ΕΘΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΤΥΦΛΩΝ
ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΟ
ΜΕ ΤΗΝ ΥΠ.ΑΡΙΘΜ. 1890/2005 ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ
ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ
ΕΔΡΑ ΑΘΗΝΑ
ΒΕΡΑΝΖΕΡΟΥ 31 – 104 32 ΑΘΗΝΑ
ΤΗΛ.: 210-5229968 FAX: 210-5229541
e-mail: eoty@otenet.gr
www.eoty.gr

ΑΡΙΘΜ. ΠΡΩΤ.: 588
ΤΟΜΕΑΣ:Γραμματείας
ΠΛΗΡ.:Βιβή Τσαβαλιά

Αθήνα, 08/12/2009

Προς: Υπουργό Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων κυρία Άννα Διαμαντοπούλου

Κοιν.: 1)Υφυπουργό Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων
κυρία Εύη Χριστοφιλοπούλου

2)Υφυπουργό Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων
κύριο Γιάννη Πανάρετο

3)Ειδική Γραμματέα Ενιαίου Διοικητικού Τομέα Θεμάτων Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού, Εκπαίδευσης Ελληνοπαίδων
Εξωτερικού, Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης και Αποκέντρωσης
κυρία Θάλεια Δραγώνα

4)Διεύθυνση Ειδικής Αγωγής
Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

5) Ε.Σ.Α.μεΑ.

6) Σωματεία μέλη Ε.Ο.Τ.

Θέμα: Αίτημα της Εθνικής Ομοσπονδίας Τυφλών για ορισμό συνάντησης και κατάθεση προτάσεων για την εκπαίδευση των ατόμων με προβλήματα όρασης από την πρώιμη παρέμβαση μέχρι την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.

Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,

Η Εθνική Ομοσπονδία Τυφλών (Ε.Ο.Τ.), επίσημος Κοινωνικός Εταίρος της Πολιτείας για τα θέματα των ατόμων με προβλήματα όρασης και τακτικό μέλος της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.), επιθυμεί να συναντηθεί το συντομότερο μαζί σας, προκειμένου να συζητήσουμε διεξοδικά τα προβλήματα που άπτονται της Εκπαίδευσης των τυφλών και των ατόμων με προβλήματα όρασης από την πρώιμη παρέμβαση μέχρι την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Ωστόσο, ενόψει της συγκρότησης κοινής Επιτροπής Στελεχών του Υπουργείου Παιδείας και της Ε.Σ.Α.μεΑ., σας καταθέτουμε και γραπτώς τις προτάσεις μας.
1) Είναι γνωστό ότι οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού για την Παιδεία δεν ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες Εκπαίδευσης του γενικού πληθυσμού, πόσο μάλλον των ατόμων με αναπηρία, η Εκπαίδευση των οποίων απαιτεί εξειδικευμένες δράσεις και επιπλέον κονδύλια, με αποτέλεσμα 185 χιλιάδες μαθητές με αναπηρία να παραμένουν κλεισμένοι στα σπίτια τους, μένοντας έτσι γράμμα κενό η περί υποχρεωτικότητας διάταξη του Ν.3699/2008 και του άρθρου 21 του Συντάγματος. Ως εκ τούτου είναι αδήριτη ανάγκη να εγγράφεται κατ’ έτος στον προϋπολογισμό του Υπουργείου Παιδείας ξεχωριστό κονδύλι για την Ειδική Εκπαίδευση, ύψους τουλάχιστον 10 τοις εκατό, όσο και το υπολογιζόμενο ποσοστό των μαθητών με αναπηρία επί του συνόλου του μαθητικού πληθυσμού της χώρας.
2) Η προβλεπόμενη από το Νόμο υποχρεωτικότητα στην Εκπαίδευση θα παραμείνει γράμμα κενό, εάν δεν συνοδευτεί από κυρώσεις προς τους γονείς των ατόμων με προβλήματα όρασης οι οποίοι δεν εντάσσουν τα παιδιά τους στην εκπαιδευτική διαδικασία.
3) Για τον καλύτερο συντονισμό της παρεχόμενης Ειδικής Εκπαίδευσης προτείνουμε τη σύσταση ειδικής γραμματείας στο Υπουργείο Παιδείας και για τις τρεις βαθμίδες της Εκπαίδευσης παράλληλα με εκείνη της Γενικής Εκπαίδευσης.
4) Κατοχύρωση του δωρεάν δημόσιου χαρακτήρα από την πρώιμη παρέμβαση μέχρι την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση με ταυτόχρονη απαγόρευση κάθε ιδιωτικής κερδοσκοπικής πρωτοβουλίας στον τομέα αυτό.
5) Λήψη μέτρων για την προσβασιμότητα των ατόμων με προβλήματα όρασης στις υπηρεσίες του Υπουργείου, στα σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, στα Τ.Ε.Ι. και τα Α.Ε.Ι., όπως οδηγοί όδευσης, ειδικές προειδοποιητικές ανάγλυφες λωρίδες για την ύπαρξη σκάλας στο δάπεδο, φωνητικές ενδείξεις και ενδείξεις Braille στα ασανσέρ, ταμπέλες Braille και μεγεθυμένα γράμματα έξω από τις αίθουσες διδασκαλίας, γραμματείας, γραφεία καθηγητών κτλ, καθώς και πρόσβαση σε όλες τις ηλεκτρονικές σελίδες του Υπουργείου, των Α.Ε.Ι. και των Τ.Ε.Ι., καθώς και των ηλεκτρονικών βιβλιοθηκών τους.
