Δεξιότητες μετάβασης των ατόμων με αναπηρία – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Μπαρκλέση Ναταλίας – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Π.Μ.Σ «Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση» – Μέρος 1ο

 

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών

«Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση»

 

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

 

Δεξιότητες μετάβασης των ατόμων με αναπηρία

 

Μπαρκλέση Ναταλία

 

ΕξεταστΙκή ΕπΙτροπή

 

Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος, Καθηγητής, Επόπτης Κουστριάβα Ελένη, Καθηγήτρια Παπακωνσταντίνου Δόξα, Καθηγήτρια

 

Θεσσαλονίκη, 2026

 

Ο/η συγγραφέας βεβαιώνει ότι το περιεχόμενο του παρόντος έργου είναι αποτέλεσμα προσωπικής εργασίας και ότι έχει γίνει η κατάλληλη αναφορά στην εργασία τρίτων, όπου κάτι τέτοιο ήταν απαραίτητο, σύμφωνα με τους κανόνες της ακαδημαϊκής δεοντολογίας.

Μπαρκλέση Ναταλία

 

ΠερΙεχόμενα

 

Περίληψη

Abstract

Πρόλογος

Εισαγωγή

1ο Κεφάλαιο: Θεωρητική θεμελίωση της έρευνας – Ανασκόπηση βιβλιογραφίας

1.1. Εννοιολογική αποσαφήνιση της μετάβασης

1.2. Δεξιότητες μετάβασης

1.3. Σχεδιασμός μετάβασης

1.4. Υπηρεσίες μετάβασης

1.5. Τομείς μετάβασης σύμφωνα με το Transition Planning Inventory−Second Edition (TPI-2)

1.6. Παράγοντες που επηρεάζουν τη μετάβαση

1.7. Σκοπός     της       έρευνας           και       ερευνητικά ερωτήματα

2ο Κεφάλαιο: Μεθοδολογία της έρευνας

2.1 Ερευνητική στρατηγική

2.2 Συμμετέχοντες

2.3 Διαδικασίες και εργαλεία της έρευνας

2.4 Ανάλυση των δεδομένων

3ο Κεφάλαιο: Αποτελέσματα της έρευνας

3.1. Περιγραφική στατιστική για τους συμμετέχοντες με μαθησιακές δυσκολίες

3.1.1.  Τομέας εργασίας

3.1.2.  Τομέας μάθησης

3.1.3.  Τομέας διαβίωσης

3.2. Συσχετίσεις των κλιμάκων για τους συμμετέχοντες με μαθησιακές δυσκολίες

3.3. T-test της έρευνας ως προς το φύλο των συμμετεχόντων με μαθησιακές δυσκολίες

3.4. Περιγραφική στατιστική για τους συμμετέχοντες με κινητική αναπηρία

3.4.1.  Τομέας εργασίας

3.4.2.  Τομέας μάθησης

3.4.3.  Τομέας διαβίωσης

3.5.      Συσχετίσεις των κλιμάκων για τους συμμετέχοντες με κινητική αναπηρία

3.6.      T-test της έρευνας ως προς το φύλο των συμμετεχόντων με κινητική αναπηρία

4ο Κεφάλαιο: Συζήτηση – Συμπεράσματα – Προτάσεις

4.1. Συζήτηση των ευρημάτων της έρευνας

4.2. Συμπεράσματα της έρευνας

4.3. Περιορισμοί της έρευνας

4.4. Επιπτώσεις της έρευνας στην Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση

4.5. Προτάσεις για μελλοντικές έρευνες

Βιβλιογραφικές παραπομπές

 

Περίληψη

 

