ΕΘΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΤΥΦΛΩΝ
ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΟ
ΜΕ ΤΗΝ ΥΠ.ΑΡΙΘΜ. 1890/2005 ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ
ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ
ΕΔΡΑ ΑΘΗΝΑ
ΒΕΡΑΝΖΕΡΟΥ 31 – 104 32 ΑΘΗΝΑ
ΤΗΛ.: 210-5229968
e-mail: eoty@otenet.gr
www.eoty.gr
ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΤΥΦΛΩΝ
ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΟ
ΜΕ ΤΗΝ ΥΠ’ΑΡΙΘΜ. 9977/12-12-1932 ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ
ΕΛΕΓΧΕΤΑΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΥΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ
ΕΠΙΤΙΜΟ ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ &
ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΤΥΦΛΩΝ
ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΥΦΛΩΝ & ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΥΦΛΩΝ
ΕΔΡΑ ΑΘΗΝΑ
ΒΕΡΑNΖΕΡΟΥ 31 – 104 32 ΑΘΗΝΑ
ΤΗΛ: 210-5245001,210-5228333,210-5228365,210-5245578
e-mail: pab@otenet.gr web site: www.pst.gr
ΑΡΙΘΜ. ΠΡΩΤ.: 1487/755
ΤΟΜΕΑΣ: Γραμματείας Αθήνα, 14-10-2026
Προς: Πρωθυπουργό της Χώρας, κο Κ. Μητσοτάκη
Κοιν.: Υπουργό Επικρατείας, κο Χ.-Γ. Σκέρτσο
Η προσβασιμότητα αποτελεί θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα και βασικό δείκτη του πολιτισμού και της κοινωνικής συνοχής μιας σύγχρονης κοινωνίας. Στο επίκεντρο της αστικής και κοινωνικής προσβασιμότητας για τα άτομα με οπτική αναπηρία βρίσκεται το λευκό μπαστούνι: το παγκόσμιο σύμβολο ανεξαρτησίας, ελευθερίας και αυτονομίας.
Το λευκό μπαστούνι δεν αποτελεί απλώς ένα τεχνικό βοήθημα κινητικότητας, αλλά μια προέκταση των αισθήσεων του ατόμου, που του επιτρέπει να ανιχνεύει εμπόδια, να αναγνωρίζει αλλαγές στο έδαφος και να πλοηγείται με ασφάλεια στο περιβάλλον. Ωστόσο, η χρησιμότητά του μεγιστοποιείται μόνο όταν συνδυάζεται με τις κατάλληλες υποδομές. Η ύπαρξη σωστά σχεδιασμένων οδηγών όδευσης τυφλών, η απουσία παράνομων εμποδίων στα πεζοδρόμια, οι ηχητικές διατάξεις στους φωτεινούς σηματοδότες και ο καθολικός σχεδιασμός των δημόσιων και ιδιωτικών χώρων είναι απαραίτητα στοιχεία για να μετατραπεί η θεωρητική προσβασιμότητα σε καθημερινή πραγματικότητα.
Το παρόν έγγραφο εξετάζει τη στενή και αμφίδρομη σχέση ανάμεσα στο λευκό μπαστούνι και τις υποδομές προσβασιμότητας. Μέσα από αυτή την ανάλυση, αναδεικνύονται οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν καθημερινά τα άτομα με οπτική αναπηρία, οι σύγχρονες προδιαγραφές σχεδιασμού των πόλεων, καθώς και η ανάγκη για την καλλιέργεια μιας συλλογικής κοινωνικής συνείδησης που σέβεται και προστατεύει το δικαίωμα όλων των πολιτών στην ισότιμη και αυτόνομη μετακίνηση.
Με αφορμή την 15η Οκτωβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Λευκού Μπαστουνιού οι φορείς μας διεκδικούν:
- Άμεση πρόσκληση ενδιαφερομένων για εκπαίδευση ως εκπαιδευτές κινητικότητας, προσανατολισμού και δεξιοτήτων καθημερινής διαβίωσης.