6) Δημιουργία βρεφονηπιακών σταθμών που θα υποδέχονται τα άτομα με προβλήματα όρασης από την ηλικία 0 έως 4 ετών και αντίστοιχων συμβουλευτικών κέντρων για την ενημέρωση και στήριξη των γονιών που αποκτούν παιδί με πρόβλημα όρασης (πρώιμη παρέμβαση).
7) Απομάκρυνση των Κ.Ε.Δ.Δ.Υ. από το ιατροκεντρικό μοντέλο, δραστικός περιορισμός της γραφειοκρατίας που διέπει τις διαγνωστικές και λοιπές διαδικασίες, σεβασμός στην απόφαση του γονιού για την επιλογή της σχολικής δομής που επιθυμεί να παρακολουθήσει το παιδί του (Σ.Μ.Ε.Α., τάξη ένταξης ή θεσμός παράλληλης στήριξης) και υποχρεωτική πρόσληψη σε κάθε Κ.Ε.Δ.Δ.Υ εκπαιδευτών κινητικότητας, προσανατολισμού και δεξιοτήτων καθημερινής διαβίωσης κατ’ αναλογία των μαθητών με προβλήματα όρασης που αντιστοιχούν στην περιφέρεια δικαιοδοσίας του.
8) Η παράλληλη στήριξη επιβάλλεται να ξεκινά από τη πρώτη μέρα της σχολικής χρονιάς, και προς τούτο οι σχετικές αιτήσεις πρέπει να υποβάλλονται μέχρι το Μάιο του προηγούμενου σχολικού έτους. Επίσης, εάν στην ίδια τάξη υπάρχουν δύο μαθητές που χρήζουν παράλληλης στήριξης, να έχουν κοινό δάσκαλο μόνο εάν έχουν την αυτή αναπηρία.
9) Αναβάθμιση και αξιολόγηση των ήδη υπαρχόντων Ε.Ε.Ε.Ε.Κ. και άμεση έναρξη λειτουργίας του Ε.Ε.Ε.Ε.Κ. στο Αιγάλεω, το οποίο εγκαινιάστηκε τύποις για την εξυπηρέτηση των προεκλογικών αναγκών του περασμένου Σεπτεμβρίου.
10) Απαιτείται η ένταξη υποχρεωτικού μαθήματος επί των θεμάτων Ειδικής Εκπαίδευσης στις σχολές της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης διάρκειας τουλάχιστον ενός ακαδημαϊκού έτους. Το μάθημα της Ειδικής Εκπαίδευσης πρέπει να είναι υποχρεωτικό στις Παιδαγωγικές Σχολές Νηπιαγωγών και Δασκάλων της χώρας.
11) Θέσπιση εξειδικευμένων Μεταπτυχιακών Προγραμμάτων Σπουδών στην Ειδική Εκπαίδευση για τους αποφοίτους των Α.Ε.Ι. που επιθυμούν να απασχοληθούν στο χώρο της Ειδικής Εκπαίδευσης με εξειδίκευση ανά κατηγορία αναπηρίας.
12) Πρόβλεψη δημιουργίας τμήματος μουσικοθεραπευτών σε Α.Ε.Ι. της ημεδαπής, καθώς και τμήματος για εκπαιδευτές κινητικότητας, προσανατολισμού και δεξιοτήτων καθημερινής διαβίωσης ή δημιουργία Μεταπτυχιακού τίτλου με την αντίστοιχη ειδικότητα. Επίσης, συμπερίληψη τεσσάρων τουλάχιστον υποχρεωτικών μαθημάτων στα προπτυχιακά τμήματα ψυχολογίας σχετικά με την ψυχολογία των αναπήρων, καθώς και μεταπτυχιακές σπουδές με εξειδίκευση στον τομέα αυτό.
13) Εξειδίκευση των Σχολικών Συμβούλων Γενικής και Τεχνικής Εκπαίδευσης ανά κατηγορία αναπηρίας.
14) Λειτουργία σε κάθε Τ.Ε.Ι. και Α.Ε.Ι. γραφείων υποδοχής και εξυπηρέτησης σπουδαστών και φοιτητών με αναπηρία με ευρείες αρμοδιότητες, από την εγγραφή του φοιτητή μέχρι τη διευκόλυνση του στην πρόσβαση στις βιβλιοθήκες των Α.Ε.Ι. και Τ.Ε.Ι.
