ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΥΤΟ- ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΟΥΣ Η ΤΗ ΜΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΤΟΥΣ ΣΕ ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΗΣ – Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία του Μιχαήλ Τζούρτζου – Μ.Π.Σ. «Οργάνωση και Διαχείριση Αθλητικών Δραστηριοτήτων για Άτομα με Αναπηρίες (Α.με.Α.)» Πανεπιστημίου Πελοποννήσου – Μέρος 3o

Δεκ 3, 2024 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΥΤΟ- ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΟΥΣ Η ΤΗ ΜΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΤΟΥΣ ΣΕ ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΗΣ – Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία του Μιχαήλ Τζούρτζου – Μ.Π.Σ. «Οργάνωση και Διαχείριση Αθλητικών Δραστηριοτήτων για Άτομα με Αναπηρίες (Α.με.Α.)» Πανεπιστημίου Πελοποννήσου – Μέρος 3o

 

1.1         Θεωρητικό Υπόβαθρο

 

Είναι αποδεδειγμένο επιστημονικά πως η ενασχόληση με τον αθλητικό τομέα συνδέεται με την αυτοπειθαρχία, την ικανότητα συγκέντρωσης, την επιμονή, την αποφασιστικότητα και τη σκληρή προσπάθεια, προτερήματα τα οποία μπορούν επίσης να αξιοποιηθούν και στον τομέα της ακαδημαϊκής εκπαίδευσης και να οδηγήσουν τους φοιτητές σε υψηλότερες επιδόσεις στα επιστημονικά τους καθήκοντα ( Muñoz-Bullón et al., 2017). Η συμμετοχή σε οργανωμένα προγράμματα άσκησης αποτελεί σημαντικό παράγοντα υγείας και ευζωίας. Ο όρος Προσαρμοσμένη Φυσική Δραστηριότητα (Adapted Physical Activity) θεσμοθετήθηκε για να συμπεριλάβει όλες εκείνες τις κατηγορίες αθλημάτων που σχεδιάστηκαν ειδικά για άτομα με αναπηρία με στόχο να διευρύνουν τις κινητικές τους δεξιότητες και ταυτόχρονα να καλλιεργήσουν τις θετικές πλευρές των κινητικών δεξιοτήτων όπως η κοινωνικοποίηση, οι διαπροσωπικές σχέσεις, το συναίσθημα ,η ταυτότητα, η αυτονομία και γενικότερα η ευζωία (Mazzeo, 2019). Η φυσική δραστηριότητα είναι ανάγκη να προσαρμόζεται στις ικανότητες των ατόμων με αναπηρία με αποτέλεσμα να μεγιστοποιεί τις δυνατότητες τους. Η Προσαρμοσμένη Φυσική Δραστηριότητα αποτελεί έναν κλάδο της Φυσικής Αγωγής όπου προσαρμόζει τις δραστηριότητες και τους στόχους της διδασκαλίας, με σκοπό όλοι οι μαθητές με αναπηρία να έχουν την δυνατότητα συμμετοχής στις δραστηριότητες Φυσικής Αγωγής ( Dieringer & Judge, 2015). Σύμφωνα με την υπάρχουσα βιβλιογραφία δεν υπάρχει μεγάλη προσήλωση στην εφαρμογή της φυσικής δραστηριότητας μεταξύ ατόμων με αναπηρία (Maynou et al., 2021).Σχετικές έρευνες έχουν δείξει ότι η φυσική δραστηριότητα έχει πολλαπλά θετικά αποτελέσματα στην αυτοεκτίμηση ατόμων με αναπηρία καθώς μέσα από την άσκηση υπάρχει βελτίωση της φυσικής κατάστασης και της απόδοσης (Nemcek,2017).

