Προτομή του Ομήρου

ΕΘΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΤΥΦΛΩΝ

αφιέρωμα: Η Παγκόσμια Έκθεση για την Αναπηρία

Οκτ 21, 2011 | ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ, Θέματα Αναπηρίας

αφιέρωμα

Η Παγκόσμια Έκθεση για την Αναπηρία
( Το πλήρες κείμενο της Παγκόσμιας Έκθεσης για την Αναπηρία μπορείτε να το βρείτε στη διεύθυνση: http://www.who.int/disabilities/world_report/2011/en/index.html )

του Stefan Tromel*
* Ο Stefan Tromel είναι Εκτελεστικός Διευθυντής της Διεθνούς Συμμαχίας για την Αναπηρία (IDA)

Στις 9 Ιουνίου 2011 στο κτίριο των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη παρουσιάστηκε η Παγκόσμια Έκθεση για την Αναπηρία. Η Έκθεση, μια κοινή πρωτοβουλία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και της Παγκόσμιας Τράπεζας, είναι προϊόν μιας διαδικασίας διάρκειας τριών ετών, που ξεκίνησε με το ψήφισμα 58.23 της Παγκόσμιας Συνέλευσης Υγείας τον Μάιο του 2005. Στην Έκθεση συνεισέφεραν 300 εμπειρογνώμονες με διαφορετικό υπόβαθρο, ενώ κατά τη διάρκεια της διαδικασίας κατάρτισης πραγματοποιήθηκαν μια σειρά περιφερειακών συναντήσεων. Η Έκθεση καλύπτει ορισμένους τομείς (υγεία, αποκατάσταση, προσωπικές υπηρεσίες, προσβασιμότητα, εκπαίδευση και απασχόληση) και διατυπώνει συγκεκριμένες συστάσεις προς τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής σε κάθε τομέα, καθώς και γενικές συστάσεις στο τελευταίο κεφάλαιό της. Πολλές από αυτές τις συστάσεις είναι κρίσιμες και στην εφαρμογή της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία.


Συμμετοχή της IDA στη διαδικασία και ανησυχίες που εκφράστηκαν

Αρκετοί εκπρόσωποι της International Disability Alliance – IDA συμμετείχαν στη διαδικασία από τα πρώτα στάδια, ενώ επισήμως γνωμοδότησε σε ένα πρώτο σχέδιο της Έκθεσης στις αρχές του 2010. Η συμβολή της IDA και των μελών της, οδήγησε σε μια σημαντική αναθεώρηση του σχεδίου Έκθεσης και σε μια βελτιωμένη έκδοσή του.

Μία από τις γενικές ανησυχίες που εξέφρασε η IDA σχετίζονται με το ευρύ πεδίο εφαρμογής της Έκθεσης. Το γεγονός ότι μια τέτοια περιεκτική έκθεση (που υπερβαίνει κατά πολύ τον τομέα της υγείας και της αποκατάστασης) γίνεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, στέλνει ένα κάπως συγκεχυμένο μήνυμα που μπορεί να δημιουργήσει ζημιά στη μετάβαση από το ιατρικό προς το κοινωνικό μοντέλο για την αναπηρία.

Παρόλο που η Έκθεση υποστηρίζει ότι είναι απολύτως σύμφωνη με τη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία, αναφέρει επίσης ότι επιδιώκει να παράσχει αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με το τι λειτουργεί και τι όχι. Ο συνδυασμός αυτών των δύο στοιχείων μπορεί να περιπλέξει τα πράγματα, ιδίως σε τομείς όπου η Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία απαιτεί σημαντικές αλλαγές σε ό, τι αποτελούσε κοινή πρακτική μέχρι σήμερα.

Η κατανόηση της αναπηρίας

Αυτό το κεφάλαιο θα είναι πιθανώς ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα σημεία της Έκθεσης από την πλευρά των οργανώσεων των ατόμων με αναπηρία. Η Έκθεση ορίζει την αναπηρία ως ένα συνδυασμό του κοινωνικού και του ιατρικού μοντέλου. Χρησιμοποιεί τη Διεθνή Ταξινόμηση της Λειτουργικότητας, της Αναπηρίας και της Υγείας (International Classification of Functioning, Disability and Health – ICF), ως ένα εννοιολογικό πλαίσιο, το οποίο συχνά αναφέρεται ως βιο-ψυχο-κοινωνικό μοντέλο.

