3.2. Εμπόδια ένταξης στην αγορά εργασίας (μέρος ΄Β)
Σε συνάφεια με τα παραπάνω, η έλλειψη αυτοεκτίμησης και αυτοπεποίθησης προκαλεί εμπόδια στην παροχή κινήτρων. Πιο αναλυτικά, λόγω των χαμηλότερων προσδοκιών τους να βρουν ικανοποιητική απασχόληση, οι νέοι ενήλικες με αναπηρίες είναι πολύ πιθανό να υποαπασχοληθούν σε θέσεις εργασίας.
Με τον όρο «υποαπασχόληση» εννοούνται θέσεις εργασίας οι οποίες δεν εκμεταλλεύονται πλήρως τα προσόντα και τις δεξιότητες των εργαζομένων και που εύκολα θα μπορούσαν να καλυφθούν από άτομα με ελάχιστη κατάρτιση και εκπαίδευση (Feldman, 2004). Τα άτομα με αναπηρία υποεκπροσωπούνται δυσανάλογα στο εργατικό δυναμικό και αντιμετωπίζουν συχνά στιγματισμό και διακρίσεις (Skogstad, 2023).
Γενικότερα, τα άτομα με αναπηρία έχει αποδειχθεί ότι αντιμετωπίζουν συστηματικά σημαντικά μειονεκτήματα, όπως μειωμένη απασχόληση, υψηλά ποσοστά κακομεταχείρισης στην εργασία και χαμηλότερες αμοιβές αλλά και εργασιακή ασφάλεια (Osterud, 2023). Η πρόσβαση στις μεταφορές αναφέρεται από τα άτομα με νοητική αναπηρία ως σημαντικό εμπόδιο στην ένταξη στην κοινότητα και την κοινωνική συμμετοχή (Fager, Perker, & Kelly, 2005, όπως αναφέρεται στο Yalon – Chamovitz, 2009). Η έλλειψη κατάλληλων εγκαταστάσεων στον χώρο εργασίας, όπως ράμπες αναπηρικών αμαξιδίων και προσβάσιμες τουαλέτες, καθιστά δύσκολη για τα άτομα με αναπηρία την εύρεση και/ή τη διατήρηση εργασίας (Kim et al., 2020).
Η έρευνα των Bechange et al., (2024), αποκαλύπτει ότι η εύρεση εργασίας σε έναν νέο οργανισμό ή μια άλλη γεωγραφική περιοχή (*3) ενδέχεται να προκαλέσει αισθήματα άγχους και πίεσης σε ορισμένους συμμετέχοντες. Ωστόσο τα άτομα με αναπηρία έρχονται αντιμέτωπα με εμπόδια, τόσο πρακτικής φύσεως όσο και κοινωνικής. Η έρευνα των Ali et al., (2011), επισημαίνει 2 σημαντικούς λόγους για τους οποίους οι επαγγελματικές προτιμήσεις τους ενδέχεται να διαφέρουν από εκείνες των ατόμων δίχως αναπηρία.
Πρώτον, μπορεί να επιθυμούν ευελιξία στις ρυθμίσεις εργασίας για την αντιμετώπιση των συνθηκών υγείας ή κινητικότητας και δεύτερον, τα άτομα με αναπηρία έχουν χαμηλότερα εισοδήματα κατά μέσο όρο, λιγότερα περιουσιακά στοιχεία και είναι πιο πιθανό να ζουν σε συνθήκες φτώχειας, γεγονός που μπορεί να τους οδηγήσει να δώσουν μεγαλύτερη προτεραιότητα εισόδημα από την επιλογή εργασίας. Η έρευνα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η απασχόληση είναι σημαντική όχι μόνο για την αύξηση των οικονομικών πόρων αλλά και για τις κοινωνικές και ψυχολογικές επιπτώσεις της, δεδομένου ότι συμβάλλει στην πλήρη ένταξη των ατόμων με αναπηρία στον κύριο κορμό κοινωνίας (Ali et al., 2011).
Οι γνωστικές ικανότητες των ατόμων με ειδικές ανάγκες μπορεί να είναι αρκετά υψηλές, αλλά οι σοβαρές σωματικές αναπηρίες μπορεί να καταστήσουν ορισμένες σταδιοδρομίες, που διαφορετικά θα μπορούσαν να επιτευχθούν από τα άτομα με ειδικές ανάγκες, λιγότερο εφικτές (Feldman, 2004).
Παρά την εκτεταμένη νομοθεσία που απαγορεύει τις διακρίσεις εις βάρος των ατόμων με αναπηρία, τα άτομα με αλμπινισμό εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προκλήσεις στην απασχόληση. Τα ευρήματα αποκάλυψαν ότι οι βιολογικοί περιορισμοί που χαρακτηρίζουν τα άτομα με αλμπινισμό επηρεάζουν αρνητικά τις προοπτικές τους να εργαστούν και να παραμείνουν στην απασχόληση. Επιπλέον, οι διακρίσεις κατά των ατόμων με αλμπινισμό έχουν οδηγήσει σε προκλήσεις όσον αφορά τη διείσδυσή τους στα κοινωνικά δίκτυα στο χώρο εργασίας (Maunganidze et al., 2022).
Ακόμη μια μελέτη των Garrels et al., (2024), έχει εντοπίσει εμπόδια που σχετίζονται με το σχολείο και τον χώρο εργασίας που ενδέχεται να εμποδίζουν τη συμμετοχή τους στην αγορά εργασίας. Πιο συγκεκριμένα, η έρευνα προτείνει την συνεργασία σχολικών μονάδων με τοπικές επιχειρήσεις με σκοπό τον προγραμματισμό της επαγγελματικής κατάρτισης στην ανώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.
Συμπερασματικά θα λέγαμε ότι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία σχετίζονται με διάφορους παράγοντες, όπως οικονομικές δυσκολίες, έλλειψη οικογενειακής υποστήριξης, εκπαιδευτικοί περιορισμοί, (Sefora & Ngubane, 2023), απουσία προσβασιμότητας, περιορισμένες ευκαιρίες, κοινωνικές διακρίσεις, αλλά και έλλειψη υποστήριξης από εργοδότες και συναδέλφους, αποτελούν τα βασικότερα εμπόδια αναφορικά με τις επαγγελματικές επιλογές των ατόμων με αναπηρία και την εξέλιξή τους.
*3 Με τον όρο γεωγραφική περιοχή εννοείται η μετακίνηση των ατόμων με αναπηρία από το σπίτι τους σε μία μακρινή ή δυσπρόσιτη για εκείνους περιοχή, όπου η μετακίνηση θεωρείται απαραίτητη και άρα δυσχερής, αν λάβουμε υπόψιν τις δυσκολίες προσβασιμότητας που καλούνται να αντιμετωπίσουν.