5.1. Γεωγραφία του χώρου. (Β΄ μέρος)
Οι παραπάνω αντιλήψεις προκύπτουν μέσα από διάφορες πρακτικές οικιακής εργασίας. Οι πρακτικές οικιακής εργασίας αναφέρονται στους πολλαπλούς τρόπους με τους οποίους κατασκευάζουμε (σωματικά και συναισθηματικά) το σπίτι μας και στον τρόπο που ζούμε μέσα σε αυτόν τον χώρο. Το homemaking αφορά το πώς επιπλώνουμε το σπίτι μας για να καλύψουμε τις ανάγκες και τις ρουτίνες του τρόπου ζωής μας (Dowling & Mee, 2007). Ουσιαστικά, πρόκειται για το με ποιον θα επιλέξει να συγκατοικήσει κανείς σε αυτόν τον χώρο, αλλά και με ποιους τρόπους θα καταφέρουν τα μέλη ενός σπιτιού να κινηθούν σε αυτόν τον χώρο. Η οικιακή εργασία προϋποθέτει μια κατάσταση ροής και συνέχειας (Baxter & Brickell, 2014). Ωστόσο, για πολλούς, η πραγματικότητα είναι ότι οι οικιακοί χώροι είναι συχνά περίπλοκοι και πολυεπίπεδοι, αντιπροσωπεύοντας έναν χώρο πιθανής στενότητας, περιορισμού και ανασφάλειας (Lowe & DeVerteuil, 2022). Οι συγκεκριμένες έννοιες και οι ευκαιρίες διαμορφώνονται ενεργά από προσωπικά χαρακτηριστικά, το κοινωνικό πλαίσιο και διάφορους περιβαλλοντικούς παράγοντες. Επομένως, οι εμπειρίες των μελών ενός νοικοκυριού είναι σχεσιακές. διαμορφώνεται από τους κοινωνικούς και δομικούς παράγοντες που μας περιβάλλουν(Burch, 2023).
Οι γεωγραφικές περιοχές της αναπηρίας και του σπιτιού έχουν καταδείξει πολλαπλές ευκαιρίες και κινδύνους για τους ανάπηρους. Αρχιτεκτονικά, ο κακός σχεδιασμός κατοικιών μπορεί να σημαίνει ότι τα σπίτια των αναπήρων δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες τους(Imrie, 2004). Υπό αυτό το πρίσμα, το σπίτι μπορεί να λειτουργεί ως περιορισμός. Η έλλειψη προσβασιμότητας είναι ιδιαίτερα σημαντική (Burch, 2023).
Επιπλέον, οι χώροι κατοικίας των αναπήρων συχνά καθορίζονται από τη φροντίδα και την υποστήριξη. Η παροχή φροντίδας μέσα στους οικιακούς χώρους μπορεί να αμφισβητήσει την «ιδιωτικότητα» του χώρου (Dyck et al., 2005). Αυτό σημαίνει ότι ενώ η φροντίδα και η υποστήριξη εντός του σπιτιού προσφέρει τη δυνατότητα για αυτενέργεια και μεγαλύτερη προσβασιμότητα, μπορεί επίσης να αποτελέσει κίνδυνο και ευπάθεια για ορισμένα άτομα. Ενώ μεγάλο μέρος του ανάπηρου πληθυσμού λαμβάνει φροντίδα στον προσωπικό του χώρο στο σπίτι, μπορούμε να διευρύνουμε τις αντιλήψεις για το σπίτι σε μια σειρά ιδρυμάτων, όπως νοσοκομεία, κέντρα διαμονής και εγκαταστάσεις ψυχικής υγείας, χωρίς να είμαστε βέβαιοι για την ασφάλεια και την διασφάλιση της ιδιωτικότητας των ατόμων που κατοικούν σε αυτές τις δομές (Burch, 2023).
Διάφορες φεμινιστικές μελέτες πιστοποιούν πως η ιδιωτική φύση του οικιακού χώρου μπορεί να αμφισβητήσει την έννοια του σπιτιού ως ασφαλούς χώρου. Για τις ανάπηρες γυναίκες οι πιθανότητες να υποστούν ενδοοικογενειακή βία είναι μεγαλύτερες σε σχέση με τις μη ανάπηρες γυναίκες (Sarkar, 2023).
