Από τον Αποκλεισμό στην Ένταξη: Εκπαίδευση, Αναπηρία και Βιοηθική στον 21ο αιώνα – ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ της ΦΩΚΙΑΝΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ – ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ, Π.Μ.Σ. ΒΙΟΗΘΙΚΗΣ – Μέρος 37ο
6.2 Ενταξιακή εκπαίδευση των ανάπηρων μαθητών vs πρόοδο των άλλων μαθητών
Υπάρχει μια αντίληψη ότι η παρουσία μαθητών με αναπηρία στη γενική τάξη μπορεί να επηρεάσει την πρόοδο των υπόλοιπων μαθητών. Αυτό βέβαια δεν ισχύει, καθώς έχει αποδειχθεί από μελέτες η θετική επιρροή της ενταξιακής εκπαίδευσης στους μη ανάπηρους μαθητές, τόσο σε κοινωνικό όσο και σε ακαδημαϊκό επίπεδο. Πιο συγκεκριμένα, παρατηρείται αλλαγή στη στάση τους απέναντι στην αναπηρίας και μία μεγαλύτερη εξοικείωση με το θέμα (Alper & Ryndak, 1992; Schwab, 2017). Γενικότερα, παρουσιάζονται πιο θετικοί στη κοινωνική τους αλληλεπίδραση με τους ανάπηρους μαθητές και με λιγότερες προκαταλήψεις (Ruijs & Peetsma, 2009). Επίσης, εξελίσσονται η κοινωνική τους προσαρμοστικότητα και η αυτοσυνείδηση τους (McGregor & Vogelsberg, 1998). Τα πλεονεκτήματα δεν προκύπτουν από την κοινή τους συνύπαρξη στο ίδιο σχολικό περιβάλλον αλλά από την ίδια τη «φύση» της επαφής. Σημειώνεται μια βελτίωση και ανάπτυξη των διαπροσωπικών σχέσεων των μη ανάπηρων μαθητών μέσω των καθημερινών μαθησιακών δραστηριοτήτων τους (McGregor & Vogelsberg, 1998; Schwab, 2017). Αυτή η συνθήκη δημιουργεί μια κατάσταση που ευνοεί τη συμμετοχή όλων των μαθητών στη τάξη. Η ενταξιακή εκπαίδευση καλλιεργείται σε ποικιλόμορφα μαθησιακά περιβάλλοντα με τη συνεκπαίδευση ανάπηρων και μη ανάπηρων μαθητών, η οποία αντανακλά την συνύπαρξη αυτή στα πλαίσια της κοινωνίας. Παράλληλα, οι εκπαιδευτικοί είναι αυτοί που συμβάλλουν στην επίτευξη αυτής της συνύπαρξης με την άρση των εμποδίων.
Ομοίως και σε ακαδημαϊκό επίπεδο μελέτες καταρρίπτουν τον μύθο ότι η πρόοδος των μη ανάπηρων μαθητών δεν επιτυγχάνεται εξαιτίας της παρουσίας των ανάπηρων μαθητών. Ειδικότερα, έρευνα που πραγματοποιήθηκε από τον Szumski και τους συνεργάτες του (2017) σε δείγμα περίπου 4,8 εκατομμυρίων μαθητών από όλο τον κόσμο, σημειώθηκε ένα θετικό και σημαντικά στατιστικό ποσοστό σχετικά με τα πλεονεκτήματα της ενταξιακής εκπαίδευσης στους μη ανάπηρους μαθητές, ακόμη και σε αυτούς που συνυπήρχαν με άτομα με πιο περίπλοκα μαθησιακά προφίλ. Ωστόσο, υπάρχουν και κάποιες άλλες εκδοχές οι οποίες στηρίζονται σε μια εσφαλμένη βάση. Μια απ’ αυτές είναι πως οι μαθητές με κάποιες συναισθηματικές εξάρσεις ή πιο περίπλοκα μαθησιακά προφίλ μπορεί να ασκήσουν αρνητική επιρροή στους υπόλοιπους, καθώς υπάρχει περίπτωση να μονοπωλήσουν ή να διεκδικήσουν περισσότερο χρόνο ή και προσοχή από τους εκπαιδευτικούς (Gilmour, 2017). Αυτό βέβαια δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, καθώς οι μαθητές με αναπηρία έχουν λιγότερη πρόσβαση στους εκπαιδευτικούς (Webster & Blatchford, 2019).
Μία άλλη λανθασμένη θέση είναι η άποψη πως η συνύπαρξη αυτή μπορεί να επηρεάσει τους μαθητές με αναπτυγμένες γνωστικές ικανότητες. Γεγονός που δεν επαληθεύεται από σχετική έρευνα, καθώς δεν παρουσιάζεται κάποια σοβαρή ακαδημαϊκή απόκλιση (Dessemontet & Bless, 2013; Ruijs et al., 2010). Ωστόσο, πρέπει να αναφερθεί ότι τα πλεονεκτήματα της ένταξης μπορούν να χαθούν, όταν ο αριθμός των μαθητών με αναπηρία υπερβαίνει αναλογικά το υπόλοιπο μαθητικό πληθυσμό. Όταν οι μη ανάπηροι μαθητές συμμετέχουν σε ομάδες με μειωμένη επίδοση, μειώνονται και οι απαιτήσεις των εκπαιδευτικών (Shifrer, 2016). Η κατάσταση αυτή οδηγεί σε μια κατώτερη ποιότητα διδασκαλίας με μειωμένη ανατροφοδότηση υλικού και απλούστερες μεθόδους (Ireson & Hallam, 1999; Mazenod et al., 2019; Oakes et al., 1990; Rubie-Davies, 2007). Επίσης, όταν το ποσοστό των ανάπηρων μαθητών είναι μεγαλύτερο και εντάσσονται σε ομάδες με υψηλές επιδόσεις η ακαδημαϊκή πρόοδος είναι περιορισμένη ή ακόμη και με αρνητικό πρόσημο (Hanushek & Wößmann, 2006; Huang, 2009; Steenbergen-Hu et al., 2016).
