Διερεύνηση των κινήτρων συμμετοχής μελών χωρίς αναπηρία στην μικτή θεατρική ομάδα «Εν δυνάμει»- Διπλωματική Εργασία της Ευσταθίας Καρύδα- ΠΜΣ Επιστήμες της Αγωγής: Ειδική Αγωγή του ΠΑ.ΜΑΚ.-Μέρος 28ο
Κεφάλαιο 4ο Συζήτηση (μέρος 8ο)
Ακόμη, κάποια μέλη είτε συνεχίζουν να έρχονται σε εργαστήρια της ομάδας ακόμη κι αν έχουν αποχωρήσει λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων από τις βασικές πρόβες για τις παραστάσεις, είτε επιστρέφουν σε παραστάσεις και παίρνουν ξανά μέρος. Έχουν μεγάλη σύνδεση και αγάπη για την ομάδα διότι θαυμάζουν το έργο της. Οι ενδογενώς υποκινούμενες συμπεριφορές αντιπροσωπεύουν το πρωτότυπο των αυτοκαθοριζόμενων δραστηριοτήτων, αφού αποτελούν δραστηριότητες που τα υποκείμενα επιλέγουν ελεύθερα και αυθόρμητα, κάθε φορά που νιώθουν την ανάγκη να ακολουθήσουν τα εσωτερικά τους ενδιαφέροντα (Ryan & Deci, 2000).
Ο/η Σ.5. δηλώνει πως έχει νιώσει συμπόνια για τα άτομα με αναπηρία αλλά το βασικό του/της κίνητρο για την συνεργασία του/της με αυτά τα μέλη δεν είναι η λύπηση και η συμπόνια αλλά η επιθυμία του/της να δει την εξέλιξη της κοινωνίας ως προς την συμπερίληψη αυτών των ατόμων. Αυτή η στάση δείχνει πως ο/η Σ.5. συμμετέχει στην ομάδα λόγω των αξιών του, οι οποίες ταυτίζονται με αυτές που πρεσβεύει η ομάδα «Εν Δυνάμει», δηλαδή τον σεβασμό προς το διαφορετικό. Το να αγωνίζεται κανείς για την συμπερίληψη στην σημερινή κοινωνία είναι μία πρόκληση. Ο/η Σ.5 φαίνεται να αντλεί ευχαρίστηση από αυτήν την πρόκληση και για αυτό να παραμένει στην ομάδα. Οι συνεντευξιαζόμενοι δήλωσαν πως θα συνεργάζονταν ξανά με άτομα με αναπηρία εφόσον τα άτομα αυτά αγαπούν το θέατρο, διότι αυτό είναι που έχει σημασία για εκείνους, και όχι η αναπηρία ως αναπηρία. Η συνεργασία με άτομα με αναπηρία θα στήριζε επίσης την ισότητα και την συμπερίληψη, καθώς δυστυχώς δεν είναι δεδομένο ότι όλοι οι ηθοποιοί θα επέλεγαν να συνεργαστούν με άτομα με αναπηρία. Οι συγκεκριμένοι όμως, έχουν πραγματικό ενθουσιασμό, ενδιαφέρον και επιμονή για την συμπερίληψη, ειδικά στον τομέα του θεάτρου στον οποίο ανήκουν, επειδή το κίνητρό τους είναι αυθεντικό (Ryan & Deci, 2000).
Σύμφωνα με τα λεγόμενα του/της Σ.1., παρότι στην αρχή αντιμετώπισε άγχος λόγω της απειρίας του/της με άτομα με αναπηρία και του/της δημιουργήθηκε μία αγωνία μην κάνει κάτι λάθος, στην συνέχεια αισθάνθηκε οικεία και σύντομα ξεπέρασε αυτό το αρνητικό συναίσθημα. Συγκεκριμένα, ακολουθώντας αυθόρμητα το παράδειγμα των άλλων μελών, εντάχθηκε και ο/η ίδιος/α χωρίς δυσκολία. Η πιο χαρακτηριστική διάσταση του ενδιαφέροντος, είναι ότι λειτουργεί μέσα σε ένα πλαίσιο και απεικονίζει τη σχέση ή το ταίριασμα ενός ανθρώπου με ένα συγκεκριμένο περιβάλλον (Rounds & Su, 2014 όπως αναφέρεται στο Τάνου, 2018).
