«Ο ρόλος των συναδέλφων στην εργασιακή προσαρμογή των ατόμων με αναπηρία»-Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία της Δέσποινας Τσιτώνα- Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής, Σχολή Κοινωνικών Ανθρωπιστικών Επιστημών και Τεχνών, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας-ΠΜΣ «Επιστήμες της Αγωγής: Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση»-Μέρος 25ο

Οκτ 22, 2026 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3ο Κεφάλαιο: Πίνακας Αποτελεσμάτων της έρευνας

Α/Α Έρευνα Δείγμα Εργαλεία Αποτελέσματα  
1  

Santilli et al., 2023

 

N=286 Ιταλοί εργαζόμενοι σε μεσαίου μεγέθους ιταλικές βιομηχανίες

 

Ερωτηματολόγιο

 

Οι στάσεις των συναδέλφων διαφέρουν ανάλογα με την αναπηρία. Οι γυναίκες είναι πιο κοντά στους εργαζόμενους με αναπηρία. Οι εργαζόμενοι συχνά δε γνωρίζουν τις ικανότητες των ατόμων με αναπηρία και αυτό επηρεάζει τη στάση τους απέναντί τους. Σημαντικός είναι ο ρόλος της εκπαίδευσης.

 
 

2

 

Fillary & Pernice, 2005

 

N=18 εργαζόμενοι. 9 με νοητική αναπηρία και 9 συνάδελφοι χωρίς αναπηρία στη Νέα Ζηλανδία

 

Hagner’s Workplace Culture Survey assesses 31 workplace culture elements by asking 31 questions

 

Εργαζόμενοι πλήρους ωραρίου έχουν υψηλότερα επίπεδα ένταξης από τους εργαζόμενους με μερική απασχόληση. Εργαζόμενοι που έχουν ανάγκη για υποστήριξη σε μεγάλο βαθμό, συμπεριλαμβάνονται λιγότερο.

 
3  

Mik – Meyer, 2016

 

N=19 διευθυντές και Ν=43 εργαζόμενοι που εργάστηκαν με ένα

εργαζόμενο με εγκεφαλική παράλυση

 

Προσωπικές συνεντεύξεις

 

Οι εργαζόμενοι χωρίς αναπηρία αυθόρμητα «διαφοροποιούν» τους συναδέλφους με αναπηρίες. Αποφεύγουν να μιλήσουν για την αναπηρία των συναδέλφων τους και αυτό ερμηνεύεται ως μη ανοχή.

 
 

 

4

 

 

Miller & Werner, 2007

 

N=133 συμμετέχοντες 51 άντρες και 82 γυναίκες

 

 

Πείραμα

 

Ο τύπος της αναπηρίας επηρεάζει τις στάσεις των εργαζομένων χωρίς αναπηρία απέναντι στους συναδέλφους τους με αναπηρία. Είναι πρόθυμοι να βοηθήσουν τους συναδέλφους τους με αναπηρία.

 
 

 

5

 

 

Nogueira et al., 2021

 

 

N=314 υπάλληλοι της αλυσίδας υπεραγορών Grupo Auchan στην Πορτογαλία

 

 

Προσωπικές συνεντεύξεις από το 2018-2020

 

 

Οι εργαζόμενοι εκφράζουν ανησυχίες για την πρόσληψη ατόμων με αναπηρία σε σχέση με την παραγωγικότητα, τις άδειες, την αδυναμία επικοινωνίας και την αδυναμία ανάληψης ευθυνών.

 
 

 

6

 

 

Hsu et al., 2015

 

 

N=135 εργαζόμενοι στην Ταιβάν ηλικίας 20-59 ετών

 

Attitude Inventory-Revised (MRAI-R) and the Affective Reactions Subscale of the Disability Questionnaire

(AR).

 

Η συχνότητα επαφής με άτομα με νοητική αναπηρία επηρεάζει την στάση των εργαζομένων χωρίς αναπηρία. Η γενική στάση των συμμετεχόντων ήταν θετική προς τους συναδέλφους τους με νοητική αναπηρία. Άνεση στην αλληλεπίδραση. Πιστεύουν ότι οι εργαζόμενοι με νοητική αναπηρία συμβάλλουν θετικά στο χώρο εργασίας.

 
 

 

7

 

 

 

Koch, 2021

 

 

N=26 διαφόρων εθνικοτήτων και επαγγελματικού επιπέδου

 

 

Δημογραφικό ερωτηματολόγιο, ατομικές συνεντεύξεις

 

 

Συχνά κακομεταχειρίζονται τους εργαζόμενους με αναπηρίες γεγονός που έχει μεγάλο συναισθηματικό κόστος.

