ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΤΩΝ ΜΗΤΕΡΩΝ ΜΕ ΣΟΒΑΡΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΟΡΑΣΗΣ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΟΝΕΪΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΤΟΚΕΤΟΥ – ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΚΑΪΣΑ ΜΑΡΙΑΣ & ΜΠΛΑΧΑΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ – ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΑΔΟΣ, ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ – Μέρος 24ο

Οκτ 16, 2024 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΤΩΝ ΜΗΤΕΡΩΝ ΜΕ ΣΟΒΑΡΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΟΡΑΣΗΣ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΟΝΕΪΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΤΟΚΕΤΟΥ – ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΚΑΪΣΑ ΜΑΡΙΑΣ & ΜΠΛΑΧΑΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ – ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΑΔΟΣ, ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ – Μέρος 24ο

 

2.2          Ιστορική Αναδρομή

 

Η ψυχοπροφυλακτική μέθοδος αναφέρεται στην ψυχοσυναισθηματική προετοιμασία της εγκύου και του συντρόφου της και αποτελείται από μαθήματα ανώδυνου τοκετού τα οποία έχουν στόχο να προετοιμάσουν το ζευγάρι για τον τοκετό, το θηλασμό και τη φροντίδα του μωρού (Βhattacharya et.al, 2015).

Ο ορισμός της ψυχοσωματικής προετοιμασίας για την γονεϊκότητα είναι η ολιστική ψυχολογική, πνευματική & σωματική μαιευτική προετοιμασία για τον τοκετό και την μητρότητα. Αποβλέπει στο να επιμορφώσει, να πληροφορήσει και να εξασφαλίσει στις έγκυες με το διάλογο και την επικοινωνία, τη διαμόρφωση κατάλληλων συνθηκών τοκετού στα μαιευτήρια για την επίτευξη ενός τοκετού σύμφωνα με τις επιθυμίες τους (Αντωνάκου, 2019).

Η έννοια της ψυχοσωματικής προετοιμασίας για την μητρότητα/γονεϊκότητα μπορεί να αναζητηθεί με διάφορες ονομασίες όπως :

o             Ψυχοπροφυλακτική μέθοδος

o             Μαθήματα ανώδυνου τοκετού

o             Ψυχοφυσική ετοιμασία

o             Προγεννητική εκπαίδευση

o             Περιγεννητική αγωγή

o             Antenatal Care/Consultation

o             Prenatal Care/Consultation

o             Transition to parenthood

o             Parenting skills classes

o             Parent craft lessons

Γενικά γνωρίζουμε από τα αρχαία κιόλας χρόνια ότι ο τοκετός είναι ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα στη ζωή της γυναίκας γιατί εκτός από την γέννηση ενός παιδιού παράλληλα γεννιέται και μια μητέρα. Ο τοκετός είναι μια φυσική διαδικασία και για αυτό η έγκυος δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν άρρωστη. Είναι λογικό η εμπειρία του τοκετού να εντυπώνεται στην μνήμη της γυναίκας και αυτό έχει ως αποτέλεσμα την ανάγκη εύρεσης κατάλληλων τρόπων προετοιμασίας της γυναίκας για τον τοκετό. Κάτι που αξίζει να σημειωθεί είναι ότι η εμπειρία ενός προηγούμενου τοκετού καθορίζει και την απόφαση που θα πάρει η γυναίκα για να κυοφορήσει μία επόμενη φορά (Scollato & Lampasona, 2013). Σε κάθε χρονική περίοδο της ιστορίας και σχεδόν σε κάθε πολιτισμό οι

γυναίκες κατά την διάρκεια του τοκετού τους περιβάλλονται από άλλες γυναίκες που συμπαραστέκονται και υποστηρίζουν τη γυναίκα που γεννάει.

To 1773 ο Άγγλος γιατρός Charles White εξέδωσε το βιβλίο του με τίτλο «Treatise on the Management of Pregnant and Lying-in Women» στο οποίο προτείνει οι γυναίκες να γεννούν φυσιολογικά και εκτός από αυτό έγραψε οδηγίες για την εκπαίδευση αλλά και για τρόπους ώστε να έχουν έναν πιο άνετο τοκετό (Μάλαμα και συν., 2004). Το 1777 η μαντάμ Le Boyrsier Du Coudray δημιουργεί στη Γαλλική επαρχία τμήματα που παρέχουν στις γυναίκες προετοιμασία για τον τοκετό. Παρ’όλα αυτά η προσπάθειά της παραμένει στην ιστορία ως ένα μεμονωμένο γεγονός (Piscicelli, 1983).

