ΕΘΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΤΥΦΛΩΝ

Ειδική Αγωγή, μια σύντομη ιστορική αναδρομή…

Ιαν 5, 2018 | Εκπαίδευση, ΘΕΜΑΤΑ ΤΥΦΛΟΤΗΤΑΣ

Ειδική Αγωγή, μια σύντομη ιστορική αναδρομή…

Γράφει η Νάντια Σαρρή

Σε μια εποχή σοκαριστικά απρόβλεπτη και γεμάτη ανατροπές το να προσπαθήσει να κάνει κάποιος μια ανασκόπηση φαντάζει καταδικασμένη να μην μπορεί να είναι πλήρης… Παρόλα αυτά όμως , αξίζει να επιχειρήσουμε να ανατρέξουμε στην  ιστορία εξέλιξης της Ειδικής Αγωγής και εύκολα τότε θα δούμε  πως έχει χαρακτηριστικά της ανάπτυξης ενός υποσυστήματος στο περιθώριο της εκπαίδευσης. Και καλό είναι να μην ξεχνάμε, πως ο τρόπος που η κοινωνία αντιµετωπίζει τα παιδιά και την εκπαίδευσή τους είναι συνήθως ενδεικτικός του επιπέδου ανάπτυξής της. Έτσι  κι οι αλλαγές στην εκπαίδευση των µαθητών µε ειδικές ανάγκες δε συνδέονται τόσο µε τις ειδικές εκπαιδευτικές τους ανάγκες όσο µε κοινωνικούς, πολιτικούς, οικονοµικούς, νοµοθετικούς και θρησκευτικούς παράγοντες. Παράγοντες που καθορίζουν  ποιος εκπαιδεύεται, πώς εκπαιδεύεται και πότε εκπαιδεύεται.
Οι περίοδοι-σταθµοί για την Ειδική Αγωγή στην Ελλάδα και διεθνώς θα µπορούσαν να συνοψιστούν σε τρία στάδια: α) το στάδιο της απόρριψης και της κακοµεταχείρισης, β) το στάδιο του οίκτου, της περίθαλψης και της ξεχωριστής εκπαίδευσης και γ) το σηµερινό στάδιο της διεκδίκησης ίσων ευκαιριών εκπαίδευσης και της συνεκπαίδευσης.
Γύρω στο 1960 άρχισε να αναπτύσσεται το αναπηρικό κίνηµα σε πάρα πολλές χώρες. Έτσι την εκπροσώπησή τους την αναλαµβάνουν οι ίδιοι οι άνθρωποι µε ειδικές ανάγκες εκτοπίζοντας τη φιλανθρωπική εκπροσώπησή τους από αρτιµελείς «φίλους». Οι οργανώσεις των γονέων κάνουν, επίσης, την παρουσία τους πιο έντονη και διεκδικητική. Αυτή είναι και η εποχή που αρχίζει η αµφισβήτηση του επικρατούντος ιατρικού- παθολογικού µοντέλου για την αναπηρία.  Ενός μοντέλου δηλαδή που θεωρεί την αναπηρία ως προσωπική τραγωδία, ως ανωµαλία ή ως αρρώστια που µπορεί να θεραπευτεί.
Στην Ελλάδα όμως, την περίοδο αυτή της γενικής αµφισβήτησης και του έντονου διαλόγου, επικρατεί ηρεµία. ∆ε σηµειώνεται καµιά δηµόσια συζήτηση για ένταξη. Τα φιλανθρωπικά και προνοιακά ιδρύµατα και σχολεία είναι τα µόνα που «περιθάλπουν» τα παιδιά µε ειδικές ανάγκες. Το Ιατρικό Μοντέλο κυριαρχεί σε κοινωνικό και εκπαιδευτικό επίπεδο.
Οι επόμενες δεκαετίες του 1970 και 1980 στις Η.Π.Α. και σε πολλές χώρες της Ευρώπης η ένταξη των μαθητών µε ειδικές ανάγκες στα συνηθισµένα σχολεία κατοχυρώνεται νοµοθετικά. Η εκπαίδευση των μαθητών αυτών γίνεται υποχρεωτική από τη νηπιακή ηλικία.  
Η κυρίαρχη τάση είναι η ένταξη ,έτσι οι εκπαιδευτικοί υποχρεούνται από το νόµο να καταρτίζουν ατοµικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα για κάθε παιδί. Η συµµετοχή των γονέων στα προγράµµατα των παιδιών τους είναι απαραίτητη, ενεργή και νοµικά κατοχυρωµένη.Στόχος της Ειδικής Αγωγής δεν µπορεί πια να είναι η αποκατάσταση µε την παρέµβαση στο άτοµο, ενώ ο ρόλος του συνηθισµένου σχολείου να παραµένει ο ίδιος!!!  Έτσι έµφαση δίνεται στην αλλαγή του σχολείου και στην προσαρµογή του στις ανάγκες του µαθητή µε την παροχή ιδιαίτερων µέσων, υλικών, τεχνικών και κατάλληλης διδασκαλίας.
Στην Ελλάδα την περίοδο αυτή  για πρώτη φορά η πολιτεία και ειδικά το Υπουργείο Παιδείας αναλαµβάνει συστηµατικά την ευθύνη της εκπαίδευσης των παιδιών µε ειδικές ανάγκες µε την ψήφιση του νόµου 1143 το 1981. Είναι ο πρώτος νόµος για την Ειδική Αγωγή και προετοιµαζόταν από το 1975! Ο νόµος αυτός ευνοεί την ξεχωριστή ειδική εκπαίδευση. Το άρθρο 3 αναφέρει ότι η Ειδική Αγωγή παρέχεται µόνον σε ειδικά σχολεία, ειδικές τάξεις και ιδρύµατα. ∆εν υπάρχει καµιά αναφορά στην ένταξη. Η ονοµασία του νόµου είναι χαρακτηριστική της νοοτροπίας της ελληνικής πολιτείας την εποχή εκείνη, ονοµάζεται «νόµος περί Ειδικής Αγωγής, επαγγελµατικής εκπαιδεύσεως, απασχολήσεως και κοινωνικής µερίµνης των αποκλινόντων εκ του φυσιολογικού ατόµων». Επίσης χαρακτηριστικός είναι και ο σκοπός του νόµου: «Σκοπός του παρόντος νόµου είναι η παροχή ειδικής αγωγής; και ειδικής επαγγελµατικής εκπαιδεύσεως εις αποκλίνοντα εκ του φυσιολογικού άτο

Μετάβαση στο περιεχόμενο