Αναπηρία – μια παγκόσμια εικόνα

Πιθανώς ένα από τα πιο ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά της Έκθεσης είναι η ενημέρωση που παρέχει σχετικά με τα στατιστικά στοιχεία που αφορούν στα άτομα με αναπηρία. Μέχρι τώρα, το πιο ευρέως χρησιμοποιούμενο σχήμα για τον αριθμό των ατόμων με αναπηρία ήταν το 10%, δημοσιευμένο επίσης από τον ΠΟΥ πριν από μερικές δεκαετίες.

Η νέα Έκθεση συνδυάζει δύο σημαντικές διεθνείς έρευνες, του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και της Παγκόσμιας Επιβάρυνσης Ασθενειών, οι οποίες βασίζονται σε διαφορετικές μεθοδολογίες. Συνδυάζοντας τις δύο έρευνες και εξετάζοντας, επίσης, μια σειρά από εθνικές έρευνες, η Έκθεση εκτιμά ότι η έκταση της αναπηρίας φτάνει το 15%, εκ των οποίων το 3% θα μπορούσε να θεωρηθεί σοβαρή αναπηρία.

Όταν αυτό το νέο σχήμα εφαρμόζεται στον παγκόσμιο πληθυσμό, η Έκθεση αποτιμά σε ένα δισεκατομμύριο ευρώ την εργασία του πληθυσμού των ατόμων με αναπηρία, εκ των οποίων περίπου τα 200 εκατομμύρια προέρχεται από άτομα με σοβαρές αναπηρίες.

Αυτή η ενότητα αναλύει επίσης τη σχέση μεταξύ φτώχειας και αναπηρίας και ασχολείται με το σημαντικό θέμα των πρόσθετων δαπανών που σχετίζονται με την αναπηρία.

Ιατρική περίθαλψη για όλους

Ίσως ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια της Έκθεσης, το οποίο καταδεικνύει με σαφήνεια τον τρόπο με τον οποίο τα εμπόδια πρόσβασης στις υπηρεσίες υγείας οδηγούν όχι μόνο σε επιδείνωση της κατάστασης υγείας των ατόμων με αναπηρία, αλλά και σε χαμηλότερο προσδόκιμο ζωής.

Τα άτομα με αναπηρία βρίσκονται σε κίνδυνο να αναπτύξουν δευτερογενείς, σύνοδες νοσηρές καταστάσεις, είναι πιο ευάλωτα σε προβλήματα που σχετίζονται με την ηλικία, έχουν αυξημένα ποσοστά σε ότι αφορά επικίνδυνες συμπεριφορές υγείας και βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο να εκτεθούν σε βία. Το κεφάλαιο κάνει διάκριση μεταξύ των προβλημάτων υγείας που σχετίζονται άμεσα με μια συγκεκριμένη αναπηρία από τα γενικότερα ζητήματα υγείας, που δεν έχουν καμία σχέση με τη συγκεκριμένη αναπηρία του ατόμου.

Η Έκθεση τονίζει ότι η στείρωση χρησιμοποιείται συχνά για τις γυναίκες με νοητική αναπηρία ώστε να περιορίσει τη γονιμότητα, ακόμη και ως μια τεχνική για την έμμηνο ρήση. Η Έκθεση αναφέρει σαφώς ότι αυτό συνιστά παραβίαση των διεθνών κανόνων για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Η Έκθεση επισημαίνει επίσης ότι η έλλειψη πρόσβασης στην κάλυψη θεμάτων υγείας μπορεί να οδηγήσει σε τεράστιες δαπάνες που αφορούν την υγεία των ατόμων με αναπηρία – κάτι που οδηγεί άμεσα στη φτώχεια.