Μερικά χρόνια αργότερα ο Simpson έκανε προσπάθειες να χρησιμοποιηθεί το χλωροφόρμιο στη διάρκεια του τοκετού αλλά ενέτρεχαν πολλοί κίνδυνοι τόσο για τους επαγγελματίες υγείας όσο και για την έγκυο και το έμβρυο. Πολλές ήταν οι φορές που οι έγκυες ήταν ναρκωμένες και έτσι δεν μπορούσαν να φέρουν εις πέρας τη διαδικασία του τοκετού με αποτέλεσμα να βρίσκονται σε κίνδυνο τόσο οι ίδιες όσο και τα παιδιά τους (Michaels, 2014).

Παράλληλα όμως την ίδια χρονική περίοδο αναπτύσσεται και εφαρμόζεται η ύπνωση σαν μέσω αναλγησίας στον τοκετό από τους Gerling και Lafontaine. Οι Ρώσοι Pavlov, Nicolaiev, Platanov έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ύπνωση σε συνδυασμό με τον τοκετό. Ο Pavlov παρουσίασε τα εξαρτημένα αντανακλαστικά μέσω πειραμάτων με σκυλιά . Στη συνέχεια, η θεωρία του Pavlov εφαρμόστηκε για τον πόνο του τοκετού, στην ουσία στόχος ήταν η δημιουργία ενός νέου αντανακλαστικού ανάμεσα στη συστολή της μήτρας και στην αναπνοή της γυναίκας.

Ένα ακόμη σημαντικό πρόσωπο είναι ο Grandly Dick Read, ο οποίος το 1933 δημοσίευσε το βιβλίο «Birth without Fear». O D.Read αναγνωρίστηκε ως πρωτοπόρος διότι ήταν αυτός ο οποίος δημιούργησε τις αρχές των ψυχοσωματικών μεθόδων. Τα μαθήματα του Read περιλαμβάνουν και πρακτική εξάσκηση εκτός από πληροφορίες σχετικά με τον τοκετό. Η πρακτική εξάσκηση χωρίζεται σε τρεις τεχνικές φυσικής άσκησης: στη συνειδητή χαλάρωση, στις αναπνευστικές ασκήσεις και στην προετοιμασία του σώματος της εγκύου για τον επερχόμενο τοκετό (Piscicelli, 1983).

Ο Vel’vovskii όμως, στα τέλη του 1940 δημιούργησε την «ψυχοπροφυλακτική μέθοδο». Σύνταξε δηλαδή τους κανόνες της ψυχοπροφυλακτικής και σε συνεργασία με το κράτος το 1951 το εφαρμόζει σε όλες τις μαιευτικές κλινικές της ΕΣΣΔ. Η προετοιμασία πρέπει να γίνεται συλλογικά δίνοντας μεγάλη σημασία στον μηχανισμό της αναπνοής έτσι ώστε να γίνεται συντονισμένα με τις συστολές της μήτρας ώστε να δημιουργηθεί ένα νέο εξαρτημένο αντανακλαστικό (Bell, 1981).

Ο Bradley επηρεασμένος από την μέθοδο του Read υιοθέτησε το φυσικό τοκετό στη μέθοδό του και υποστήριζε την ενεργό συμμετοχή του συντρόφου στην κύηση και στον τοκετό. Ακόμη αρκετές από τις παρατηρήσεις του οφείλονται στις παρατηρήσεις πάνω σε ζώα (Μάλαμα και συν, 2004).

Στη συνέχεια ο Γάλλος ιατρός Lamaze επηρεασμένος από την ψυχοσωματική μέθοδο του Vel’vovskii δημιουργεί τελικά την δική του το 1956 την οποία περιέγραψε στο βιβλίο του «Painless Childbirth: The Lamaze Method». Ο Lamaze στη μέθοδό του έδωσε έμφαση στις ασκήσεις αναπνοής σε σχέση με το κάθε στάδιο του τοκετού (Τραγέα, 2005). Η μέθοδος έγινε γνωστή σε όλη την Ευρώπη και την Αμερική οφείλοντας την διάδοσή της στο σλόγκαν «τοκετός χωρίς πόνο» (Piscicelli, 1983).

Η Kitzinger επηρεασμένη από την μέθοδο του Read ανέπτυξε την δική της μέθοδο, τη «ψυχοσεξουαλική» και το 1962 εξέδωσε το βιβλίο της με τίτλο «The Experience of Childbirth». Η Kitzinger ούσα υπέρμαχος του πλάνου τοκετού, τόνιζε πώς θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψιν οι επιθυμίες της γυναίκας. Έτσι υποστήριζε ότι ο τοκετός πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένα προσωπικό γεγονός και η επίτοκος θα πρέπει να είναι μια ενεργή ζωοδότρια και όχι μια παθητική ασθενής (Kitzinger, 2015).