Η άσκηση προσφέρει την αίσθηση της υπερηφάνειας και της «φυσιολογικής» ζωής,   οι νέοι με αναπηρία νιώθουνπερισσότερο αθλητές παρά άτομα με αναπηρία καθώς έχουν τη ευκαιρία να συμμετάσχουν σε αγώνες, να ανταγωνιστούν, να έχουν τον δικό τουςεξοπλισμό και να βιώσουν περηφάνεια μετά από επιτεύγματα όπως η απόκτηση ενόςμεταλλίου (Weiss et al., 2017). Ιδιαίτερα η άσκηση στο νερό φαίνεται πως προσδίδει τα περισσότερα οφέλη για την ψυχική υγεία αυτών των ατόμων. Έχει καταγραφεί μείωση στα συμπτώματα του άγχους , της κατάθλιψης και του μετατραυματικούστρες (Youngson et al., 2023, Gdonteli, Athanasopoulos, & Gavriilidou, 2024). Τα άτομα με αναπηρία πολύ συχνά αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας λόγω χρόνιων νοσημάτων γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία συμμετοχής ειδικά αυτής της ομάδας πληθυσμού σε αθλητικές δραστηριότητες (Carroll et al., 2014). Η υψηλή αυτοεκτίμηση παρέχει στο άτομο την ικανότητα να αποδέχεται τις ευχάριστες στιγμές, να μπορεί να διαχειριστεί δύσκολές καταστάσεις, να ανταπεξέλθει αποτελεσματικά σε προκλήσεις, να συνδεθεί σε στενές διαπροσωπικές σχέσεις και να αποφύγει δυσλειτουργικές καταστάσεις όπως η κατάθλιψη (Abdel-Khalek, 2016). Παράλληλα η χαμηλή αυτοεκτίμηση συνδέεται με μια γενικότερη αρνητική αντίληψη απέναντι σε διάφορα θέματα συμπεριλαμβανομένων και των συνανθρώπων και ατομικών καταστάσεων, σε αδυναμία επάρκειας για να ανταπεξέλθει στις δυσκολίες και χαμηλό επίπεδο ευζωίας ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της εφηβείας (Abdel-Khalek, 2016). Ένα ανάπηρο άτομο μπορεί να αναπτύξει χαμηλή αυτοεκτίμηση η οποία συνδυαζόμενη με τα σωματικά ελλείμματα, τα κοινωνικά στερεότυπα, τις προσωπικές αντιλήψεις και τους περιβαλλοντικούς περιορισμούς μπορεί να οδηγήσει σε ψυχιατρικές ασθένειες (Pelissier et al., 2020). Eχει αποδειχθεί ότι άτομα με εκ γενετής αναπηρίες έχουν σχετικά υψηλότερη αυτοεκτίμηση, αυτoποτελεσματικότητα και ικανοποίηση από τα άτομα που απέκτησαν κάποια αναπηρία στη διάρκεια της ζωής τους. (Gebeyehu et al., 2020). Ως προϋποθέσεις για την ανάπτυξη υψηλής αυτοεκτίμησης αναφέρονται η διαβίωση του ατόμου μέσα σε ένα υγιές περιβάλλον που του παρέχει αγάπη, υποστήριξη, αναγνωρίζει τη διαφορετικότητά του, τις ανάγκες και τις επιθυμίες του αλλά και θέτει σαφή όρια (Παπάνης,2004). Σύμφωνα με τον Bandura η αυτοαποτελεσματικότητα αντικατοπτρίζει το πόση αυτοπεποίθηση νιώθει το άτομο, αν δηλαδή θεωρεί πως οι ικανότητες του του επιτρέπουν να ελέγξει πλήρως τους επιδιωκόμενους στόχους του, ανεξάρτητα από διασπαστικά γεγονότα, δυσκολίες και εμπόδια (Bandura, 1986). Η αυτοαποτελεσματικότητα δεν είναι ένα εγγενώς καθορισμένο χαρακτηριστικό αλλά αντίθετα εξελισσόμενο κατά τη διάρκεια της ζωής του ατόμου (Maddux & Gosselin, 2012). Η αυτοαποτελεσματικότητα αποτελεί πολύ σημαντικό παράγοντα για την απόφαση ενός ατόμου με αναπηρία να συμμετάσχει σε αθλητικές δραστηριότητες και από την άλλη πλευρά θεωρείται ότι το αίσθημα αυτόαποτελεσματικότητας ενός ατόμου με αναπηρία αυξάνεται όταν αθλείται συστηματικά (Moss et al., 2017). Παράλληλα με την παροχή κινήτρων, το αίσθημα της αποτελεσματικότητας βοηθάει να μειωθεί ο φόβος τραυματισμού και έτσι οδηγεί στην επιτυχή απόκτηση νέων δεξιοτήτων (Perkos et al., 2002) αλλά και συνεισφέρει στην ψυχική υγεία (Moss et al., 2017). Έρευνες δείχνουν ότι υπάρχει ισχυρή σχέση μεταξύ αυτοεκτίμησης και αυτοαποτελεσματικότητας στα άτομα με αναπηρία. Και οι δύο διαστάσεις επηρεάζουν σημαντικά την ψυχική υγεία, την κοινωνική ένταξη και την ποιότητα ζωής. Τα άτομα που έχουν υψηλά επίπεδα αυτοεκτίμησης και αυτόαποτελεσματικότητας αναφέρουν καλύτερη ψυχική υγεία και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στις προκλήσεις της καθημερινότητας. Τα άτομα με αναπηρίες βιώνουν συχνά ατομικές η κοινωνικές αποτυχίες με αποτέλεσμα να δυσκολεύονται να αναπτύξουν επαρκή αυτοεκτίμηση και αυτοαποτελεσματικότητα (Μoozova et al., 2015).

 

 

Μετάβαση στο περιεχόμενο