Δεξιότητες μετάβασης των ατόμων με αναπηρία – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Μπαρκλέση Ναταλίας – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Π.Μ.Σ «Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση» – Μέρος 24ο

 

3.4.      T-test της έρευνας ως προς το φύλο των συμμετεχόντων με κινητική αναπηρία

 

Πίνακας 34. Πίνακας T-test για τις στατιστικά σημαντικές διαφορές ως προς το φύλο των συμμετεχόντων με κινητική αναπηρία

 

Statistic           df         p

ΕΡΓΑΣΙΑ           Student’s t      -1.989  17.0     0.063

ΜΑΘΗΣΗ         Student’s t      -1.429  17.0     0.171

ΔΙΑΒΙΩΣΗ        Student’s t      -0.903  17.0     0.379

 

Σύμφωνα με τον Πίνακα 34 φαίνεται πως δεν υπάρχει στατιστικά σημαντική διαφορά ανάμεσα στα φύλα των συμμετεχόντων με κινητική αναπηρία.

 

4ο Κεφάλαιο: Συζήτηση – Συμπεράσματα – Προτάσεις

 

4.1.      Συζήτηση των ευρημάτων της έρευνας

 

Σύμφωνα με έρευνες της Engelbrecht, και των συνεργατών της (2017), του Wehman (2020) και της Rachanioti και των συνεργατών της (2021), οι δεξιότητες εργασίας είναι άκρως σημαντικές για τη μετάβαση των ατόμων με αναπηρία στην ενήλικη ζωή. Στην Ελλάδα η απασχόληση τους σε ένα εργασιακό περιβάλλον είναι αρκετά περιορισμένη με αποτέλεσμα τα ποσοστά ανεργίας να είναι υψηλά (Rachanioti et al., 2021). Αυτή την άποψη έρχεται να επιβεβαιώσει η παρούσα έρευνα, τουλάχιστον για τα άτομα με κινητική αναπηρία τα οποία κατεξοχήν έχουν υψηλότερα ποσοστά ανεργίας εν αντιθέσει με τα άτομα με μαθησιακές δυσκολίες. Ο μέσος όρος των δεξιοτήτων στον τομέα εργασίας για τους συμμετέχοντες με κινητική αναπηρία κυμαίνεται στο 2,67 και για τους συμμετέχοντες με μαθησιακές δυσκολίες κυμαίνεται στο 3,33. Τα ευρήματα της έρευνας έδειξαν πως από τους 19 συμμετέχοντες με κινητική αναπηρία (16 ενήλικες και 3 μαθητές) μόνο οι 4 ήταν εργαζόμενοι και 8 άνεργοι. Παρά το μικρό μέγεθος του δείγματος φάνηκε πως το 50% δήλωσε ανεργία. Ωστόσο, τα αποτελέσματα για τα άτομα με μαθησιακές δυσκολίες ήταν πιο θετικά καθώς 15 στους 31 ήταν εργαζόμενοι και μόνο ένας δήλωσε ανεργία.

Κατά τον Cummings και τους συνεργάτες του (2000) τα άτομα με μαθησιακές δυσκολίες παρουσιάζουν ελλείμματα στις οργανωτικές τους δεξιότητες και τις δεξιότητες κατανόησης και παραγωγής γραπτού λόγου. Οι παραπάνω δεξιότητες, σύμφωνα με το TPI-2, εντάσσονται στον τομέα της μάθησης, στις δεξιότητες περαιτέρω εκπαίδευσης-κατάρτισης, επιμόρφωσης και στις δεξιότητες λειτουργικής επικοινωνίας. Τα ευρήματα της έρευνας επιβεβαιώνουν αυτή την άποψη καθώς στην κατάκτηση των οργανωτικών δεξιοτήτων οι συμμετέχοντες με μαθησιακές δυσκολίες συγκέντρωσαν μέσο όρο 2,89 ο οποίος ήταν ο χαμηλότερος της υποκλίμακας ενώ, οι συμμετέχοντες με κινητική αναπηρία συγκέντρωσαν μέσο όρο 2,40 ο οποίος ήταν ο δεύτερος μεγαλύτερος. Στις δεξιότητες ανάγνωσης και γραφής οι συμμετέχοντες με μαθησιακές δυσκολίες συγκέντρωσαν μέσο όρο 3,36 και 3,41 αντίστοιχα και οι συμμετέχοντες με κινητική αναπηρία 2,79 και 2,63 αντίστοιχα. Και στις δυο ομάδες οι μέσοι όροι ήταν οι χαμηλότεροι που συγκεντρώθηκαν.

Σύμφωνα με τις Lindsay και Varahra (2021) τα άτομα με αναπηρίες έρχονται αντιμέτωπα με ποικίλες δυσκολίες αναφορικά με την ανάπτυξη των δεξιοτήτων αυτοπροσδιορισμού με αποτέλεσμα να αποφασίζουν τρίτοι για την ζωή τους. Σύμφωνα με το εργαλείο της έρευνας στον τομέα της μάθησης εντάσσονται οι δεξιότητες αυτοπροσδιορισμού, ανάμεσα σε αυτές είναι και η δεξιότητα αναγνώρισης των προσωπικών ενδιαφερόντων όπου οι συμμετέχοντες με μαθησιακές δυσκολίες συγκέντρωσαν τον μεγαλύτερο μέσο όρο (4,03) όπως και οι συμμετέχοντες με κινητική αναπηρία. Ωστόσο, ο μέσος όρος των δεξιοτήτων μάθησης, συνολικά για τους συμμετέχοντες με μαθησιακές δυσκολίες είναι στο 3,45 και για τους συμμετέχοντες με κινητική αναπηρία στο 2,66.