Οι πολύχρονες εκκλήσεις και πιέσεις των φορέων της τυφλότητας προς την πολιτεία έγιναν καταρχήν αποδεκτές με την ψήφιση εκ μέρους της τελευταίας με τον Ν. 5322/2026 (ΦΕΚ Α 117/24.7.2026), γεγονός που χαιρετίζουμε γιατί έρχεται να καλύψει ένα κενό δεκαετιών. Είναι αδήριτη ανάγκη για την άμεση δημοσίευση των απαιτούμενων ΚΥΑ προκειμένου να προσκληθούν οι ενδιαφερόμενοι επιστήμονες που θα εκπαιδευτούν προκειμένου να υλοποιήσουν το σπουδαίο λειτούργημα της εκπαίδευσης των τυφλών ατόμων στην κινητικότητα, τον προσανατολισμό και τις δεξιότητες καθημερινής διαβίωσης. Στη χώρα υπάρχουν σήμερα μόλις 8 ενεργοί εκπαιδευτές, αριθμός ανεπαρκής για τις ανάγκες των 25.000 πολιτών με τυφλότητα ή μερική απώλεια όρασης.
- Προσβασιμότητα δομημένου περιβάλλοντος
Προβλέπεται:
πλήρης συμμόρφωση όλων των νέων δημόσιων και ιδιωτικών κτιρίων,
υποχρεωτική τριετής προσαρμογή των παλαιών κτιρίων,
άμεση διαμόρφωση πεζοδρομίων, πλατειών και κοινόχρηστων χώρων με οδηγούς όδευσης τυφλών,
εγκατάσταση νέου τύπου ηχητικών διατάξεων σε όλους τους φωτεινούς σηματοδότες.
- Προσβασιμότητα στις συγκοινωνίες.
- Λειτουργία συστήματος φωνητικής και οπτικής αναγγελίας στάσεων
Ζητούμε:
την άμεση αποκατάσταση της λειτουργίας των συστημάτων φωνητικής/οπτικής αναγγελίας στάσεων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη,
την τακτική ανανέωση του λογισμικού (ιδίως μετά τις αλλαγές γραμμών λόγω νέων σταθμών),
την ένταξη των λεωφορείων ΚΤΕΛ στο σύστημα τηλεματικής,
τη γενίκευση του συστήματος σε όλες τις αστικές συγκοινωνίες της χώρας,
την ενίσχυση της φωνητικής αναγγελίας στις υπαίθριες στάσεις, συμπεριλαμβανομένης και της εκφώνησης έκτακτων ανακοινώσεων,
την τοποθέτηση πλατφορμών/σήμανσης για τον ασφαλή εντοπισμό και την πρόσβαση στις στάσεις.
- Μέσα σταθερής τροχιάς (ΗΣΑΠ – Μετρό)
Επισημαίνουμε την ανάγκη:
σωστής ρύθμισης της έντασης των φωνητικών αναγγελιών,
εξασφάλισης πλήρους οπτικής επαφής των μηχανοδηγών κατά την επιβίβαση/αποβίβαση στους σταθμούς του ΗΣΑΠ, ώστε να αποφεύγονται ατυχήματα,
χρήσης έξι βαγονιών σε ώρες αιχμής στη Γραμμή 1,
άμεσης αποκατάστασης ανελκυστήρων και κυλιόμενων κλιμάκων σε όλους τους σταθμούς,
εκπαίδευσης του προσωπικού ασφαλείας (security) σε τεχνικές συνοδείας τυφλών επιβατών.
- Εφαρμογή “OASA Telematics”
Απαιτείται ουσιαστική βελτίωση και αξιόπιστη λειτουργία, καθώς συχνά δεν παρέχει σωστές πληροφορίες άφιξης, γεγονός που δημιουργεί σημαντική ταλαιπωρία στους τυφλούς χρήστες.
- Αθόρυβα ηλεκτρικά λεωφορεία – ανάγκη ηχητικής ειδοποίησης
Δεδομένου του ιδιαίτερα αυξημένου κινδύνου για τυφλούς και άτομα με μειωμένη όραση, είναι απαραίτητη:
η καθολική εγκατάσταση ηχητικών συστημάτων ειδοποίησης στα νέα ηλεκτρικά λεωφορεία,
η υιοθέτηση διεθνών προτύπων (όπως σε χώρες της Ε.Ε. και ΗΠΑ)..
- Γραφεία Υποστήριξης Επιβατών με Αναπηρία
Ίδρυση γραφείων υποδοχής και εξυπηρέτησης επιβατών με αναπηρία σε:
σταθμούς υπεραστικών λεωφορείων,
σιδηροδρομικούς σταθμούς,
λιμάνια και αεροδρόμια όπου δεν υφίσταται σχετική υπηρεσία.