Επίσης η εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας στα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία (συμπεριλαμβανομένων των τρόπων επικοινωνίας) έχει επισημανθεί ως ένα σημαντικό μέτρο, η οποία πρέπει να παρέχεται από άτομα με αναπηρία.

Αποκατάσταση

Η Έκθεση ορίζει την αποκατάσταση ως ένα «σύνολο μέτρων που βοηθούν τα άτομα που έχουν ή υπάρχει πιθανότητα να παρουσιάσουν αναπηρία να επιτύχουν και να διατηρήσουν τη βέλτιστη λειτουργικότητα σε αλληλεπίδραση με το περιβάλλον τους».

Η Έκθεση επισημαίνει το ευρύ φάσμα των μέτρων που αφορούν στην αποκατάσταση, μια έννοια που πηγαίνει πολύ πιο πέρα από την αποκατάσταση της υγείας και μόνο. Η Έκθεση τονίζει τον μεγάλο αριθμό των χωρών που δεν παρέχουν υποστήριξη για τεχνικά βοηθήματα και δεν διαθέτουν προϋπολογισμό για υπηρεσίες αποκατάστασης.

Εν τω μεταξύ, ακόμη και στις αναπτυγμένες χώρες υπάρχουν ανεκπλήρωτες ανάγκες σε ορισμένους τομείς της αποκατάστασης, ενώ η κατάσταση στις αναπτυσσόμενες χώρες είναι ιδιαίτερα κακή. Ένα παράδειγμα αυτού είναι ότι στην υποσαχάρια Αφρική υπάρχουν 6 γιατροί αποκατάστασης (για 780 εκατομμύρια ανθρώπους), ενώ η Ευρώπη έχει πάνω από 10.000 και στις ΗΠΑ πάνω από 7.000.

Σύμφωνα με μια έρευνα του 2005 σε 114 χώρες, οι 37 δεν είχαν αναλάβει καμία δράση για την εκπαίδευση του προσωπικού στην αποκατάσταση. Η εκπαίδευση σε διάφορες κατηγορίες και βαθμίδες προσωπικού πάνω στην αποκατάσταση μπορεί να αποδειχτεί μια χρήσιμη στρατηγική για χώρες όπου το εξειδικευμένο προσωπικό αποκατάστασης συχνά απουσιάζει.

Ωστόσο, υπάρχει ένα ενδιαφέρον παράδειγμα για το πώς στο κράτος Gujarat στην Ινδία, ενισχύθηκε ο τομέας της αποκατάστασης στο πλαίσιο των μέτρων που έχουν ληφθεί μετά από ένα σεισμό που έπληξε την περιοχή τον Ιανουάριο του 2001. Η διεθνής συνεργασία έπαιξε ζωτικό ρόλο στη διαδικασία αυτή.

Βοήθεια και υποστήριξη

Το κεφάλαιο αυτό περιγράφει ένα ευρύ φάσμα μέτρων που απαιτούνται για τα άτομα με αναπηρία (και μερικές φορές και για μέλη των οικογενειών τους) ώστε να είναι σε θέση να απολαύσουν πλήρως τα ανθρώπινα δικαιώματά τους.

Το κεφάλαιο τονίζει ότι, ακόμη και σήμερα, τα περισσότερα άτομα με αναπηρία χρειάζονται βοήθεια από το οικογενειακό τους περιβάλλον. Αυτό συμβαίνει ακόμα και σε ανεπτυγμένες χώρες όπως οι ΗΠΑ. Μια έρευνα στις ΗΠΑ έδειξε ότι το 70% των ενηλίκων με αναπηρία, μη ηλικιωμένων, στηρίζονται από την οικογένεια. Μια υποσημείωση, που αντανακλά σαφώς την τρέχουσα κατάσταση, τονίζει ότι «τα άτομα με αναπηρία που δεν έχουν οικογένεια που να είναι σε θέση να παράσχει την απαραίτητη υποστήριξη και βοήθεια, πρέπει να αποτελέσουν προτεραιότητα στις επίσημες υπηρεσίες υποστήριξης».