Ο/η Σ.3. αισθάνθηκε αρνητικά συναισθήματα, και συγκεκριμένα θυμό για τον εαυτό του/της που πολλές φορές δεν θέλει να υπερασπιστεί ανθρώπους ή να μπει στην θέση τους για να μην χάσει την βόλεψή του/της. Αυτή είναι μία στάση που παρατηρεί και σε άλλους και του προκαλεί θυμό. Αυτά όμως τα αρνητικά συναισθήματα είναι που αποτέλεσαν κίνητρο για τον/την ίδιο/α να αλλάξει στάση ζωής και να προσπαθήσει να επηρεάσει θετικά και την κοινωνία, ώστε να μην εθελοτυφλεί απέναντι σε θέματα σχετικά με την αναπηρία και τις μειονότητες. Η δυσκολία και η πρόκληση αυτή, είναι που κίνησε το ενδιαφέρον του/της Σ.3. διότι την θεώρησε ως έναν τρόπο να γίνει χρήσιμος για την κοινωνία και να αυτοβελτιωθεί μέσω μίας ομάδας που ασχολείται με το θέατρο, την τέχνη που αγαπά και ακολουθεί. Το ενδιαφέρον ορίζεται ως στάση, διάθεση, συναίσθημα (Harackiewicz, Smith, & Priniski, 2016· Silvia, 2008 όπως αναφέρεται στο Τάνου, 2018) και στοιχείο χαρακτήρα ενός ανθρώπου (Renninger, 2000· Rounds & Su, 2014 όπως αναφέρεται στο Τάνου, 2018). Χαρακτηρίζεται από μία διάρκεια στο χρόνο και επιμονή (Maltese & Tai, 2011 όπως αναφέρεται στο Τάνου, 2018). Συχνά το προσωπικό ενδιαφέρον αναφέρεται και ως ενδογενές (intrinsic).
Η συγκεκριμένη ερώτηση: «Εσείς, με την εμπειρία που έχετε, υπάρχει κάποια ερώτηση που θεωρείτε σημαντική και δεν έγινε ή γενικότερα να αναφέρετε κάτι που δεν ειπώθηκε;», έγινε διότι είναι σημαντικό οι συνεντευξιαζόμενοι να έχουν την ευκαιρία να προσθέσουν κάτι που θεωρούν αξιοσημείωτο ή να αναφέρουν κάποια ερώτηση που οι ίδιοι θα θεωρούσαν απαραίτητη να απαντηθεί ώστε ο ερευνητής να πάρει περισσότερα στοιχεία για την ποιοτική του έρευνα. Σύμφωνα με τον/την Σ.1. που ήταν ο/η μοναδικός/η που είχε την ανάγκη κάτι να προσθέσει, παρότι η ομάδα περιγράφηκε ως ιδανικό περιβάλλον, δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν και προβλήματα και συγκρούσεις. Ωστόσο, το γεγονός πως υπάρχει από όλους διάθεση να ακούσουν τον άλλον δημιουργεί ένα ασφαλές πλαίσιο για να εκφραστούν όλοι κι ας συγκρουστούν. Εξάλλου, είναι φυσικό επόμενο οι πολύωρες πρόβες και η καθημερινή τριβή να προκαλέσει κούραση και ευθιξία. Τέλος, οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να δώσουν ανατροφοδότηση στην συνεντεύκτρια, ώστε να αξιολογήσει την διαδικασία που ακολούθησε. Ο/η Σ.4. δήλωσε ότι το γεγονός πως οι συνεντευξιαζόμενοι γνωρίζονταν από πριν μεταξύ τους πολύ καλά και ήταν κοντά ηλικιακά και με την συνεντεύκτρια, τους έκανε να αισθανθούν άνετα και να μιλήσουν αυθόρμητα. Ακόμη, η συζήτηση κράτησε τόσο όσο θα ήθελαν ώστε να μην τους κουράσει, γεγονός που δείχνει πως χειρίστηκα καλά τον χρόνο και πως τους βοήθησα να αισθανθούν οικεία κατά την διάρκεια της συζήτησης.
Η έρευνα σχετικά με τις συνθήκες που ευνοούν έναντι της υπονόμευσης των θετικών ανθρώπινων δυνατοτήτων έχει τόσο θεωρητική σημασία όσο και πρακτική σημασία, διότι μπορεί να συμβάλει όχι μόνο στη επίσημη γνώση των αιτιών της ανθρώπινης συμπεριφοράς, αλλά και στο σχεδιασμό κοινωνικών περιβαλλόντων που βελτιστοποιούν την ανάπτυξη, την απόδοση και την ευημερία των ανθρώπων. Οι έρευνες που καθοδηγούνται από τη θεωρία του αυτοπροσδιορισμού έχουν ένα συνεχές ενδιαφέρον για αυτά ακριβώς τα ζητήματα (Deci & Ryan, 1985, 1991, Ryan, 1995 όπως αναφέρεται στο Ryan & Deci, 2000).
