Δεν επαρκούν οι πόροι για κοινωνική προστασία στη Μονεμβασιά

 

Χριστίνα Κοψίνη

 

Παρά τις προσπάθειες των κοινωνικών υπηρεσιών του δήμου βασικό πρόβλημα παραμένει η χρηματοδότηση και η στελέχωση με εξειδικευμένο προσωπικό του Κέντρου Δημιουργικής Απασχόλησης (ΚΔΑΠ) ατόμων με αναπηρία.

«Λεφτά υπάρχουν» από το ΕΣΠΑ, το Ταμείο Συνοχής και το Ταμείο Ανάκαμψης και για την αναπηρία, αλλά δεν επαρκούν. Τα προγράμματα παραμένουν αποσπασματικά και τα όποια οφέλη τους κατανέμονται άνισα, με μηδαμινό όφελος για απομακρυσμένες περιοχές της περιφέρειας. Εκεί δηλαδή όπου ο πληθυσμός είναι πιο γερασμένος και η ανημπόρια των μεγάλων ηλικιών συνδέεται με πολλά κινητικά προβλήματα.

 

Το δρομολόγιο που έχει ξεκινήσει το Παρατηρητήριο Συνοχής της «Εφ.Συν.» στις Περιφέρειες της χώρας κάνει μια στάση στον Δήμο Μονεμβασίας στην Πελοπόννησο. Σε αυτήν την περιοχή με τις 38 δημοτικές κοινότητες και με τις μεγάλες αποστάσεις μεταξύ τους ο δήμος και οι υπηρεσίες του έχουν να επιδείξουν σημαντικά αποτελέσματα από τη διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων του ΕΣΠΑ κυρίως στις υποδομές, στις αναπλάσεις και στη βελτίωση της οδικής ασφάλειας. Ισως είναι αρκετή μια περιήγηση στη Νεάπολη της Λακωνίας και στα πέριξ αυτής χωριά για να γίνει αντιληπτή η μεγάλη αλλαγή που έχει συντελεστεί με σημαντικά έργα στον τόπο, στους δρόμους, στην πεζοδρόμηση, στον φωτισμό.

 

Τι γίνεται όμως με τον τομέα της κοινωνικής προστασίας, με την προστασία των ατόμων με αναπηρίες και με τις μονάδες ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης και τις δομές φιλοξενίας που απαιτούνται για τους ανήλικους;

 

Σε αυτόν τον κρίσιμο για την κοινωνική συνοχή τομέα το ΕΣΠΑ δεν επαρκεί. Ιδιαίτερα κατατοπιστική η εικόνα που μας παρουσιάζει η Ελένη Τζάκα, προϊσταμένη του αυτοτελούς τμήματος κοινωνικής προστασίας και παιδείας του Δήμου Μονεμβασίας.

 

Από όλα τα στοιχεία προκύπτει ότι παρά τις προσπάθειες των κοινωνικών υπηρεσιών του δήμου βασικό πρόβλημα παραμένει η χρηματοδότηση και η στελέχωση με εξειδικευμένο προσωπικό του Κέντρου Δημιουργικής Απασχόλησης (ΚΔΑΠ) ατόμων με αναπηρία. Οι περιορισμένοι πόροι και οι μεγάλες χιλιομετρικές αποστάσεις λειτουργούν αποτρεπτικά για να συμμετέχει ο δήμος σε προσκλήσεις της περιφέρειας για άλλες δομές, όπως είναι οι Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης (παροχή χώρων για τη μόνιμη διαβίωση – κατοικία ατόμων με νοητική αναπηρία) οι οποίες διαθέτουν κατάλληλα οργανωμένη υποστήριξη για διαμονή, διατροφή, μέριμνα για πρόσβαση σε ιατρική και νοσοκομειακή φροντίδα όποτε απαιτείται καθώς και για μετακινήσεις.

 

Εξίσου αποτρεπτικοί λόγοι επικρατούν και για τη συμμετοχή του δήμου σε προκηρύξεις για τα Κέντρα Ημερήσιας Φροντίδας Ηλικιωμένων (ΚΗΦΗ), τα οποία επίσης στηρίζονται σε πρόσληψη προσωπικού μέσω ΕΣΠΑ.

 

Οσον αφορά την τρίτη ηλικία λειτουργεί το πρόγραμμα Βοήθεια στο Σπίτι, το οποίο πλέον αποτελεί υπηρεσία του δήμου από τον Ιούλιο 2024 σύμφωνα με το άρθρο 91 του Ν. 4583/2018. Ο κύριος σκοπός του προγράμματος είναι να επιτρέπει σε ηλικιωμένους και σε άτομα με αναπηρία να παραμένουν στο σπίτι τους παρέχοντας κατ’ οίκον φροντίδα και υποστήριξη, ώστε να αποφεύγουν την ιδρυματική φροντίδα, να διατηρήσουν την αυτονομία τους και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής τους υποστηρίζοντας παράλληλα την οικογένειά τους.

 

Επίσης από τον Απρίλιο του 2025 λειτουργεί στη Νεάπολη Κέντρο Κοινότητας το οποίο στελεχώνεται από ψυχολόγο και κοινωνικό λειτουργό. Τα πρώτα στοιχεία είναι ενθαρρυντικά της λειτουργίας του και προκύπτει ότι καλύπτει ένα σημαντικό έλλειμμα της περιοχής, αυτό της συμβουλευτικής και ψυχοκοινωνικής στήριξης ευάλωτων ομάδων.