Η έλλειψη εξειδικευμένου προ σωπικού είναι κραυγαλέα. Μια έρευνα για τα ανθρώπινα δικαιώματα των κωφών ατόμων σε 93 χώρες, έδειξε ότι 30 χώρες είχαν 20 ή και λιγότερους επαγγελματίες διερμηνείς νοηματικής γλώσσας.

Ένα ενδιαφέρον παράδειγμα σε αυτό το κεφάλαιο αναφέρεται στο σουηδικό μοντέλο του προσωπικού διαμεσολαβητή, ένα μοντέλο που έχει σχεδιαστεί για την υποστήριξη λήψης αποφάσεων των ατόμων με ψυχοκοινωνική αναπηρία.

Το κεφάλαιο αυτό καθιστά επίσης σαφές ότι η παροχή προσωπικής βοήθειας δεν είναι σημαντική μόνο για τα άτομα με σωματική αναπηρία, αλλά μπορεί επίσης να είναι πολύ σημαντική και για τα άτομα με νοητική ή ψυχική αναπηρία. Καταγράφεται μια σειρά από παραδείγματα, πολλά από τα οποία μπορεί να είναι πολύ σχετικά με την εφαρμογή του μοντέλου που προωθείται από το άρθρο 12 της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία.

Το κεφάλαιο αυτό παρέχει επίσης πληροφορίες σχετικά με τις διαδικασίες αποϊδρυματοποίησης, αναφερόμενο σε έναν αριθμό χωρών που έχουν ολοκληρώσει επιτυχώς αυτές τις διαδικασίες (Νορβηγία και Σουηδία). Το παράδειγμα της ψυχικής μεταρρύθμισης του συστήματος υγείας στην Παραγουάη δείχνει το πώς οι οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα μπορούν να συμβάλουν σε μια τέτοια διαδικασία.

Καταγράφεται επίσης η κίνηση ορισμένων χωρών προς την κατεύθυνση τα συστήματα παροχής προσωπικής βοήθειας να ελέγχονται από τον χρήστη και πως αυτή η κατάσταση βασίστηκε σε αποτελέσματα που έδειχναν ότι ένα τέτοια σύστημα είχε μικρότερο κόστος από το να παρέχει η Πολιτεία κατοικίες.

Πάντως, αυτό το κεφάλαιο δείχνει ορισμένα από τα όρια μιας προσέγγισης, η οποία θέτει ως βασικό κριτήριο τα οικονομικά στοιχεία, αντί τα ανθρώπινα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία.

Προσβάσιμο περιβάλλον

Το κεφάλαιο αυτό αναδεικνύει τη σημασία της προσβασιμότητας για την εξασφάλιση της πλήρους συμμετοχής των ατόμων με αναπηρία και καλύπτει όλους τους τομείς (κτίρια, μεταφορικά μέσα και, επίσης, τις τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών – ΤΠΕ). Ενώ το περισσότερο από το περιεχόμενο δεν είναι νέο, υπάρχει μια σειρά από ενδιαφέροντα παραδείγματα από τις αναπτυσσόμενες χώρες (Ινδία, Μαλαισία και Βραζιλία), που αποδεικνύουν ότι η προσβασιμότητα είναι ένα θέμα πολιτικής βούλησης.

Όπως είναι γνωστό, η πρόκληση δεν έχει σχέση με τη νομοθεσία ή τα πρότυπα, αλλά με την επιβολή αυτών. Η Έκθεση προτείνει ότι μια κυβερνητική υπηρεσία θα πρέπει να αναλάβει την ευθύνη σε αυτόν τον τομέα να επιβλέπει άλλους οργανισμούς που θα χρηματοδοτούν την κατασκευή δημόσιων κτιρίων, καθώς και τη χορήγηση αδειών επαγγελματιών. Καθίσταται σαφές ότι ένας τέτοιος μηχανισμός ελέγχου και επιβολής απαιτεί επαρκείς πόρους.

Η εξασφάλιση πλήρους πρόσβασης σε όλη την ταξιδιωτική αλυσίδα ορίζεται ως ένας μακροπρόθεσμος στόχος, αλλά επισημαίνεται ότι οι προτεραιότητες για μια τέτοια διαδικασία θα πρέπει να καθοριστούν σε συνεννόηση με τα ίδια τα άτομα με αναπηρία.

