4.4. Κριτική στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο. (Α’ μέρος)
Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω, ενώ υπάρχει γνώση σχετικά με την βία, τον αποκλεισμό, την κακοποίηση, ακόμα και για τα εγκλήματα μίσους κατά των αναπήρων, οι στρατηγικές που ακολουθούνται από την Ευρωπαϊκή ένωση, είναι ακόμα σε πρωτογενές στάδιο. Έχουν δοθεί υποσχέσεις για την υλοποίηση σημαντικών αλλαγών, όμως δεν ξέρουμε κατά πόσο αυτές θα εφαρμοστούν στην πράξη. Τα συστήματα απονομής δικαιοσύνης αντικατοπτρίζουν τις αξίες των κοινωνιών και τον γενικότερο τρόπο με τον οποίο συνηθίζουν να λειτουργούν τα κράτη. Στην προσπάθεια αλληλεπίδρασης με το δικαστικό σύστημα και τους αρμόδιους επιβολής του νόμου, ένα άτομο μπορεί να αντιμετωπίσει ατομικές και συστημικές προκαταλήψεις, μισαναπηρισμό και ανισότητα για διάφορους λόγους.
Ενώ είναι γνωστό ότι αυτές οι συμπεριφορές βλάπτουν τους ανάπηρους, δεν λαμβάνονται πάντα τα κατάλληλα μέτρα για την αντιμετώπιση τους. Οι Αρχές και οι Κατευθυντήριες Γραμμές επισημαίνουν την άνιση πρόσβαση στη δικαιοσύνη που είναι συνέπεια της προκατάληψης, του στιγματισμού και της έλλειψης κατανόησης για τους αναπήρους από τους υπαλλήλους του δικαστικού συστήματος. Όπως έχει προαναφερθεί, πολλές φορές οι ανάπηροι που προβαίνουν σε καταγγελίες μισαναπηρικών εγκλημάτων έχουν να αντιμετωπίσουν την δυσπιστία και την αδιακρισία των υπαλλήλων, αναφορικά με την βλάβη τους (Kielinger & Stanko, 2002)
Στο πλαίσιο κατηγορουμένων και υπόπτων σε ποινικές υποθέσεις, μπορεί να προκύψουν από ψευδείς ομολογίες, εσφαλμένες καταδίκες, εσφαλμένη ταυτοποίηση και υπηρεσιακό παράπτωμα, τα οποία μπορεί να είναι συνέπεια εξαναγκασμού και έλλειψης ενημέρωσης και κατανόησης στο πρόσωπο των αναπήρων. Έτσι, μπορεί πολύ εύκολα να τιμωρηθεί κάποιος αθώος, ενώ ο πραγματικός θύτης να αφεθεί ελεύθερος. Ενώ παράλληλα, ο σχεδιασμός των δικαστικών αιθουσών και η επίσημη και τεχνική γλώσσα και οι διαδικασίες που χρησιμοποιούνται στις νομικές διαδικασίες αποξενώνουν όποιον δεν είναι εξοικειωμένος με αυτές. Αυτή η εμπειρία της αποξένωσης επιδεινώνεται για τους αναπήρους εξαιτίας των αναπηροποιητικών εμποδίων. Ορισμένα άτομα με αναπηρίες μπορεί να μην κατανοούν ή να μην γνωρίζουν τις συνέπειες των νομικών ενεργειών, υποτιμώντας τη σημασία της έγκαιρης δράσης. Οι καταγγέλλοντες και τα θύματα με αναπηρία κινδυνεύουν από το να μην θεωρούνται αξιόπιστες οι μαρτυρίες τους, παρέχοντας έτσι ατιμωρησία στους δράστες εγκλημάτων κατά των αναπήρων (International Principles and Guidelines on Access to Justice for Persons with Disabilities [IPGAJPD], 2020).