 
 

8

 

Barbra & Mutswange, 2014

 

N=30 10 εργοδότες, 10 εργαζόμενοι με αναπηρία και 10 συνάδελφοι

 

Συνέντευξη και παρατήρηση

 

Οι εργαζόμενο με αναπηρίες υφίσταται διακρίσεις. Οι συνάδελφοι τους θεωρούν ανίκανους. Πιστεύουν ότι χρειάζονται συνεχώς βοήθεια και πρέπει να αναλαμβάνουν ειδικά καθήκοντα.

 
 

 

9

 

 

 

Kumar et al., 2019

 

 

N=30 εργαζόμενοι χωρίς αναπηρίες που εργάζονται με άτομα με νοητική αναπηρία

 

 

Δειγματοληψία με τη χρήση της τεχνικής της στοχευμένης

δειγματοληψίας

 

 

Δεν υπάρχει διαφορά ανάμεσα σε άντρες και γυναίκες εργαζόμενους ως προς τη στάση τους απέναντι σε εργαζόμενους με νοητική αναπηρία. Τους θεωρούν έντιμους, κοινωνικούς, τακτικούς και συνεπείς. Χρειάζονται εκπαίδευση και προσοχή.

 
 

10

 

 

 

 

 

 

 

11

 

 

Sanclemente et al., 2022

 

 

 

 

 

 

 

 

Nogueira & Sousa, 2021

 

N=258 υπάλληλοι που συμμετείχαν σε 66

ομάδες από 15 οργανισμούς. Κάθε ομάδα περιλαμβάνει ένα εργαζόμενο με αναπηρία Νότια Ισπανία

 

 

 

 

N=364 εργαζόμενοι της Auchan Portugal Group 50 εργαζόμενοι με

αναπηρία και 314 συνάδερφοί τους

 

Ερωτηματολόγια ειδικά σχεδιασμένα για εργαζόμενους με αναπηρίες και ένα για συναδέλφους χωρίς αναπηρία

 

 

Ημιδομημένες συνεντεύξεις σε εργαζόμενους με αναπηρία και ερωτηματολόγιο στους συναδέλφους τους

 

Η υποστήριξη των εργαζομένων με αναπηρία από τους συναδέλφους τους, αποτελεί βασικό παράγοντα στη διαδικασία ένταξης και παραμονής στην εργασία. Οι τακτικές κοινωνικοποίησης επηρεάζουν την ένταξη στην εργασία Η κοινωνική υποστήριξη είναι σημαντική στη διαδικασία ένταξης

 

 

 

 

 

 

Θετική αντίληψη για τους εργαζόμενους με αναπηρία έχουν οι συνάδερφοί τους.

Οι εργαζόμενοι με αναπηρία νιώθουν ικανοποιημένοι από τη κοινωνική τους ένταξη στην εταιρεία.

Δυσκολεύονται όταν δεν γίνονται οι απαραίτητες προσαρμογές.

 
 

 

 

12

 

 

 

Nogueira, 2022

 

 

N=314 εργαζόμενοι στην Auchan Portugal Group

 

 

Ημιδομημένες συνεντεύξεις

 

Οι εργαζόμενοι με αναπηρία έχουν καλές σχέσεις με τους συναδέλφους τους. Όσο περισσότερα είναι τα ακαδημαϊκά προσόντα των εργαζομένων τόσο καλύτερα επικοινωνία έχουν με τους εργαζόμενους με αναπηρία.

 
13

 

 

 

 

 

 

 

 

 

14

 

Hsu et al., 2018

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Trip et al., 2015

 

N=157 78 άντρες και 79 γυναίκες

Βιετνάμ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

N=17 εργαζόμενοι Νέα Ζηλανδία

 

Affective Reactions Subscale of the Disability Questionnaire (AR) and the Survey of Public Attitudes toward Disability Issues (SPAD).

 

 

Ημιδομημένη συνέντευξη

 

Οι συναισθηματικές αντιδράσεις είναι θετικές. Πιστεύουν ότι έχουν τις ίδιες ικανότητες με αυτούς. Απαραίτητες κρίνονται

οι εργασιακές προσαρμογές

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Σημαντικός ο ρόλος της εκπαίδευσης των εργαζόμενων σε σχέση με τη νοητική αναπηρία.

 

 

 

15

 

 

 

Lengnick-Hall et al., 2008

 

 

 

N=38 εργοδότες

 

 

 

Συνέντευξη

 

 

Οι εργοδότες δεν προσλαμβάνουν άτομα με αναπηρία στην πλειοψηφία τους. Πιστεύουν ότι δεν έχουν τις απαραίτητες γνώσεις, ότι θα αυξήσουν το κόστος υγειονομικής περίθαλψης, ότι θα απαιτήσουν δαπανηρές προσαρμογές, να επηρεάσουν το ηθικό των συναδέλφων τους και να επηρεάσουν αρνητικά τους πελάτες.