Είναι ιδιαίτερα ευχάριστο το γεγονός ότι η Έκθεση υπογραμμίζει την αξιοποίηση των πολιτικών για τις προμήθειες ως μέσο για την προώθηση της προσβασιμότητας. Είναι ωστόσο απογοητευτικό το γεγονός ότι αυτό περιορίζεται στην προσβασιμότητα μόνο των ΤΠΕ.

Ενδιαφέροντα παραδείγματα αποτελούν το πώς η βιομηχανία μπορεί να συμβάλει με θετικό τρόπο στον τομέα της κινητής τηλεφωνίας (Κίνα) και μια ιστοσελίδα στο Ηνωμένο Βασίλειο, που έχει σχεδιαστεί με τρόπο φιλικό προς τον χρήστη και έτσι έχει προσελκύσει πολύ ευρύτερο κοινό από εκείνο για το οποίο είχε αρχικά σχεδιαστεί.

Εκπαίδευση

Το κεφάλαιο ξεκινά με την παράθεση μερικών χρήσιμων στατιστικών στοιχείων για τη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στην εκπαίδευση. Σύμφωνα με την έρευνα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, σε 51 χώρες το 50,6% των ανδρών με αναπηρία έχει ολοκληρώσει την πρωτοβάθμια εκπαίδευση σε σύγκριση με το 61,3% των ανδρών χωρίς αναπηρία. Τα στοιχεία για τις γυναίκες με αναπηρία δείχνουν 41,7% σε σύγκριση με το 52,9% των γυναικών χωρίς αναπηρία.

Συγκεκριμένες πληροφορίες ανά χώρα δείχνουν ότι, ιδίως στις αναπτυσσόμενες χώρες, υπάρχουν σημαντικά κενά στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση σε ποσοστό φοίτησης στα σχολεία μεταξύ ατόμων με αναπηρία και ατόμων χωρίς αναπηρία, φθάνοντας έως και το 60% στην Ινδονησία. Παρόμοια κενά μπορούν να βρεθούν και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Υπάρχουν επίσης σημαντικές διαφορές μεταξύ των διαφόρων κατηγοριών αναπηρίας. Τα παιδιά με σωματική αναπηρία βρίσκονται σε καλύτερη θέση από ότι τα παιδιά με νοητική ή αισθητηριακή αναπηρία. Για παράδειγμα, στη Ρουάντα μόνο 300 από τα περίπου 10.000 κωφά παιδιά φοιτούσαν σε πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια σχολεία.

Το κεφάλαιο τονίζει ότι δεν υπάρχει καθολικά αποδεκτός ορισμός για έννοιες όπως ειδική αγωγή και συνεκπαίδευση. Αναδεικνύει επίσης τις μεγάλες διαφορές στην προσέγγιση μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών. Το 2,3% των μαθητών στο πλαίσιο της υποχρεωτικής εκπαίδευσης εκπαιδεύονται σε ειδικό σχολείο ή σε ειδική τάξη ενιαίου σχολείου.

Ενώ στο Βέλγιο και στη Γερμανία το 80% των παιδιών με αναπηρία φοιτά σε ειδικά σχολεία, στην Κύπρο, τη Λιθουανία, τη Μάλτα, τη Νορβηγία και τη Πορτογαλία περισσότερο από το 80% των μαθητών με αναπηρία φοιτά σε τάξεις συμμετοχικής εκπαίδευσης. Στην Ελλάδα, λίγο περισσότερο από το 20% των παιδιών φοιτά σε ειδικά σχολεία και τα υπόλοιπα σε ειδικές τάξεις σε ενιαία σχολεία.

Το κεφάλαιο αυτό παράλληλα δείχνει ότι η έρευνα σχετικά με τον αντίκτυπο των διαφόρων ρυθμίσεων σχετικά με τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα δεν είναι πειστική. Η δήλωση αυτή επικρίθηκε από εκπρόσωπο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ειδική Αγωγή κατά την έναρξη της παρουσίασης της Έκθεσης, ο οποίος ανέφερε ότι έχει περάσει ο καιρός που αναζητούσαμε στοιχεία σχετικά με το τι είναι καλύτερο και ότι έμφαση πρέπει να δοθεί στο πώς θα εξασφαλιστούν τα καλύτερα αποτελέσματα από τη συμμετοχική εκπαίδευση.