 

Στον Δήμο Μονεμβασίας, με πληθυσμό 21.816 (απογραφή 2021) και έκταση 908,2 τ.χλμ., λειτουργούν τρεις δημοτικοί παιδικοί σταθμοί (στους Μολάους δυναμικότητας 44 νηπίων, στη Νεάπολη δυναμικότητας 84 νηπίων και στα Παπαδιάνικα δυναμικότητας 27 νηπίων), ΚΔΑΠ στους Μολάους (λειτουργεί σε δύο βάρδιες με δυναμικότητα 20 παιδιά ανά βάρδια) και ΚΔΑΠ ΑμεΑ, το μοναδικό δημόσιο στον νομό Λακωνίας, στα Βιγκλάφια (δυναμικότητας 20 ατόμων).

 

Στεγάζονται σε ιδιόκτητα κτίρια που είτε κατασκευάστηκαν ειδικά γι’ αυτόν τον σκοπό (παιδικοί σταθμοί Παπαδιανίκων και Νεάπολης), είτε σε σχολεία που έπαψαν να λειτουργούν και διαμορφώθηκαν ανάλογα (ΚΔΑΠ ΑμεΑ), είτε σε λειτουργούντα σχολεία αλλά σε ώρες που δεν πραγματοποιούνται μαθήματα (ΚΔΑΠ). Μόνο ο παιδικός σταθμός Μολάων στεγάζεται σε μισθωμένο κτίριο, αλλά έχει ήδη προκηρυχθεί διαγωνισμός για την κατασκευή νέου κτιρίου.

 

Ολες οι δομές έχουν ενταχθεί στη δράση «Πρόγραμμα προσχολικής αγωγής και δημιουργικής απασχόλησης παιδιών» της ΕΕΤΑΑ, που αφορά την υποστήριξη παιδιών για την ένταξή τους στην προσχολική εκπαίδευση και την πρόσβαση σε δημιουργικές δραστηριότητες, η οποία υλοποιείται σε ετήσια βάση.

 

Οι θέσεις καλύπτονται κατόπιν πρόσκλησης της ΕΕΤΑΑ και οι ωφελούμενοι λαμβάνουν voucher. Ο δήμος χρηματοδοτείται για κάθε voucher με τα ποσά που κυμαίνονται από 2.612, 1.330 έως και 5.000 ευρώ για κάθε ωφελούμενο που έχει τουλάχιστον 10 παρουσίες τον μήνα στους παιδικούς σταθμούς ΚΔΑΠ και ΚΔΑΠ ΑμεΑ αντίστοιχα. Οι θέσεις που μένουν κενές καλύπτονται από λοιπούς ωφελούμενους, χωρίς να καταβάλλονται τροφεία.

 

Κοστίζουν ακριβά οι δομές

Για τη λειτουργία αυτών των κοινωνικών δομών απαιτούνται 700.000 ευρώ ετησίως, ενώ το χρήματα που λαμβάνει ο δήμος από την ΕΕΤΑΑ είναι περίπου 250.000 ευρώ. Χρειάζεται λοιπόν, ετησίως, να εξασφαλίζονται 450.000 ευρώ από άλλους πόρους προκειμένου να λειτουργούν οι δομές με τις ελάχιστες προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

 

Συνθήκη εξαιρετικά δύσκολη αν αναλογιστεί κανείς ότι οι χρηματοδοτήσεις που διατέθηκαν στον Δήμο από το ΕΣΠΑ 2021-2027 ήταν 2.718.936 ευρώ, πολύ χαμηλότερες από το ποσό που είχε λάβει για το ΕΣΠΑ 2014-2020 κι ακόμα πιο κάτω από το αντίστοιχο πρόγραμμα της περιόδου 2007-2013, όταν η χρηματοδότηση με ευρωπαϊκούς πόρους ξεπέρασε τα 42 εκατ. ευρώ. Ασφαλώς για την τρέχουσα περίοδο διατέθηκε και από το Ταμείο Ανθεκτικότητας και Ανάκαμψης ποσό άνω των 14,9 εκατ. ευρώ.

 

Ωστόσο, με εξαίρεση τα χρήματα που επενδύθηκαν για την εγκατάσταση του αναβατορίου στο αρχαιολογικό κάστρο Μονεμβασίας -επένδυση για την οποία υπάρχουν αντικρουόμενες εκτιμήσεις και ισχυρή αμφισβήτηση της αναγκαιότητάς της, παρά το γεγονός ότι συμβάλλει στην προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία- τη μερίδα του λέοντος απέσπασαν μόνο οι υποδομές και όχι η κοινωνική προστασία.

 

• Το δημοσίευμα αυτό έχει παραχθεί στο πλαίσιο του έργου EuSEE (πολιτικές συνοχής της Ε.Ε. στη ΝΑ Ευρώπη) το οποίο συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ενωση. Οι απόψεις και θέσεις που διατυπώνονται σε αυτό εκφράζουν μόνο τον/τη συντάκτη/ρια, δεν αντικατοπτρίζουν απαραίτητα εκείνες της χορηγούσας αρχής και η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν φέρει καμία ευθύνη γι’ αυτές.

 

• Συντελεστές του «Παρατηρητηρίου Συνοχής» της «Εφ.Συν.» είναι οι Χριστίνα Κοψίνη, Αλέξανδρος Χασάνι, Γιάννης Κιμπουρόπουλος.

 

Πηγή: www.efsyn.gr