ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΥΤΟ- ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΟΥΣ Η ΤΗ ΜΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΤΟΥΣ ΣΕ ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΗΣ – Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία του Μιχαήλ Τζούρτζου – Μ.Π.Σ. «Οργάνωση και Διαχείριση Αθλητικών Δραστηριοτήτων για Άτομα με Αναπηρίες (Α.με.Α.)» Πανεπιστημίου Πελοποννήσου – Μέρος 17o
2.4 Αυτοεκτίμηση και άτομα με αναπηρία
Η αναπηρία προσδιορίζεται ως η δυσκολία στην λειτουργικότητα του σώματος ή της κοινωνικότητας ενός ατόμου λόγω προβλημάτων υγείας η οποία περιορίζει την πρόοδο του.Η αναπηρία συχνά συνδέεται με λειτουργικούς περιορισμούς και παρουσιάζεται ως μειονεξία και έλλειψη περισσότερο παρά μια ουδέτερη διαφορά που ίσως απαιτείκάποιαπροσαρμογή (LeClair, 2011) με αποτέλεσμα να επηρεάζει αρνητικά την ψυχική υγεία του ατόμου (Leonardi et al., 2006). Η φυσική δραστηριότητα μπορεί να βοηθήσει τα άτομα με αναπηρία στην ένταξή τους στην κοινωνία, να βελτιώσει την ψυχική τους υγεία επιτρέποντας τους να επικεντρωθούν περισσότερο στην αξία και τις ικανότητες τους (Kurkova & Maertin 2014). Η φυσική δραστηριότητα έχει μεγαλύτερη αξία για τα άτομα με αναπηρία συγκριτικά με τα άτομα χωρίς αναπηρίες, καθώς ενισχύει την αυτοεκτίμηση και την αυτοαποτελεσματικότητα τους, τους βοηθάει να ενταχθούν καλύτερα στην κοινωνία και να νιώσουν σωματική και ψυχική ευχαρίστηση ( Anderson & Feldman , 2020). Σε έρευνα των Zheng et al (2023) όπου συμμετείχαν αθλητές με αναπηρία αποδείχθηκε ότι υπάρχει θετική συσχέτιση της φυσικής δραστηριότητας στην αύξηση της αυτοεκτίμησης και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ατόμων με αναπηρία.Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (2020) για την φυσική δραστηριότητα σε ενήλικες με αναπηρία, μόνο το 13,23% του πληθυσμού που εξετάστηκε κατάφερε να πετύχει την απαιτούμενη εβδομαδιαία συχνότητα φυσικής δραστηριότητας (150-300λεπτά/εβδομάδα). Το74,91% των συμμετεχόντων ανέφεραν ότι ασκούνται για λιγότερο από 50 λεπτά/εβδομάδα., το 8,25% για 50-100 λεπτά/εβδομάδα και το 3,61 % για 100-150 λεπτά/εβδομάδα. Τα δεδομένα έδειξαν ότι αυτοί που ήταν φυσικά δραστήριοι για λιγότερο από 50 λεπτά/εβδομάδα είχαν χαμηλότερα επίπεδα αυτοεκτίμησης. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η έρευνα των (Zayed, Moustafa,Elrayah,&Elshaer,2024) σε Σαουδάραβες φοιτητές με αναπηρία. Η έρευνα εξέτασε τις επίδράσεις της φυσικής δραστηριότητας στην αυτοεκτίμηση, στην ακαδημαϊκή απόδοση και στην ποιότητα ζωής των φοιτητών. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν μεταξύ 400 φοιτητών με αναπηρία με την χρήση ερωτηματολογίων. Τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν ότι η τακτική φυσική δραστηριότητα έχει άμεση επίδραση στην αυτοεκτίμηση των φοιτητών και πολλαπλά οφέλη. Παρόμοια έρευνα των (Kayani et al., 2018) εξέτασε την σχέση μεταξύ της φυσικής δραστηριότητας, αυτοεκτίμησης, ακαδημαϊκής επίδοσης και της κατάθλιψης σε 358φοιτητές από Πανεπιστήμια στο Πακιστάν. Οι συμμετέχοντες ανέφεραν τα επίπεδα αυτοεκτίμησης, κατάθλιψης και της φυσικής τους δραστηριότητας μέσω της κλίμακας αυτοεκτίμησης του Rosenberg (1965), της κλίμακας Αγχους των Πανεπιστημίων (2016) και του Διεθνούς Ερωτηματολογίου Φυσικής Δραστηριότητας (2003) αντίστοιχα. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η φυσική δραστηριότητα σχετίζεται θετικά με την αυτοεκτίμηση και την ακαδημαϊκή επίδοση.
Οι ευπαθείς και στιγματισμένες κοινωνικές ομάδες, και συγκεκριμένα τα άτομα με αναπηρία, υφίστανται αρνητική επίπτωση στην ψυχολογική τους κατάσταση και στο αίσθημα αυτοεκτίμησής τους, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται η διάθεση τους ενώ όσο περισσότερο αντιλαμβάνονται την κοινωνική διάκριση την οποία υφίστανται τόσο χαμηλότερη είναι η αυτοεκτίμησή τους, επομένως τα άτομα που αισθάνονται διαφορετικά λόγω της αναπηρίας τους αποκτούν αρνητικές αυτοαντιλήψεις γεγονός στο οποίο πιθανόν συνεισφέρει και η κοινωνική απομόνωση που βιώνουν καταλήγοντας σε χαμηλή αυτοεκτίμηση (Abraham et al., 2002). Κατά συνέπεια η χαμηλή αυτοεκτίμηση και η αρνητική αυτοαντίληψη αποτελούν συνηθισμένα χαρακτηριστικά αυτής της ευπαθούς κοινωνικής ομάδας σε ποσοστά υψηλότερα από τον γενικόπληθυσμό.