Ένα από τα εμπόδια στην εκπαίδευση προέρχεται από το γεγονός ότι σε ορισμένες χώρες η εκπαίδευση για όλα ή για μερικά παιδιά εμπίπτει σε ξεχωριστά υπουργεία. Η κατάσταση αυτή έχει αντιμετωπιστεί από την IDA σε διάφορα έγγραφά της με τα οποία ζητούσε η εκπαίδευση όλων των παιδιών με αναπηρία να είναι υπό την ευθύνη του Υπουργείου Παιδείας.

Η βία κατά παιδιών με αναπηρία από καθηγητές, λοιπό προσωπικό αλλά και από συμμαθητές τους είναι κοινή σε εκπαιδευτικά ιδρύματα και ειδικά τα κωφά παιδιά είναι ιδιαίτερα ευάλωτα σε κακοποίηση.

Ένα ενδιαφέρον παράδειγμα συμμετοχικής εκπαίδευσης στο Βιετνάμ δείχνει ότι η συμμετοχική εκπαίδευση μπορεί να είναι επιτυχής σε όλες τις χώρες και μπορεί να εξασφαλίσει σημαντική αύξηση των ποσοστών εγγραφής παιδιών με αναπηρία. Ένα παράδειγμα από την Αιθιοπία δείχνει τον σημαντικό ρόλο της κατάρτισης των εκπαιδευτικών στις «ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες».

Εργασία και απασχόληση

Ενδιαφέρουσες στατιστικές πληροφορίες παρέχονται στο κεφάλαιο αυτό, συγκρίνοντας τα ποσοστά απασχόλησης των ατόμων με αναπηρία και του συνολικού πληθυσμού σε πολλές ανεπτυγμένες και αναπτυσσόμενες χώρες. Σε όλες τις χώρες, τα ποσοστά απασχόλησης του συνολικού πληθυσμού ήταν υψηλότερα από εκείνα των ατόμων με αναπηρία, σε ορισμένες χώρες μάλιστα τα ποσοστά αυτά είναι τρεις φορές υψηλότερα.

Τελικές συστάσεις

Η Έκθεση καταλήγει με μια σειρά από οριζόντιες συστάσεις:

• Ενεργοποίηση της πρόσβασης σε όλες τις γενικές (mainstreaming) πολιτικές, σε συστήματα και υπηρεσίες.
• Επενδύσεις σε συγκεκριμένα προγράμματα και υπηρεσίες για άτομα με αναπηρία.
• Θέσπιση εθνικής στρατηγικής για την αναπηρία και σχέδιο δράσης.
• Συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία.
• Βελτίωση των ανθρώπινων πόρων.
• Παροχή επαρκούς χρηματοδότησης και βελτίωση της οικονομικής προσβασιμότητας.
• Αύξηση της ευαισθητοποίησης του κοινού και κατανόηση της αναπηρίας.
• Βελτίωση της συλλογής δεδομένων γύρω από την αναπηρία.
• Ενίσχυση και υποστήριξη της έρευνας σχετικά με την αναπηρία.

Καθίσταται σαφές ότι η εφαρμογή όλων των συστάσεων αυτών απαιτεί ισχυρή δέσμευση από ένα ευρύ φάσμα εμπλεκομένων.

Συμπερασματικά

Φαίνεται ότι είναι προτιμότερο να κλείσει αυτό το άρθρο με ένα απόσπασμα από το εξαιρετικό πρόλογο της Έκθεσης από τον καθηγητή Stephen Hawking: «Στην πραγματικότητα έχουμε ηθικό καθήκον για την άρση των εμποδίων στη συμμετοχή και στην επένδυση επαρκούς χρηματοδότησης και στην τεχνογνωσία για να ξεκλειδώσει το τεράστιο δυναμικό των ατόμων με αναπηρία. Οι κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο δεν μπορούν πλέον να παραβλέπουν τις εκατοντάδες των εκατομμυρίων των ατόμων με αναπηρία που στερούνται την πρόσβαση στην υγεία, την αποκατάσταση, την υποστήριξη, την εκπαίδευση και την απασχόληση, και που ποτέ δεν έχουν την ευκαιρία να λάμψουν».