Για την μετάβαση τους σε μια ενήλικη και ανεξάρτητη ζωή οι νέοι με αναπηρία θα πρέπει να έχουν κατακτήσει τις απαραίτητες δεξιότητες ανεξάρτητης διαβίωσης ώστε να μπορούν να συντηρήσουν αλλά και να προστατεύσουν τον εαυτό τους από πιθανούς κινδύνους. Ο συνολικός μέσος όρος του τομέα διαβίωσης για τους συμμετέχοντες με μαθησιακές δυσκολίες είναι 3,75 και για τους συμμετέχοντες με κινητική αναπηρία είναι 2,79. Πρέπει να σημειωθεί πως οι μεγαλύτεροι μέσοι όροι που συγκεντρώθηκαν και για τις δυο ομάδες αφορούν τον τομέα διαβίωσης. Παρόλα αυτά, καμία από τις δυο ομάδες δεν είναι σε θέση να επιλύσει απρόοπτα προβλήματα. Ωστόσο, οι συμμετέχοντες με μαθησιακές δυσκολίες είχαν μεγαλύτερο μέσο όρο στην εκτέλεση καθημερινών δουλειών στο σπίτι σε αντίθεση με τους συμμετέχοντες με κινητική αναπηρία όπου σε αυτή τη δεξιότητα είχαν συγκεντρώσει τον δεύτερο χαμηλότερο μέσο όρο. Στις δεξιότητες προσωπικής διαχείρισης χρημάτων φάνηκε πως και οι δυο ομάδες τα υψηλότερα αποτελέσματα τα είχαν στη χρήση τραπεζικών λογαριασμών και τα χαμηλότερα στην αγορά αγαθών. Οι συμμετέχοντες με μαθησιακές δυσκολίες στις δεξιότητες εμπλοκής και χρήσης της κοινότητας φαίνεται πως δυσκολεύονται στη λήψη κρατικής βοήθειας σε αντίθεση με τους συμμετέχοντες με κινητική αναπηρία ενώ οι τελευταίοι παρουσιάζουν δυσκολία στην εύρεση εργασίας.

Στις δεξιότητες ψυχαγωγίας ή/και ελεύθερου χρόνου και οι δυο ομάδες φαίνεται πως μπορούν να αναγνωρίσουν τις δραστηριότητες στις οποίες προτιμούν να συμμετέχουν. Οι συμμετέχοντες με κινητική αναπηρία σημείωσαν τον χαμηλότερο μέσω όρο στην επιλογή δραστηριοτήτων σε εξωτερικό χώρο. Στις δεξιότητες υγείας η σωστή φροντίδα των σωματικών προβλημάτων φαίνεται να έρχεται τελευταία για τους συμμετέχοντες με μαθησιακές δυσκολίες. Στις δεξιότητες των διαπροσωπικών σχέσεων και οι δυο ομάδες παρουσίασαν υψηλά αποτελέσματα σχετικά με την καλή σχέση τους με την οικογένεια και τους συγγενής τους, ενώ οι δεξιότητες-ευθύνες που πρέπει να κατέχει ένας γονέας είναι αυτές με το χαμηλότερο αποτέλεσμα για τους συμμετέχοντες με μαθησιακές δυσκολίες ενώ για τους συμμετέχοντες με κινητική αναπηρία το χαμηλότερο αποτέλεσμα αφορά την εύρεση κατάλληλων τρόπων αντίδρασης σε διαφορετικές κοινωνικές καταστάσεις.

Όσον αφορά τις διαφορές ανάμεσα στα δυο φύλα ως προς την κατάκτηση των δεξιοτήτων μετάβασης τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν πως δεν υπάρχει στατιστικά σημαντική διαφορά ανάμεσα σε άντρες και γυναίκες ως προς την κατάκτηση των δεξιοτήτων μετάβασης στους τρεις τομείς. Παρόλα αυτά σε έρευνα της Hirano και των συνεργατών της το 2018 φάνηκε πως οι γυναίκες παρουσίαζαν χαμηλότερα ποσοστά στον τομέα της εργασίας, ωστόσο το δείγμα που ανέλυσε (Ν=405) ξεπερνούσε κατά πολύ το δείγμα της παρούσας έρευνας (Ν=50).

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας για τα άτομα με μαθησιακές δυσκολίες, το μορφωτικό τους επίπεδο, έχει στατιστικά σημαντική συσχέτιση με τις δεξιότητες του τομέα εργασίας, τις δεξιότητες μάθησης και τι δεξιότητες διαβίωσης. Ωστόσο, το μορφωτικό επίπεδο των γονέων αλλά και ο αριθμός των αδερφών σε μια οικογένεια φαίνεται πως δεν παρουσιάζουν στατιστικά σημαντική συσχέτιση με τις με τις δεξιότητες εργασίας, τις δεξιότητες μάθησης και τις δεξιότητες διαβίωσης των νέων με μαθησιακές δυσκολίες.

Ως προς τα άτομα με κινητική αναπηρία τα αποτελέσματα της έρευνας κατέδειξαν πως το μορφωτικό τους επίπεδο παρουσιάζει στατιστικά σημαντική συσχέτιση με τις δεξιότητες μάθησης και τι δεξιότητες διαβίωσης. Το μορφωτικό των γονέων αλλά και ο αριθμός των αδερφών σε μια οικογένεια φαίνεται πως δεν παρουσιάζουν στατιστικά σημαντική συσχέτιση με τις με τις δεξιότητες εργασίας, τις δεξιότητες μάθησης και τις δεξιότητες διαβίωσης των νέων με μαθησιακές δυσκολίες.