Αυτο-αποτελεσματικότητα και αντιλήψεις προπονητών δρομικών αγωνισμάτων σχετικά με την ένταξη αθλητών με τύφλωση σε ομάδες στίβου με αθλητές χωρίς αναπηρία – Διπλωματική εργασία της Μπουκουρίτσι Αθηνάς – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ, ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ – Μέρος 6ο

2.4.        Στίβος και τύφλωση

Ο στίβος συγκαταλέγεται στα πιο δημοφιλή αθλήματα για άτομα με προβλήματα όρασης, προσελκύοντας αθλητές από περισσότερες από 70 χώρες παγκοσμίως. Αποτελεί μάλιστα ένα από τα πρώτα αθλήματα που εντάχθηκαν στο πρόγραμμα διεθνών διοργανώσεων για άτομα με αναπηρίες. Οι κανονισμοί του βασίζονται στους διεθνείς κανόνες της World Athletics, με εξειδικευμένες τροποποιήσεις για τις κατηγορίες Β1, Β2 και Β3 – οι οποίες αντιστοιχούν σε διαφορετικά επίπεδα οπτικής αναπηρίας (Silva et al., 2013).

Οι αθλητές κατατάσσονται σε τρεις κύριες κατηγορίες, ανάλογα με την έκταση της απώλειας όρασης:

             Κατηγορία B1: Περιλαμβάνει αθλητές χωρίς καθόλου όραση, που δεν αντιλαμβάνονται καν το φως ή την κίνηση.

             Κατηγορία B2: Αφορά όσους έχουν πολύ περιορισμένη όραση – με μέγιστη οπτική οξύτητα έως 20/600 (με διόρθωση) ή οπτικό πεδίο μικρότερο από 5 μοίρες, αντιλαμβάνονται αντικείμενα μόνο σε κοντινή απόσταση (έως 2 μέτρα).

             Κατηγορία B3: Εδώ ανήκουν όσοι διατηρούν μεγαλύτερη οπτική ικανότητα, όπως αναγνώριση αντικειμένων έως 60 μέτρα και οπτικό πεδίο έως 20 μοίρες, με οπτική οξύτητα μεγαλύτερη του 20/600.

Αυτό το σύστημα κατάταξης εξυπηρετεί τη δημιουργία δίκαιων όρων ανταγωνισμού, προσαρμόζοντας τις συνθήκες έτσι ώστε οι συμμετοχές να κρίνονται με βάση τις πραγματικές ικανότητες των αθλητών και όχι απλώς τον τύπο ή το επίπεδο της αναπηρίας (Mann & Ravensbergen, 2018).

Στα αγωνίσματα δρόμου, οι κατηγορίες σημειώνονται με το γράμμα “T”, ενώ στα αγωνίσματα ρίψεων και αλμάτων με το γράμμα “F”. Για παράδειγμα, οι κατηγορίες F11 και F12 αντιστοιχούν σε αθλητές με σοβαρές διαταραχές όρασης που συμμετέχουν σε άλματα. Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται η υποστήριξη ειδικά εκπαιδευμένου συνοδού. Οι βοηθοί παρέχουν προφορικές οδηγίες για τη σωστή αρχική θέση, ενώ στη διάρκεια της εκτέλεσης χρησιμοποιούν ήχους (όπως παλαμάκια ή σύντομες επαναλαμβανόμενες λέξεις – π.χ. «ένα-δύο-τρία», «τα-τα-τα») ώστε ο αθλητής να διατηρεί ρυθμό και να συγχρονίζει με ακρίβεια την προσπάθειά του (Ravensbergen, Mann, & Kamper, 2016).

Σε διοργανώσεις στίβου, οι αθλητές της κατηγορίας T/F11 φορούν ειδικά κάλυπτρα ματιών που αποκλείουν πλήρως την όραση. Αυτή η πρακτική εξασφαλίζει ίσους όρους, καθώς κάποιοι αθλητές ενδέχεται να έχουν ελάχιστο υπόλοιπο όρασης, ενώ άλλοι καθόλου. Παράλληλα, έχουν σχεδιαστεί στρατηγικές προσαρμογής για να μειωθεί η επίδραση της αναπηρίας στην απόδοση, εξασφαλίζοντας τη μέγιστη δυνατή ισοτιμία (Mann & Ravensbergen, 2018).