- Συμβάσεις με ΚΤΕΛ και αεροδρόμιο
Ζητούμε:
έγκαιρη ετήσια σύναψη συμβάσεων επιδότησης με τα ΚΤΕΛ,
υποχρεωτική προσαρμογή οχημάτων και σταθμών ώστε να γίνουν πλήρως προσβάσιμα,
δυνατότητα τηλεφωνικής κράτησης θέσεων από τυφλούς επιβάτες και συνοδούς,
απαλλαγή από φόρους αεροδρομίου για άτομα με αναπηρία όρασης 80% και άνω και τους συνοδούς αυτών.
- Ενιαία κάρτα δωρεάν διέλευσης από τα διόδια
Άμεση εφαρμογή των ν. 4782/2021 και 4903/2022 για:
ολοκλήρωση της διαδικασίας έκδοσης της ενιαίας κάρτας,
δωρεάν διέλευση οχημάτων ατόμων με αναπηρία σε όλους τους αυτοκινητοδρόμους, ανεξαρτήτως επιβαίνοντος, όταν η μετακίνηση γίνεται προς εξυπηρέτηση του δικαιούχου.
- Ψηφιακή Προσβασιμότητα και Υπηρεσίες για Τυφλούς και Άτομα με Μειωμένη Όραση
- Προσβασιμότητα πλατφόρμας gov.gr
Στην πλατφόρμα www.gov.gr να είναι πλήρως προσβάσιμες οι υπηρεσίες για όλους τους πολίτες, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα WCAG.
- Προσβασιμότητα ιστοτόπων δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα
Ιστοσελίδες όπως taxisnet, hellenicparliament.gr και idika.gr δεν είναι προσβάσιμες, γεγονός που αναγκάζει τους τυφλούς να χρησιμοποιούν τρίτα άτομα για πλοήγηση.
Ζητείται άμεση τεχνική και λειτουργική προσαρμογή όλων των ιστοσελίδων δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα.
- Εκπαίδευση και υποστήριξη στην ηλεκτρονική προσβασιμότητα
Η Εθνική Ομοσπονδία Τυφλών και ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Τυφλών παρέχουν υπηρεσίες υποστήριξης και εκπαίδευσης σε υπολογιστές και συσκευές αφής για τυφλούς.
Προτείνεται μηνιαία επιχορήγηση και στους δυο φορείς, για τη διατήρηση και ενίσχυση της υπηρεσίας.
Επιπλέον, απαιτείται πρόγραμμα εκπαίδευσης νέων εκπαιδευτών για την εκπαίδευση τυφλών στη χρήση Η/Υ, tablet και κινητών.
- Προβολή προσβάσιμων ιδιωτικών ιστοσελίδων
Προτείνεται η δημιουργία ιστοσελίδας του Υπουργείου για την προβολή ιδιωτικών ιστοσελίδων που πληρούν πλήρως τα πρότυπα προσβασιμότητας WCAG (τουλάχιστον ΑΑ επίπεδο).
- Συνεργασία με Εθνική Ομοσπονδία Τυφλών
Ζητείται η συμμετοχή της ΕΟΤ ως τεχνικού συμβούλου για τη βελτίωση της προσβασιμότητας και της χρηστικότητας των ιστοσελίδων του δημόσιου τομέα.
- Εφαρμογή ευρωπαϊκής και εθνικής νομοθεσίας
Απαιτείται η πλήρης εφαρμογή της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/882 η οποία θεσπίζει ενιαίες απαιτήσεις προσβασιμότητας για προϊόντα και υπηρεσίες ώστε να είναι προσβάσιμα από άτομα με αναπηρία ή λειτουργικούς περιορισμούς και το πεδίο εφαρμογής καλύπτει ηλεκτρονικά καταστήματα (e-shops), ιστοσελίδες και εφαρμογές τραπεζικών υπηρεσιών, ηλεκτρονικές επικοινωνίες, ηλεκτρονικά βιβλία και υπηρεσίες μεταφορών για όλες τις υπηρεσίες του δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα, προς διευκόλυνση τυφλών και ατόμων με μειωμένη όραση.
- Παραβάσεις και προβλήματα στα Ελληνικά Ταχυδρομεία (ΕΛ.ΤΑ.)