15) Παροχή από την Πολιτεία δωρεάν όλου του απαιτούμενου τεχνολογικού εξοπλισμού σε μαθητές, σπουδαστές και φοιτητές με προβλήματα όρασης (laptop με κατάλληλο λογισμικό ανάγνωσης οθόνης, σάρωσης βιβλίων, εκτυπωτές Braille κλπ.)
16) Προσαρμογή του τρόπου εξέτασης στις ανάγκες του εκάστοτε μαθητή, σπουδαστή ή φοιτητή με πρόβλημα όρασης, π.χ. παράταση του χρόνου εξέτασης, αντικατάσταση μίας γραπτής εξέτασης με μία προφορική ή το αντίθετο. Ειδικά για την τριτοβάθμια εκπαίδευση διενέργεια των εξετάσεων την ίδια μέρα και ώρα με τους λοιπούς φοιτητές προφορικά ή γραπτά (κατά την επιλογή του φοιτητή), οπωσδήποτε όμως πάνω στα ίδια θέματα που εξετάζονται κι οι λοιποί φοιτητές. Σε περίπτωση αδυναμίας του καθηγητή να εξετάσει τον τυφλό την ίδια μέρα και ώρα, έγκαιρη ενημέρωση του φοιτητή για αυτό.
17) Παροχή δικαιώματος μετεγγραφής σε τρεις διαφορετικές περιπτώσεις φοιτητών ή σπουδαστών που έχουν αδέρφια ή γονείς με πρόβλημα όρασης ή που είναι οι ίδιοι άτομα με πρόβλημα όρασης: α) να δίδεται το δικαίωμα μετεγγραφής στους φοιτητές που έχουν αδελφό/ή που είναι άτομο με πρόβλημα όρασης με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, καθώς και έναν από τους δύο ή και τους δύο γονείς με ποσοστό αναπηρίας όρασης 67% και άνω σε αντίστοιχο τμήμα των ΑΕΙ και ΤΕΙ που βρίσκεται πλησιέστερα στον τόπο διαμονής των οικογενειών τους β) οι φοιτητές που σπουδάζουν στο εξωτερικό να δικαιούνται τη μετεγγραφή τους σε αντίστοιχα πανεπιστημιακά τμήματα της χώρας σε περίπτωση που κατά τη διάρκεια της φοίτησής τους στο εξωτερικό καθίστανται άτομα με πρόβλημα όρασης εξαιτίας ατυχημάτων ή οργανικών βλαβών και γ) δικαίωμα μετεγγραφής να έχουν και τα άτομα με ποσοστό αναπηρίας όρασης 67% και άνω – πιστοποιημένο από τις Πρωτοβάθμιες Υγειονομικές Νομαρχιακές Επιτροπές – που εισάγονται στα Πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ της χώρας με τη διαδικασία των Γενικών Εξετάσεων, οι οποίοι δεν έχουν κάνει χρήση του δικαιώματος του 5%.
18) Ίδρυση τμήματος προσαρμογής και εκτύπωσης σε γραφή Braille, σε μεγαλογράμματη γραφή ή ψηφιακή ηχογράφηση κατά περίπτωση των διδακτικών βιβλίων και συγγραμμάτων και των τριών βαθμίδων της Εκπαίδευσης, καθώς και των ξενόγλωσσων βιβλίων Αγγλικής, Γαλλικής, Γερμανικής, Ισπανικής και Ιταλικής γλώσσας για τους τυφλούς που σπουδάζουν ξένη γλώσσα σε φροντιστήρια ή κατ’ οίκον, στο Κέντρο Εκπαίδευσης και Αποκατάστασης Τυφλών στην Καλλιθέα της Αθήνας και στη Σχολή Τυφλών Βορείου Ελλάδος ‘Ο Ήλιος’ στη Θεσσαλονίκη, καθώς και εργαστήριο ειδικού εποπτικού υλικού αποτελούμενο από: έναν εκπαιδευτικό κλάδου ΠΕ 60 (Νηπιαγωγών), δύο εκπαιδευτικούς κλάδου ΠΕ 70 (Δασκάλων), δύο εκπαιδευτικούς κλάδου ΠΕ 02 (Φιλολόγων), δύο εκπαιδευτικούς κλάδου ΠΕ 03 (Μαθηματικών), δύο εκπαιδευτικούς κλάδου ΠΕ 04 (Φυσικών), πέντε εκπαιδευτικούς ξένων γλωσσών κλάδων ΠΕ 05 (Γαλλικών),ΠΕ 06 (Αγγλικών), ΠΕ 07 (Γερμανικών), ΠΕ 34 (Ιταλικών) κι ΠΕ 40 (Ισπανικών), δύο εκπαιδευτικούς κλάδου ΠΕ 16 (Μουσικών), εκ των οποίων ο ένας να είναι τυφλός και η κατάληψη της θέσης του να μην υπολογίζεται στο ποσοστό του 20% που προβλέπεται από το νόμο για τους εκπαιδευτικούς με αναπηρία, και δύο ειδικούς κατά προτίμηση εκπαιδευτικούς κλάδου ΠΕ 08 Εικαστικών για την ανάγλυφη εικονογράφηση των σχολικών βιβλίων και την κατασκευή κατάλληλου εποπτικού υλικού για τις ανάγκες των τυφλών και με προβλήματα όρασης μαθητών. Για τη στελέχωση του ως άνω εργαστηρίου ειδικού εποπτικού υλικού οι προβλεπόμενες θέσεις να είναι οργανικές και σε περίπτωση απόσπασης αυτή να διαρκεί τουλάχιστον πέντε έτη. Οι εν λόγω εκπαιδευτικοί να λαμβάνουν το επίδομα ειδικής αγωγής. Υπεύθυνος του τμήματος να είναι ο αρμόδιος σχολικός σύμβουλος ειδικής αγωγής στην περιφέρεια του οποίου ανήκει το ΚΕΑΤ και η Σχολή Τυφλών Βορείου Ελλάδος ‘Ο Ήλιος’, με αναπληρωτή του το διευθυντή του ΚΕΑΤ ή της Σχολής Τυφλών Βορείου Ελλάδος ‘Ο Ήλιος’ αντίστοιχα. Το Υπουργείο Παιδείας να φροντίζει για τον εξοπλισμό του τμήματος με την κατάλληλη σύγχρονη τεχνολογία και να καλύπτει τις ανάγκες λειτουργίας του, οι οποίες θα αναγράφονται στο κονδύλι για την Ειδική Εκπαίδευση. Στους μαθητές, σπουδαστές και φοιτητές τα διδακτικά βιβλία ή συγγράμματα να παραδίδονται υποχρεωτικά και σε ηλεκτρονική μορφή σε συνεργασία και συνεννόηση με τους αντίστοιχους Εκδοτικούς Οίκους .
19) Άμεση δημοσιοποίηση της Σχολής Τυφλών Βορείου Ελλάδος ‘Ο Ήλιος’ και απόδοση σε αυτήν της παρανόμως παραχωρηθείσης από τους φιλανθρώπους προς το Δήμο Θεσσαλονίκης κινητής και ακίνητης περιουσίας του Ιδρύματος. Δημιουργία Οργανισμού που θα καλύπτει όλες τις σύγχρονες εκπαιδευτικές ανάγκες των ατόμων με προβλήματα όρασης της Βόρειας Ελλάδας και των γονιών τους, με πρόβλεψη όλων των απαιτούμενων οργανικών θέσεων για την κάλυψη των αναγκών ως ιατροπαιδαγωγικουύ κέντρου, κέντρου ενισχυτικής διδασκαλίας και τμήματος προσαρμογής και εκτύπωσης των βιβλίων σε Braille, μεγαλογράμματη γραφή ή ψηφιακή ηχογράφηση. Άμεση τροποποίηση του Οργανισμού του Κέντρου Εκπαίδευσης και Αποκατάστασης Τυφλών (Κ.Ε.Α.Τ.), Π.Δ. 265/1979, ώστε να προβλεφθούν όλες εκείνες οι οργανικές θέσεις που απαιτούνται για να καλυφθούν οι σύγχρονες ανάγκες των τυφλών στην εκπαίδευση και την αποκατάσταση, και να απορροφηθούν όσοι από τους εργαζόμενους στην αστική εταιρεία «ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑ» απαιτούνται για την κάλυψη των προβλεπόμενων από το νέο Οργανισμό θέσεων από το Κέντρο, δεδομένου ότι καλύπτουν ένα πλατύ φάσμα δραστηριοτήτων που δεν προβλέπεται από το σημερινό Οργανισμό (υποστηρικτικά μαθήματα σε μαθητές γυμνασίου και λυκείου, μαθήματα κινητικότητας εντελώς απαραίτητα για την ανεξάρτητη διαβίωση του κάθε τυφλού ατόμου, λειτουργία τυπογραφείου Braille και υπηρεσίας ομιλούντων βιβλίων και για τις 3 βαθμίδες εκπαίδευσης κλπ).
