Διερεύνηση ανησυχιών και προτεραιοτήτων των οικογενειών με βρέφη και νήπια με οπτική και πολλαπλή αναπηρία μέσω του “Routines – Based Interview” – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Άννας Μήλιου – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Π.Μ.Σ. «Επιστήμες της Αγωγής: Εκπαίδευση Ενηλίκων, Ειδική Αγωγή» – Μέρος 7ο
1.4 Ρουτίνες
Οι Fiese και συνεργάτες (2002) σημειώνουν ότι οι ρουτίνες αναφέρονται σε συγκεκριμένες, επαναλαμβανόμενες πρακτικές που περιλαμβάνουν δύο ή περισσότερα μέλη της οικογένειας. Ένας άλλος ορισμός είναι αυτός του McWilliam (2010), ο οποίος αναφέρει ότι οι ρουτίνες είναι φυσικές διαδοχικές δραστηριότητες που επαναλαμβάνονται την ίδια ώρα κάθε μέρα (πχ. ντύσιμο, τάισμα). Οι ρουτίνες βοηθούν στη διατήρηση της δομής της οικογενειακής ζωής και παρέχουν ασφάλεια και συναισθηματική σύνδεση στα μέλη της οικογένειας (Spagnola & Fiese, 2007). Επιπλέον, η σταθερότητα και η προβλεψιμότητα που προσφέρουν βοηθά στη διατήρηση της υγείας και της ευεξίας της οικογένειας καθώς και στην ανάπτυξη του παιδιού (Fiese et al., 2002· Spagnola & Fiese, 2007).
Η οικοπολιτισμική θεωρία έχει καθοδηγήσει σε μεγάλο βαθμό τη μελέτη των ρουτίνων της οικογένειας. Σύμφωνα με αυτή, οι οικογένειες αναλαμβάνουν ενεργή δράση για να τροποποιήσουν το περιβάλλον τους. Οι δράσεις αυτές οδηγούν στη δημιουργία της οικοπολιτισμικής τους θέσης, η οποία επηρεάζεται από το εισόδημα, την υγεία, την εκπαίδευση και πολιτισμικούς παράγοντες (Gallimore et al., 1989).
Σύμφωνα με τους Weisner και συνεργάτες (2005) κάθε πολιτιστική κοινότητα παρέχει αναπτυξιακά μονοπάτια για τα παιδιά σε κάποιο οικοπολιτιστικό πλαίσιο. Αυτά τα μονοπάτια προσφέρονται από τον πολιτισμό και την κοινωνία, επιλέγονται από την οικογένεια και η οικογένεια εμπλέκεται ενεργά σε αυτά. Τα μονοπάτια αποτελούνται από καθημερινές δραστηριότητες: προετοιμασία για ύπνο, πρωινό, παιχνίδι, παρέα με φίλους, πρωινό ξύπνημα, κ.ά. Αυτές οι δραστηριότητες συνθέτουν τα μονοπάτια της ζωής, στα οποία οι άνθρωποι συμμετέχουν καθημερινά. Τα μονοπάτια αυτά βοηθούν στο να αντιληφθεί κανείς τι κάνουν τα παιδιά στις καθημερινές τους δραστηριότητες, τις προσωπικές εμπειρίες των γονιών και των παιδιών και τη γνώση των κοινών πεποιθήσεων που οργανώνουν τη συμπεριφορά των κοινοτήτων, στις οποίες βρίσκονται οι οικογένειες. Η καθημερινή συμμετοχή των παιδιών σε αυτές τις ρουτίνες είναι σημαντικό μέρος της ανάπτυξης του παιδιού. Έτσι, κάθε οικογένεια είναι διαφορετική στον τρόπο με τον οποίο οργανώνει την καθημερινή της ζωή και τις δραστηριότητες. Συνοπτικά, οι ρουτίνες που κατασκευάζουν οι οικογένειες βασίζονται στις πεποιθήσεις, τους στόχους, τις αξίες και τις προσδοκίες τους και είναι βιώσιμες στο χρόνο (Weisner, 2002). Επομένως, η σημασία των ρουτινών είναι αδιαμφισβήτητη στο σχεδιασμό υποστηρίξεων που καθιστούν δυνατή τη διατήρηση των καθημερινών δραστηριοτήτων των οικογενειών.