«Έφυγαν» από τη ζωή

Βαρύ πλήγμα ο πρόωρος χαμός του Γιώργου Σουργιαδάκη
Συγκλονισμένο είναι το αναπηρικό κίνημα από τον πρόωρο χαμό του Γιώργου Σουργιαδάκη, πρώην μέλους του Γενικού Συμβουλίου της Ε.Σ.Α.μεΑ. και μέλους του Γενικού Συμβουλίου της ΠΟΣΓΚΑμεΑ. Η Συνομοσπονδία θρηνεί ένα από τα πλέον δραστήρια στελέχη του αναπηρικού κινήματος στην Κρήτη και στην Ελλάδα, συναισθάνεται την απώλεια ενός πραγματικού αγωνιστή για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και ιδιαίτερα των ατόμων με βαριές αναπηρίες. Θα λείψει στην οικογένειά του, στους φίλους και συναδέλφους του, στο αναπηρικό κίνημα της χώρας.

«Έφυγε» από κοντά μας ο Γιάννης Τριανταφύλλου
Η Ε.Σ.Α.μεΑ. θρηνεί ένα από τα πλέον δραστήρια στελέχη του αναπηρικού κινήματος στην Ελλάδα και συναισθάνεται την απώλεια ενός πραγματικού αγωνιστή για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και ιδιαίτερα των αιμορροφιλικών. Θα λείψει στην οικογένειά του, στους φίλους και συναδέλφους του, στο αναπηρικό κίνημα της χώρας. Από τα ιδρυτικά μέλη της Ε.Σ.Α.μεΑ., είχε διατελέσει μέλος της Εκτελεστικής Γραμματείας και του Γενικού Συμβουλίου της, για πολλά χρόνια μέλος του Δ.Σ. του Συλλόγου Προστασίας Ελλήνων Αιμορροφιλικών, ιδρυτικό μέλος του Συλλόγου της ιδιαίτερης πατρίδας του Άγρας Λέσβου, ενώ συνέβαλε και στη δημιουργία της Ομοσπονδίας Λεσβιακών Συλλόγων Αττικής. Συμμετείχε ενεργά στην προώθηση της εθελοντικής αιμοδοσίας και της δωρεάς οργάνων. Την αγάπη του για τον τόπο του, αλλά και όλα τα βιώματά του ως στέλεχος του αναπηρικού κινήματος τα κατέγραψε στα έργα του «ΑΓΡΑ ΛΕΣΒΟΥ» και «ΑΙΜΟΡΡΟΦΙΛΙΑ – ΑΙΜΑ – ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ – ΣΤΑΣΗ ΖΩΗΣ».

«Έφυγε» από κοντά μας η Αργυρώ Λεβέντη
Το καλοκαίρι «έφυγε» από κοντά μας η Αργυρώ Λεβέντη, πρωτεργάτρια στην προώθηση της προσβασιμότητας των ατόμων με αναπηρία στη χώρα μας. Η Αργυρώ διετέλεσε Προϊσταμένη του Γραφείου Μελετών για ΑμεΑ του ΥΠΕΧΩΔΕ και είχε τον γενικό συντονισμό στη σύνταξη των Οδηγιών «Σχεδιάζοντας για Όλους». Θα λείψει στην οικογένειά της, στους φίλους και συναδέλφους της, στο αναπηρικό κίνημα της χώρας.

Στη μνήμη των συντρόφων, συναγωνιστών και φίλων

Για την Ε.Σ.Α.μεΑ.

Ο Πρόεδρος:
Ι. Βαρδακαστάνης

Ο Γεν. Γραμματέας:
Χρ. Νάστας

Μετάβαση στο περιεχόμενο