Ο Caycedo, το 1960 δημιουργεί την σωφρολογία, η οποία λίγα χρόνια αργότερα εφαρμόζεται στον μαιευτικό τομέα. Η σωφρολογία χρησιμοποιεί μια σειρά τεχνικών χαλάρωσης, αναπνευστικών και σωματικών κινήσεων αλλά και στρατηγικών ψυχικής ενεργοποίησης που στοχεύουν στην αυτογνωσία και στην ανάπτυξη της συνείδησης (Salazar,1982).

Άλλη μία μέθοδος τεχνικής χαλάρωσης που αναπτύχθηκε από τον Piscicelli, το 1960 είναι η μέθοδος R.A.T. (Rilasamento Training Autogeno) δηλαδή η χαλάρωση της αυτογενούς προετοιμασίας αυτογενούς αναπνευστικής. Η μέθοδος αυτή περιλαμβάνει επτά ασκήσεις οι οποίες αποβλέπουν κυρίως στη χαλάρωση. Η αυτογενής ρύθμιση βασίζεται αφενός στην παροχή πληροφόρησης για την ανατομία και τη φυσιολογία του γεννητικού συστήματος και για το μηχανισμό της εξέλιξης του τοκετού και αφ’ ετέρου στα χαρακτηριστικά της αυτογενούς αναπνοής, που διατηρεί τη χαλάρωση των μυών του σώματος και των μυών του περινέου κατά την διάρκεια των συστολών (Μωραΐτου, 2007).

Στη συνέχεια ο μαιευτήρας Leboyer το 1975 έγραψε το βιβλίο «Birth Without Violence» στο οποίο προσέγγισε τον τοκετό από μια νέα οπτική γωνία σε σχέση με τα ως τότε δεδομένα. Επικεντρώθηκε περισσότερο στο νεογέννητο αφαίρεσε τις βίαιες τεχνικές, τους περιττούς χειρισμούς και επέβαλε την ηρεμία και την υπομονή στο τοκετό. (Τσιάντης, 2008)

Αρωγός στην προσπάθεια του Leboyer στέκεται ο χειρούργος μαιευτήρας- γυναικολόγος Odent, ο οποίος είναι ένθερμος υποστηρικτής του τοκετού στο νερό (Μωραΐτου, 2007). Ο Odent προσεγγίζει τον τοκετό χωρίς ιατρικές επεμβάσεις και προτείνει ότι οι γυναίκες θα πρέπει να γεννήσουν σε έναν χώρο, ο οποίος θα παρέχει ιδιωτικότητα και οικειότητα. Επίσης, τόνισε ότι για να μειωθεί ο πόνος του τοκετού και να εξελιχθεί ταχύτερα η όλη διαδικασία η επίτοκος μπορεί να κάθεται μέσα σε μπανιέρα- πισίνα στο πρώτο στάδιο του τοκετού (Μάλαμα και συν, 2004).

Ακόμη υπάρχει και η απτονομία η οποία προτάθηκε από τον Ολλανδό Franz Velman και έχει ως στόχο να πετύχει την επικοινωνία μεταξύ εγκύου-εμβρύου και όχι μόνο καθώς σε αυτή τη διαδικασία μπορεί να συμμετέχει και ο πατέρας. Σύμφωνα με την απτονομία το έμβρυο αντιλαμβάνεται και αντιδρά στα εξωτερικά ερεθίσματα. Η έγκυος παρατηρεί τις αντιδράσεις του εμβρύου και απαντά στα μηνύματά του και έτσι με τον τρόπο αυτό αναπτύσσεται επικοινωνία μεταξύ τους (Μωραΐτου, 2007).

Τέλος, αντιλαμβανόμαστε ότι από το παρελθόν έως και σήμερα έχουν αλλάξει πολλά σχετικά με τις μεθόδους ψυχοσωματικής προετοιμασίας για την γονεϊκότητα και έχουν δημιουργηθεί πολλές εναλλακτικές θεωρίες και πρακτικές που αφορούν το φυσιολογικό τοκετό. Όλες όμως έχουν ως στόχο να βοηθήσουν τη μέλλουσα μητέρα και να την ανακουφίσουν από τον πόνο, το φόβο και το άγχος που μπορεί να νιώσει σε όλη τη διάρκεια αυτού του όμορφου ταξιδιού, ώστε να γεννηθεί ένα παιδί με τις καλύτερες δυνατές προϋποθέσεις.

 

Μετάβαση στο περιεχόμενο