4.2 Εναλλακτικές μορφές απασχόλησης

Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των ατόμων με αναπηρία δημιουργούν δυσκολίες στην ομαλή ένταξή τους στην αγορά εργασίας με αποτέλεσμα να έχουν αναπτυχθεί εναλλακτικές μορφές απασχόλησης, οι οποίες ανταποκρίνονται πλήρως στις ανάγκες και τις δεξιότητες των εν λόγω ατόμων. Οι βασικότερες τέτοιες μορφές απασχόλησης είναι η προστατευόμενη, η υποστηριζόμενη και η προσαρμοσμένη απασχόληση.

4.2.1 Προστατευόμενη απασχόληση (Sheltered Employment)

Η συγκεκριμένη εναλλακτική μορφή απασχόλησης αφορά την απασχόληση που πραγματοποιείται σε προστατευόμενους χώρους, οι οποίοι αποτελούν οργανισμούς οι οποίοι προσφέρουν απασχόληση σε άτομα που φέρουν κάποια αναπηρία και, ως αντάλλαγμα για την περιορισμένη παραγωγικότητα του προσωπικού τους, αποτελούν δικαιούχους σχετικών επιδοτήσεων εκ μέρους του Κράτους (Mallender et al., 2015).

Η προστατευόμενη απασχόληση μπορεί να λάβει χώρα είτε σε προστατευόμενα εργαστήρια ή εργοστάσια, είτε στο πλαίσιο προγραμμάτων προστατευμένης τοποθέτησης (Moreton, 1992). Η εν λόγω μορφή απασχόλησης αποτελεί ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο για την ένταξη των ατόμων με κάποια αναπηρία στην αγορά εργασίας, δεδομένου ότι αυτά διαθέτουν τις κατάλληλες δεξιότητες για να ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις της θέσης τους (Dague, 2012). Η συγκεκριμένη μορφή απασχόλησης θεωρείται εξαιρετικά δημοφιλής μεταξύ των ατόμων με αναπηρίες, αφού συνδέεται με σημαντικά αυξημένα επίπεδα εργασιακής ικανοποίησης (Akkerman et al., 2016), με τα προστατευόμενα εργαστήρια ή εργοστάσια να συγκεντρώνουν την προτίμηση των γονέων των εν λόγω ατόμων (Dague, 2012). Ωστόσο, και τα προγράμματα προστατευόμενης απασχόλησης θεωρούνται εξαιρετικά επωφελή για τα άτομα με κάποια αναπηρία αφού συμβάλλουν στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων τους μέσω δραστηριοτήτων που έχουν ,ταυτόχρονα, και ψυχαγωγικό χαρακτήρα την ίδια στιγμή που τα άτομα αμείβονται για τις υπηρεσίες που προσφέρουν (Cimera et al., 2012).

Επιπροσθέτως, η συμβολή της προστατευόμενης εργασίας είναι καθοριστικής σημασία για τα άτομα που αντιμετωπίζουν κάποια αναπηρία που απορρέει από κάποια σοβαρή ψυχική διαταραχή αφού τους παρέχει την ευκαιρία να εργάζονται χωρίς να θέτουν σε κίνδυνο τον εαυτό τους ή οποιονδήποτε άλλο (Reker et al., 1992). Παράλληλα, η συγκεκριμένη εναλλακτική μορφή απασχόλησης παρέχει τη δυνατότητα να νιώσουν υψηλά επίπεδα προσωπικής ικανοποίησης παρέχοντας αμειβόμενες υπηρεσίες καθώς ευνοούν την προσωπική και κοινωνική τους προσαρμογή (Jurado de los Santos & Soler Costa, 2015).

Από την άλλη πλευρά, οι βασικότερες δυσκολίες που προκύπτουν αναφορικά με την προστατευόμενη απασχόληση των ΑμεΑ σχετίζονται με την ελλιπή κατάρτιση του προσωπικού, η απροθυμία των εργοδοτών και γενικά των διοικητικών στελεχών οργανισμών να διαμορφώσουν τους εργασιακούς χώρους με κατάλληλο τρόπο για την εργασία των ΑμεΑ και να αφιερώσουν χρόνο στην εφαρμογή των σχετικών προγραμμάτων (Moreton, 1992).