20) Εισαγωγή των αναπήρων σε ποσοστό 5% στα Τ.Ε.Ι. και Α.Ε.Ι. με τη συμπλήρωση ειδικού μηχανογραφικού για άτομα με αναπηρία που θα συμπληρώνεται μέσα στις ίδιες προθεσμίες που ορίζονται κάθε φορά και για τους επιτυχόντες στις Πανελλαδικές εξετάσεις, έτσι ώστε να μη χάνεται το Α’ εξάμηνο και οι εγγραφές να ολοκληρώνονται έως τις 15 Οκτωβρίου.
21) Πριμοδότηση του βαθμού απολυτηρίου των ατόμων με προβλήματα όρασης με ποσοστό 15% κατά την αίτηση εισαγωγής στα Α.Ε.Ι. και Τ.Ε.Ι., και αντίστοιχη πριμοδότηση του βαθμού πτυχίου για εισαγωγή στα μεταπτυχιακά τμήματα, καθώς και πρόβλεψη σε αυτά εισαγωγής των αναπήρων ως υπεράριθμων με κριτήριο το βαθμό πτυχίου σε ποσοστό 5 τοις εκατό. (Επειδή και κατά τη φοίτηση στο λύκειο, το Τ.Ε.Ι. και το Α.Ε.Ι. τα άτομα με προβλήματα όρασης έχουν τεράστιες δυσκολίες στην έγκαιρη χορήγηση των σχολικών τους βιβλίων και συγγραμμάτων, η βαθμολογική τους απόδοση ενδέχεται να είναι ελαφρώς μειωμένη σε σχέση με τους λοιπούς συνυποψήφιους οι οποίοι έχουν ευκολότερη πρόσβαση στα συγγράμματα.)
22)Αναγνώριση του δικαιώματος του τυφλού να ηχογραφεί κατά τη διάρκεια της παράδοσης του μαθήματος έπειτα από ενημέρωση του καθηγητή στα Α.Ε.Ι. και Τ.Ε.Ι.
23)Έγκαιρη παράδοση συγγραμμάτων κατά την έναρξη της σχολικής χρονιάς από τους αρμόδιους φορείς σε μορφή Braille, μεγέθυνση ή ψηφιακή ηχογράφηση κατά περίπτωση και σύμφωνα με τις ανάγκες του μαθητή, σπουδαστή ή φοιτητή, υποχρεωτικά δε σε ηλεκτρονική μορφή.
24) Εξοπλισμός κάθε σχολής στην οποία φοιτά τυφλός με υπολογιστή, scanner και εκτυπωτή Braille, καθώς και με τα αντίστοιχα προγράμματα για τη λειτουργία των ως άνω, με σκοπό την παροχή σε αυτούς των διανεμομένων φωτοτυπημένων σημειώσεων σε μορφή Braille.
25)Δωρεάν παροχή σύνδεσης γρήγορου Internet στους τυφλούς μαθητές, σπουδαστές και φοιτητές, καθώς και του απαιτούμενου για τη σύνδεση εξοπλισμού.
26) Οριστική και βιώσιμη λύση του προβλήματος της μετακίνησης των τυφλών μαθητών από και προς τα σχολεία τους.
27) Δημιουργία Επαγγελματικών Λυκείων για τυφλούς.
28) Κατάργηση της πληρωμής διδάκτρων από τους τυφλούς σπουδαστές στα δημόσια Ι.Ε.Κ.
29) Άμεση έκδοση αναλυτικής εγκυκλίου που θα ρυθμίζει εκτός από τα επίσημα κέντρα εκμάθησης και πιστοποίησης της γραφής Braille, τον τρόπο χρηματοδότησής τους, το αναλυτικό πρόγραμμα διδασκαλίας και τον τρόπο εξέτασης για την πιστοποίηση. Επίσης, τη διδασκαλία μόνο από πιστοποιημένους εκπαιδευτές και γενικότερα τη διαφύλαξη του όλου συστήματος εκμάθησης και πιστοποίησης της γραφής μέσα στα πλαίσια των επισήμων φορέων της τυφλότητας και μόνο.

Με εκτίμηση
Για το Δ.Σ. της Ε.Ο.Τ.

Ο Πρόεδρος
Νίκος Γιαλλούρης

Η Γενική Γραμματέας
Βιβή Τσαβαλιά