Παρατηρείται παραβίαση της Υπουργικής Απόφασης 41252 ΕΞ 2021, ΦΕΚ 5479/Β/25-11-2021, σχετικά με δωρεάν αποστολή επιστολών και βιβλίων σε γραφή Braille.
Συχνές απώλειες ή καθυστερήσεις στην παράδοση εντύπων Braille και άλλων σημαντικών εγγράφων.
Απαράδεκτη πρακτική παρακράτησης 7,00€ κατά την παράδοση συντάξεων ΟΓΑ και αναπηρικών επιδομάτων ΟΠΕΚΑ.
Απαιτείται η άμεση τήρηση των υποχρεώσεων των ΕΛ.ΤΑ., ώστε να εξασφαλιστεί πλήρης, δωρεάν και έγκαιρη εξυπηρέτηση των τυφλών και ατόμων με μειωμένη όραση.
- Προσβασιμότητα στα προϊόντα και τις υπηρεσίες
- Προσβάσιμα ιατρικά βοηθήματα και τηλεφωνικές συσκευές
Υποχρέωση ενσωμάτωσης ελληνικής φωνής σε ομιλούντα τεχνικά ιατρικά βοηθήματα (π.χ. θερμόμετρα, μετρητές σακχάρου, ζυγαριές κ.λπ.) για τυφλούς, άτομα με μειωμένη όραση και ηλικιωμένους.
Υποχρέωση κατασκευαστών κινητών τηλεφώνων να διαθέτουν συσκευές με μεγάλα πλήκτρα και φωνητικές λειτουργίες σε ελληνική γλώσσα για βασικές λειτουργίες (κλήση, αναγνώριση καλούντος, καταχώρηση επαφών).
- Προσβάσιμες οικιακές συσκευές
Υποχρέωση κατασκευαστών οικιακών συσκευών (πλυντήρια, κουζίνες, κλιματιστικά, αφυγραντήρες κ.λπ.) να διαθέτουν ποσοστό συσκευών με συμβατικό πληκτρολόγιο ή δυνατότητα προσθήκης προσαρμογών για άτομα με μειωμένη όραση και ηλικιωμένους.
- Αυτόματες ταμειακές μηχανές (ΑΤΜ) και POS
Υποχρέωση διαθέσεως λογισμικού ανάγνωσης οθόνης, ακουστικής υποδοχής μέσω ακουστικών και κατάλληλου πληκτρολογίου για χρήση από τυφλούς και ηλικιωμένους.
Ενδείξεις σε γραφή Braille στις πιστωτικές («π») και χρεωστικές («χ») κάρτες όλων των τράπεζων.
- Προσβασιμότητα σε προϊόντα με ημερομηνία λήξης και φάρμακα
Αναγραφή ημερομηνίας λήξης σε Braille και μεγαλογράμματη γραφή, με ανάγλυφο σημείο QR για πρόσβαση σε πληροφορίες συστατικών.
Στα φάρμακα, όπου δεν υπάρχει χώρος, η ημερομηνία λήξης να προστεθεί σε ξεχωριστό χαρτί στο εσωτερικό της συσκευασίας.
- Προσβάσιμες πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου και εισιτηρίων
Υποχρέωση κατασκευής πλατφορμών με πλήρη προσβασιμότητα ατόμων με μειωμένη όραση για αδειοδότηση.
- Προσβάσιμα εγχειρίδια και επίδειξη προϊόντων
Υποχρέωση παροχής εγχειριδίων στα ελληνικά σε γραφή Braille ή αναγνώσιμη από λογισμικό ανάγνωσης οθόνης.
Υποχρέωση εκπαίδευσης χρήστη κατά την πώληση προϊόντων για τυφλούς.
- Τηλεφωνική και τεχνική υποστήριξη
Παροχή εξειδικευμένου εκπροσώπου υποστήριξης σε θέματα προσβασιμότητας, με δυνατότητα τηλεφωνικής, βιντεοκλήσης ή απομακρυσμένης βοήθειας.
Σε περίπτωση αδυναμίας, υποχρέωση δωρεάν onsite τεχνικής υποστήριξης από εξειδικευμένο προσωπικό.
- Προσβάσιμη ακουστική περιγραφή και πολιτισμός
Υποχρέωση ακουστικής περιγραφής σε τηλεοπτικά προγράμματα, σειρές, ταινίες, θεατρικές παραστάσεις και μουσεία.
