί λανθασμένη ερμηνεία των σχετικών διατάξεων, αντιβαίνει στο άρθρο 20 της Δ.Σ.Δ.Α.Α. σχετικά με την υποχρέωση διευκόλυνσης της ατομικής κινητικότητάς του με τον τρόπο και στο χρόνο της επιλογής του και σε οικονομικά ανεκτό κόστος, και καταργεί στην ουσία το ίδιο το δικαίωμα που χορηγείται βάσει του άρθρου 16 του ν. 1798/1988 σε άτομα που αποδεικνύουν ότι πάσχουν από πολύ σοβαρές παθήσεις, έχουν ως εκ τούτου αυξημένες ανάγκες και χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής και προστασίας.
Όπως τοποθετήθηκε το Τμήμα Τελών και Ειδικών Φορολογιών, σε απάντηση που απέστειλε στον Συνήγορο του Πολίτη με ηλεκτρονικό μήνυμα στις 26.06.2024 «[…] η απαλλαγή τελών κυκλοφορίας λόγω αναπηρίας χορηγείται μετά από έκδοση απόφασης Προϊσταμένου Δ.Ο.Υ. για ένα μόνο όχημα ιδιοκτησίας κατά πλήρη κυριότητα του αναπήρου, όπως προκύπτει μετά από υπεύθυνη δήλωση του ότι δεν έχει εντός του ίδιου έτους απαλλαγή για άλλο όχημα. Περαιτέρω, λαμβάνοντας υπόψη ότι τα τέλη κυκλοφορίας είναι ενιαία και αδιαίρετα με βάση τις διατάξεις του άρθρου 20 του ν. 2948/2001, η απαλλαγή καταλαμβάνει ολόκληρο το ημερολογιακό έτος. Ως εκ τούτου, σε περίπτωση που εκδόθηκε πιστοποιητικό καταστροφής και το ΕΙΧ όχημα για το οποίο είχε χορηγηθεί απαλλαγή λόγω αναπηρίας διαγράφηκε στις …/…/2024, είχε εξαντληθεί το δικαίωμα για την χορήγηση απαλλαγής τελών κυκλοφορίας για το έτος 2024. Συνεπώς, το νέο όχημα με ημερομηνία έκδοσης της άδειας κυκλοφορίας του την …/…/2024 φέρει την υποχρέωση πληρωμής τελών κυκλοφορίας για το έτος 2024 και έχει δικαίωμα για χορήγηση απαλλαγής τελών κυκλοφορίας λόγω αναπηρίας από το έτος 2025 κι εφεξής».
Ο Συνήγορος εξακολουθεί να θεωρεί ότι η ανωτέρω προσέγγιση δεν συνάδει με το πνεύμα των σχετικών διατάξεων, ούτε με τις προβλέψεις της Σύμβασης για τα Δικαιώματα των Ατόμων με αναπηρία48.
- Έγγραφο υπ’ αρ. πρωτ. 352873/27700/2024.
- Φ.Υ. 352873.
