Διερεύνηση των κινήτρων συμμετοχής μελών χωρίς αναπηρία στην μικτή θεατρική ομάδα «Εν δυνάμει»- Διπλωματική Εργασία της Ευσταθίας Καρύδα- ΠΜΣ Επιστήμες της Αγωγής: Ειδική Αγωγή του ΠΑ.ΜΑΚ.-Μέρος 11ο
2.4.6 Θεματική Ανάλυση
Η θεματική ανάλυση είναι μια διαισθητική προσέγγιση στην ποιοτική ανάλυση δεδομένων που επιτρέπει στους ερευνητές να διερευνήσουν τα μοτίβα στα δεδομένα τους. Περιλαμβάνει τον εντοπισμό και την κατανόηση των βασικών θεμάτων στα δεδομένα και τον τρόπο με τον οποίο σχετίζονται μεταξύ τους. Τα “θέματα” είναι γενικές κατηγορίες κοινών πληροφοριών που σχετίζονται με ένα ερευνητικό φαινόμενο, οι οποίες αφηγούνται μια ιστορία για τις διαστάσεις του (Delve & Limpaecher, 2023). Η θεματική ανάλυση είναι μια μέθοδος ποιοτικής έρευνας για την ανάλυση δεδομένων που συνεπάγεται την αναζήτηση σε ένα σύνολο δεδομένων για τον εντοπισμό, την ανάλυση και την αναφορά επαναλαμβανόμενων μοτίβων (Braun & Clarke 2006). Τα θέματα που προκύπτουν από τα δεδομένα κατασκευάζουν ενεργά τα μοτίβα νοήματος για την απάντηση ενός ερευνητικού ερωτήματος. Εν ολίγοις, τα θέματα είναι “ένα μοτίβο απόκρισης ή νοήματος” που προέρχεται από κωδικοποιημένα δεδομένα και αντιπροσωπεύει γενικότερες ιδέες ενσωματωμένες στο ευρύτερο σύνολο δεδομένων. Κατά συνέπεια, η θεματική ανάλυση είναι μια αποτελεσματική μέθοδος ποιοτικής έρευνας για την περιγραφή δεδομένων που περιλαμβάνει επίσης τη δική σας ερμηνεία για την επιλογή κωδικών και την κατασκευή θεμάτων (Delve & Limpaecher, 2023).
Η θεματική ανάλυση είναι ένας χρήσιμος τρόπος για την κατανόηση εμπειριών, σκέψεων ή συμπεριφορών σε ένα σύνολο δεδομένων. Επιπλέον, λόγω των σαφών, εύκολων διαδικασιών που περιγράφονται από τους Braun και Clarke (2006, 2012, 2017 όπως αναφέρεται στο Delve & Limpaecher, 2023), οι ερευνητές έχουν προτείνει ότι η θεματική ανάλυση είναι μια ιδανική αναλυτική μέθοδος για αρχάριους ποιοτικούς ερευνητές (Nowell et al., 2017 όπως αναφέρεται στο Delve & Limpaecher, 2023) για αυτό και επιλέχθηκε και στην παρούσα έρευνα.
Εφαρμογή: Πιο συγκεκριμένα, αφού έγινε η απομαγνητοφώνηση της ηχογραφημένης συζήτησης, τα κείμενα διαβάστηκαν επανειλημμένως από την συγγραφέα της έρευνας με στόχο να εντοπιστούν τα αποσπάσματα εκείνα που παρείχαν πληροφορίες για κάθε ένα ερευνητικό ερώτημα που τέθηκε. Αρχικά, κρατήθηκαν σύντομες σημειώσεις, στο περιθώριο του κειμένου, με τη μορφή λέξεων, θεωρητικών εννοιών ή σύντομων φράσεων που συνοψίζουν όσα γράφονται στο κείμενο ενώ παράλληλα σημειώνονταν και στοιχεία που θεωρήθηκαν σημαντικά από αυτά που είχαν συλλεχθεί γραπτώς από την παρατηρήτρια. Η διαδικασία αυτή είναι γνωστή ως ανοικτή κωδικοποίηση (open coding) και στοχεύει στη δημιουργία μιας συνοπτικότατης περιγραφής για κάθε στοιχείο που καταγράφεται στο κείμενο (Γαλάνης, 2018). Κατόπιν, συλλέχθηκαν όλα τα απαραίτητα αποσπάσματα και καταχωρήθηκαν σε νέες σελίδες έτσι ώστε να είναι κατηγοριοποιημένα με βάση τον θεματικό άξονα στον οποίο ταιριάζουν (Newell & Burnard, 2006). Ωστόσο, επειδή πολλές φράσεις ήταν σχετικές και με άλλους θεματικούς άξονες και αλληλοσυνδέονταν, χρησιμοποιήθηκαν από την συγγραφέα χρωματιστά στυλό για να δείξει ποια σημεία του κειμένου σχετίζονται με παραπάνω από ένα ερευνητικό ερώτημα. Τελικώς, η ανάλυση των αποτελεσμάτων αυτών παρουσιάστηκε όσο το δυνατόν καθαρότερα και συντομότερα με βάση τα ερευνητικά ερωτήματα της έρευνας, κατηγοριοποιώντας τα στους εξής θεματικούς άξονες-ενότητες: α) Επαλήθευση Θεωρίας Αυτοκαθορισμού, β) Η ιδιαιτερότητα της ομάδας σε σχέση με την εξέλιξή των χωρίς αναπηρία φοιτητών και αποφοίτων δραματικών σχολών στο επάγγελμά τους, γ) Ικανοποίηση ή/και ματαίωση ανάγκης για συσχέτιση, δ) Ικανοποίηση ή/και ματαίωση ανάγκης για αυτονομία, ε) Ικανοποίηση ή/και ματαίωση ανάγκης για επιδεξιότητα, στ) Ικανοποίηση ή/και ματαίωση ανάγκης για νεωτερισμό, ζ) Εσωτερικά έναντι εξωτερικών κινήτρων, η) Περιβάλλον: κάλυψη ή ματαίωση βασικών ψυχολογικών αναγκών – Προτάσεις για βελτιστοποίηση του κλίματος, θ) Επέκταση της Θεωρίας του Αυτοκαθορισμού. Ουσιαστικά οι ενότητες αυτές ταυτίζονται τα ζητούμενα των ερευνητικών ερωτημάτων της εργασίας και δημιουργήθηκαν με βάση το περιεχόμενο των κειμένων της συνέντευξης. Για παράδειγμα, η ενότητα «Επέκταση της Θεωρίας του Αυτοκαθορισμού» και η ενότητα «Προτάσεις για βελτιστοποίηση του κλίματος» δεν ήταν δεδομένο ότι θα μπορέσουν να συνταχθούν αν δεν δινόταν το κατάλληλο υλικό από την ομάδα εστίασης. Αυτή είναι και η χρησιμότητα της ποιοτικής έρευνας στην παρούσα εργασία.