Η μετάβαση στην μεταδευτεροβάθμια εκπαίδευση, την εργασιακή απασχόληση και την ανεξάρτητη διαβίωση αποτελεί μια πρόκληση για τους νέους με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Είναι μια σύνθετη, εξαιρετικά απαιτητική, σχεδόν αδιάκοπη και άκρως απαραίτητη διαδικασία για την εξασφάλιση μιας ποιοτικής ζωής. Είναι γεγονός πως τα άτομα με αναπηρία βιώνουν μέχρι και σήμερα σημαντικές διακρίσεις και ανισότητες σε ποικίλους τομείς της ζωής τους, από την είσοδό τους σε ένα εργασιακό περιβάλλον μέχρι την αυτόνομη συμμετοχή τους σε ποικίλες δραστηριότητες της κοινωνίας. Μέσα από την κατάκτηση των απαραίτητων δεξιοτήτων που εμπίπτουν στους τρεις κύριους τομείς μετάβασης αναπτύσσεται η κοινωνική αλληλεπίδραση των νέων με αναπηρία ενισχύοντας την αποδοχή τους από την κοινωνία μειώνοντας τις πιθανότητες για κοινωνικό αποκλεισμό, οικοδομείται μια υγιής σχέση με την οικογένεια, τα ποσοστά ανεργίας μειώνονται και οι νέοι αποκτούν τον έλεγχο της ζωής τους. Η παρούσα διπλωματική ερευνητική εργασία είναι μια προσπάθεια ανάδειξης των δεξιοτήτων μετάβασης των ατόμων με μαθησιακές δυσκολίες και κινητική αναπηρία. Βασικός στόχος της έρευνας ήταν η διερεύνηση των δεξιοτήτων μετάβασης των νέων με αναπηρία. Η περιγραφική στατιστική των δεδομένων αποκάλυψε πως τόσο οι νέοι με μαθησιακές δυσκολίες όσο και οι νέοι με κινητική αναπηρία έχουν μεγαλύτερα ποσοστά επάρκειας στις δεξιότητες του τομέα της διαβίωσης ενώ τα χαμηλότερα ποσοστά επάρκειας βρέθηκαν στις δεξιότητες του τομέα της εργασίας για τους νέους με μαθησιακές δυσκολίες και στις δεξιότητες του τομέα της μάθησης για τους νέους με κινητική αναπηρία. Ωστόσο, η γενική εικόνα των αποτελεσμάτων θεωρείται μέτρια και χαμηλή. Έτσι λοιπόν, τα ευρήματα της έρευνας ενισχύουν την ανάγκη για εξατομικευμένη υποστήριξη τόσο των νέων με κινητική αναπηρία όσο και των νέων με μαθησιακές δυσκολίες με σκοπό την μεγαλύτερη αυτονομία τους την ισόνομη συμμετοχή τους στην κοινωνία, τη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους και εν τέλει την πρακτική εφαρμογή της θεωρίας της συμπερίληψης.

 

Λέξεις κλειδιά: Σχεδιασμός μετάβασης, υπηρεσίες μετάβασης, δεξιότητες μετάβασης, TPI-2

 

Πρόλογος – ΕυχαρΙστίες

 

Με την ολοκλήρωση της παρούσας μελέτης ολοκληρώνεται για εμένα το πρώτο μου ταξίδι στην έρευνα. Ένα ταξίδι που έχει συμβάλει στην ανάπτυξη μου τόσο ως εκπαιδευτικός όσο και ως άνθρωπος. Θα ήθελα να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου σε όσους συνέβαλαν στην πρώτη μου ερευνητική προσπάθεια. Καταρχάς, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον αξιότιμο κ. Κωνσταντίνο Παπαδόπουλο, καθηγητή του τμήματος Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής και επιβλέπων καθηγητή μου για την καθοδήγηση και την ιδιαίτερα σημαντική συμβολή του στην έρευνα. Την λογοθεραπεύτρια και φίλη Ευαγγελία Γιαννακοπούλου για την πολύτιμη βοήθεια της.

Θα ήθελα να ευχαριστήσω μέσα από την καρδιά μου την οικογένεια μου και ιδιαίτερα τη μητέρα μου, τον σύντροφό μου και τους φίλους μου για την αμέριστη κατανόηση, την υπομονή και την ηθική υποστήριξη που έδειξαν καθ’ όλη τη διάρκεια των σπουδών μου. Κλείνοντας δεν θα μπορούσα να μην ευχαριστήσω όλους τους συμμετέχοντες και τις οικογένειές τους που αφιέρωσαν λίγο χρόνο από την καθημερινότητα τους για να συμμετέχουν στην έρευνα. Χωρίς αυτούς δεν θα είχα το επιθυμητό αποτέλεσμα. Μάριε, Χριστίνα, Δημήτρη, Εμμανουέλλα, Μιχάλη, Μαρίνα, Γιώργο… σας ευχαριστώ θερμά!