 

16

 

 

 

 

 

17

 

Nota et al., 2013

 

 

 

 

 

Shier et al., 2008

 

N=80 Ιταλοί εργαζόμενοι σε μεσαία ιταλική επιχείρηση

 

 

N=56 άτομα με αναπηρία σε πρόγραμμα επαγγελματικής κατάρτισης στον Καναδά

 

Ερωτηματολόγιο

 

 

 

 

Συνεντεύξεις

 

Ο τύπος αναπηρίας επηρεάζει τις στάσεις των συμμετεχόντων. Ήταν πιο αρνητικοί απέναντι σε εργαζόμενους με ακουστική αναπηρία από ότι σε εργαζόμενους με νοητική αναπηρία. Οι γνώσεις σε σχέση με την αναπηρία επηρεάζουν τις στάσεις

 

Υπάρχουν διακρίσεις στο χώρο εργασίας. Οι διακρίσεις οδηγούν στη μη διατήρηση της εργασίας. Δεν υπάρχουν πρακτικές προσαρμογής

 
 

18

 

Homan et al., 2007

 

N=184 φοιτητές από το πανεπιστήμιο του

΄Άμστερνταμ

 

Πείραμα

 

Η ποικιλομορφία στις ομάδες εργασίας βελτιώνει την απόδοση όσων συμμετέχουν σε αυτές.

 
 

 

19

 

 

Jammaers et al., 2016

 

 

N=30 υπάλληλοι με αναπηρία, Βέλγιο

 

 

Συνεντεύξεις

 

 

Ο τύπος της αναπηρίας επηρεάζει την παραγωγικότητά τους. Τα θετικά σχόλια από τους εργοδότες δημιουργούν θετική ταυτότητα.

 
 

20

 

 

 

 

21

 

Schur et al., 2009

 

 

 

 

Siperstein et al., 2005

 

N=30.000 εργαζόμενους σε 14 εταιρείες στην Αμερική

 

 

 

N=803 καταναλωτές ΗΠΑ

 

Ερωτηματολόγιο

 

 

 

 

Τηλεφωνικές συνεντεύξεις

 

Σε εργασιακά περιβάλλοντα με αυξημένα επίπεδα δικαιοσύνης, οι εργαζόμενοι με και χωρίς αναπηρία δεν εκφράζουν διαφορές στην ικανοποίησή τους. Το εταιρικό κλίμα παίζει σημαντικό ρόλο.

 

 

 

Το καταναλωτικό κοινό έχει θετικές εμπειρίες από εργαζόμενους με αναπηρία. Οι συνάδελφοι τους αξιολογούν με θετικό τρόπο

 

 

 

22

 

 

 

Balazas – Foldi, 2019

 

 

 

N=747 εργαζόμενοι και κάτοικοι της περιοχής Ουγγαρία

 

 

 

Ερωτηματολόγια

 

 

 

Η στάση των εργαζόμενων απέναντι στα άτομα με αναπηρία επηρεάζεται από την ηλικία τους, την εκπαίδευσή τους, τις ειδικές τους γνώσεις, το φύλο

 

 

 

23

 

 

 

Ingusci et al., 2022

 

 

 

N=129 επαγγελματίες σε σχολικό περιβάλλον στην Ιταλία

 

 

 

Ερωτηματολόγιο

 

 

 

Οι εργαζόμενοι θεωρούν την αναπηρία ως μέσο ανάπτυξης στα πλαίσια της εργασίας. Η συμπεριφορά είναι υποστηρικτική

 

 

 

24

 

 

 

 

 

 

 

 

25

 

 

 

Miller, 2009

 

 

 

 

 

 

 

 

Grze ́skowiak et al., 2021

 

 

N=360 φοιτητές που θα εργάζονται σε δομές παροχής βοήθειας ατόμων με αναπηρία στην Ισπανία

 

 

 

 

N=1000 εργαζόμενοι και εργοδότες σε επιχειρήσεις στην

Πολωνία και Φινλανδία

 

 

Ερωτηματολόγιο

 

 

 

 

 

 

 

 

Ερωτηματολόγιο

 

 

Πρόθυμοι οι φοιτητές να συνάψουν φιλικές σχέσεις με άτομα με αναπηρία.

 

 

 

 

 

 

 

 

Διαφορές ανάμεσα στους εργοδότες από την Πολωνία και τη Φινλανδία ως προς την αποδοχή των ατόμων με αναπηρία στην εργασία

 

 

Μετάβαση στο περιεχόμενο