Σύμφωνα με τον Mc Carthy (2017), οι ανάπηρες γυναίκες και ιδίως εκείνες με νοητική βλάβη τείνουν να βιώσουν ένα πολυσύνθετο φάσμα βίας εντός της οικίας τους. Για παράδειγμα, μπορεί να είναι θύματα εγκλημάτων μίσους, εγκλημάτων συντρόφου, σεξουαλικής βίας και ενδοοικογενειακής βίας. Τα όρια ανάμεσα στην ενδοοικογενειακή βία και τα εγκλήματα μίσους δεν είναι πάντα ορατά (Mc Carthy, 2017). Οι φράχτες και οι πόρτες λειτουργούν ως ένα φυσικό όριο του ιδιωτικού και του δημόσιου βίου (Valentine, 2014). Το μοτίβο βίας που περιγράφεται, καταργεί αυτά τα όρια, τόσο φυσικά, όσο και συμβολικά. Επίσης, οι εξωτερικοί χώροι μοιάζουν περισσότερο με χώρο φόβου, αφού οι κλειστές πόρτες δεν περιορίζουν απόλυτα τις εξωτερικές επιθέσεις. Εντοπίζονται σημαντικοί παραλληλισμοί με την έννοια της παγίδευσης, που συναντάται πιο τυπικά στην ενδοοικογενειακή βία(Burch, 2023).Ουσιαστικά, η παγίδευση επιτυγχάνεται όταν η βία και οι απειλές χρησιμοποιούνται, ώστε να επιτευχθεί ο φυσικός περιορισμός των θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας. Ο περιορισμός σε αυτή την περίπτωση, θεσπίζεται ως μια μορφή πειθαρχικής εξουσίας (Burch, 2023). Ο τρόπος με τον οποίο ο Φουκώ αντιλαμβάνεται την έννοια της πειθαρχικής εξουσίας αποδεικνύει πως πρόκειται για ένα σύνολο εργαλείων, τεχνικών διαδικασιών, επιπέδων, εφαρμογής, στόχων και όχι μιας μεμονωμένης δράσης (Anders, 2013).
Σε άλλες περιπτώσεις, το σπίτι λειτουργεί ως μέσο ανακούφισης των κινδύνων που οφείλονται στο αίσθημα ευαλωτότητας, το οποίο προκύπτει εξαιτίας προηγούμενων αντίστοιχων επιθέσεων. Τόσο οι θύτες, των εγκλημάτων μίσους αναπηρίας, όσο και οι θύτες των εγκλημάτων ενδοοικογενειακής βίας, ελέγχουν την συμπεριφορά των θυμάτων, μέσω διάφορων πρακτικών και ως εκ τούτου τους περιορίζουν μέσα στα σπίτια τους. Οι θύτες παρενοχλούν τις ανάπηρες συντρόφους τους ψυχικά, συναισθηματικά και σεξουαλικά (Sarkar, 2023).Σε αυτό το σημείο πρέπει να τονιστεί και η σημασία των διάφορων, προσωπικών αντικειμένων μέσα σε ένα σπίτι, αλλά και ο ρόλος που επιτελούν. Για παράδειγμα, οι φωτογραφίες λειτουργούν ως μέσο που φέρει στο μυαλό των ατόμων αναμνήσεις και συμβολίζουν σημαντικά κομμάτια του εαυτού, στιγμές ικανοποίησης και περηφάνιας των ενοίκων, αλλά υπενθυμίζουν και την παρουσία αγαπημένων προσώπων στην ζωή τους (Rose, 2003). Αν οι σύντροφοι των θυμάτων μετακινήσουν ή πετάξουν τις φωτογραφίες, εμποδίζουν την ανάπτυξη του σπιτιού ως χώρου ελευθερίας, που υποστηρίζει την συναισθηματική ύπαρξη του κατόχου (Rose, 2003).
«Βάσει της συνέντευξης που κλήθηκε να δώσει η Fifi στην Leah Burch (2023), αποκαλύφθηκε πως βιαζόταν επανειλημμένα από τον πατέρα της, στις ηλικίες των 5-11 ετών. Η Fifi ήταν το μόνο θηλυκό και ανάπηρο παιδί, αρά αυτό μεταφραζόταν από τον πατέρα της ως «ο εύκολος στόχος» για σεξουαλική κακοποίηση. Η Fifi βίωνε τραυματικές εμπειρίες καθ’ όλη την διάρκεια της ζωής της, τόσο στο πατρικό της σπίτι, όσο και στο σπίτι που διέμενε με τον σύντροφο της» (Burch, 2023, p. 9). Επιπλέον, το σπίτι μπορεί να λειτουργήσει ως χώρος αντίστασης, αφού υπάρχουν και περιπτώσεις, στις οποίες όλα κυλούν ομαλά (Burch, 2023).Συμπερασματικά, το σπίτι μπορεί να βιωθεί ως χώρος που παράγει ποικίλα συναισθήματα. Ο χώρος διαμορφώνεται από τις εκάστοτε σχέσεις και η αμοιβαία σχέση μεταξύ αναπηρίας, χώρου και ταυτότητας είναι καθοριστικής σημασίας. Ο χώρος, τα σώματα και η ταυτότητα «διαπραγματεύονται και αλληλεπιδρούν μεταξύ τους» (Burch, 2023).