Να δοθούν κίνητρα για τη δημιουργία κινηματογράφων ανά 10.000 κατοίκους για προβολές ταινιών με ακουστική περιγραφή.
Στα μουσεία και γκαλερί, μέριμνα για ακουστική περιγραφή, σημάνσεις Braille και πιστά αντίγραφα εκθεμάτων για απτική αναγνώριση.
- Φωτεινοί σηματοδότες
Υποχρεωτική τοποθέτηση νέου τύπου ηχητικών διατάξεων εντός ενός έτους σε κεντρικές διαβάσεις, και πλήρης εγκατάσταση σε πέντε χρόνια.
- Αισθητήρες προϊόντων
Προσαρμογή οθονών προϊόντων με αισθητήρες φωτός/χρώματος ή ανάγλυφα στοιχεία για τυφλούς.
- Προσβάσιμη αναφορά βλαβών σε οργανισμούς κοινής ωφέλειας
Υποχρέωση τηλεφωνικής γραμμής για καταγγελία βλαβών με προτεραιότητα στην επισκευή για τυφλούς και άτομα με μειωμένη όραση.
- Προσβασιμότητα στα προϊόντα πολιτισμού.
- Προσβασιμότητα στα τηλεοπτικά προγράμματα και υποχρεωτικές μεταγλωττίσεις των συνεντεύξεων σε δελτία ειδήσεων καθώς και ακουστική περιγραφή των ταινιών.
- Ακουστική περιγραφή σε θεάματα και πολιτιστικούς χώρους
Δημιουργία υποδομής στο Εθνικό Θέατρο για ακουστική περιγραφή, τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα ανά παράσταση.
Προβλεπόμενες θέσεις για τυφλούς ή άτομα με μειωμένη όραση στις δύο πρώτες σειρές σε δημόσια και ιδιωτικά θέατρα, Μέγαρα Μουσικής κ.λπ.
- Πρόσβαση σε πολιτιστικούς χώρους για τυφλούς και άτομα με μειωμένη όραση
Δωρεάν είσοδος για τυφλό και συνοδό σε όλα τα μουσεία, θέατρα, κινηματογράφους, πολιτιστικές εκδηλώσεις, με επίδειξη της κάρτας αναπηρίας.
Επέκταση της κάρτας αναπηρίας για δωρεάν είσοδο σε ιδιωτικούς χώρους θεάματος και ψυχαγωγίας.
- Προσβασιμότητα μουσείων και αρχαιολογικών χώρων
Παροχή μηχανήματος για ακουστική περιγραφή των εκθεμάτων στην ελληνική και, κατά δυνατόν, σε άλλες ευρωπαϊκές γλώσσες.
Δημιουργία πιστών αντιγράφων σημαντικών εκθεμάτων για απτική αναγνώριση και εκπαιδευτική χρήση.
- Παροχή εντύπων σε ποικίλες προσβάσιμες μορφές.
Κάθε φορά που ο τυφλός ή το άτομο με μειωμένη όραση αγοράζει ένα βιβλίο σε έντυπη μορφή να του παραχωρείται ο τίτλος και σε ηλεκτρονική προσβάσιμη/ακουστική μορφή.
- Προϋποθέσεις χρηματοδότησης πολιτιστικών προγραμμάτων
Προγράμματα που χρηματοδοτούνται από το Υπουργείο Πολιτισμού να είναι προσβάσιμα σε τυφλούς και άτομα με μειωμένη όραση.
Χρηματοδότηση από το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου που να προβλέπει την ακουστική περιγραφή των ταινιών.
Κύριε Πρωθυπουργέ,
Σας καλούμε να λάβετε τα απαιτούμενα μέτρα για την ομαλή ενσωμάτωση των Ατόμων με οπτική Αναπηρία στο κοινωνικό γίγνεσθαι.
Με εκτίμηση
Για το Γ.Σ. της Ε.Ο.Τ.
Ο Πρόεδρος Η Γενική Γραμματέας
Νικόλαος Γιαλλούρης Παρασκευή Τσαβαλιά
Για το Δ.Σ. του Π.Σ.Τ.
Ο Πρόεδρος Η Γενική Γραμματέας
Δημήτριος Σηφάκης Θεοδώρα Φαρδέλα