Η διαδικασία επιλογής και αξιολόγησης των ωφελούμενων
Αντιλήψεις για την κλήρωση ως τρόπο επιλογής των ωφελούμενων
Οι αντιλήψεις για την κλήρωση ως τρόπο επιλογής των ωφελούμενων είναι κυρίως αρνητικές. Η πλειονότητα των ατόμων με αναπηρία εξέφρασαν αρνητική γνώμη για την διαδικασία της κλήρωσης, εύρημα ιδιαίτερα σημαντικό, δεδομένου ότι για τα ίδια τα άτομα αυτά η διαδικασία της κλήρωσης είχε θετική έκβαση.
Συγκεκριμένα, το 61,9% των ωφελούμενων που συμμετείχαν στην ποσοτική έρευνα θεωρεί άδικη την επιλογή μέσω κλήρωσης γιατί «αγνοεί ατομικές παραμέτρους και συνθήκες διαβίωσης», ενώ μόνο το 17,7% απαντάει ότι «είναι δίκαιη γιατί είναι αμερόληπτη». Ποσοστό της τάξεως του 20% δεν έχει ξεκάθαρη άποψη.
Γράφημα 7: Γνώμη για τη χρήση της κλήρωσης στην επιλογή των ωφελούμενων
Δεν γνωρίζω 20,5
Ναι, είναι δίκαιη γιατί είναι αμερόληπτη 17,7
Όχι, είναι άδικη γιατί αγνοεί ατομικές παραμέτρους και συνθήκες διαβίωσης 61,9
Σύμφωνα και με τα ποιοτικά ευρήματα, η κλήρωση είναι αρνητική γιατί δεν βασίζεται σε κάποια αντικειμενικά κριτήρια. Για παράδειγμα η κλήρωση δεν λαμβάνει υπόψη την σοβαρότητα της αναπηρίας και συνεπώς των αναγκών υποστήριξης, ενώ επίσης παραβλέπει σημαντικές παραμέτρους της διαβίωσης όπως η περιοχή διαμονής κ.ά.
[Δ]εν γίνεται τώρα να κάνεις με κλήρωση, χωρίς να υπάρχουν κάποια κριτήρια. Να υπάρχουν κάποια κριτήρια. Να καλέσουν το αναπηρικό κίνημα, την ΕΣΑμεΑ με τους φορείς της, να βάλει κάθε αναπηρία τα κριτήρια της.
[ΑΩ4, γυναίκα, αναπηρία όρασης, Αττική]
Με κλήρωση; Είναι αυτό δίκαιο; Καλύπτει αυτό ανάγκες ή απλά, επιλεκτικά, έστω τυχαία. Δεν λέμε ότι γίνεται με πρόθεση, αλλά προφανώς δεν καλύπτει τις ανάγκες οι οποίες είναι τεράστιες, και δεν μπορούμε ποια μια ζωή να εθελοτυφλούμε ότι δεν υπάρχουν ανάγκες.
[ΕΩ10, γυναίκα, νοητική αναπηρία, Πελοπόννησος]
Αν και άλλωστε όλοι έχουμε ανάγκη, αλλά στη συγκεκριμένη περίπτωση αφού το καταφέραμε και αυτό, να πάμε σε κλήρωση, τι να πω. Δεν ξέρω. Πραγματικά είναι να γελάς με αυτά τα πράγματα. Δεν παίρνουν παραδείγματα δηλαδή από το εξωτερικό;
[ΑΩ16, άνδρας, αναπηρία όρασης, Αττική]
Η κλήρωση θεωρήθηκε από αρκετούς συμμετέχοντες ως μια κακή πρακτική που φέρνει σε αντιπαράθεση τα άτομα με αναπηρία μεταξύ τους, δημιουργώντας αρνητικά συναισθήματα ακόμα και ενοχών απέναντι σε άλλα άτομα με αναπηρία.
Όχι, δεν είναι ένας δίκαιος τρόπος. Είναι ένας έμμεσος τρόπος του «διαίρει και βασίλευε», όταν σε φέρνει σε συναισθηματική αντιπαράθεση με τον συνάδελφο ανάπηρο σου. Δεν είναι δίκαιο. Δεν είναι καθόλου δίκαιο αυτό το πράγμα. Αυτό είναι διαίρει και βασίλευε.
[ΑΩ1, άνδρας, κινητική αναπηρία, Αττική]
Κάνουμε τον έναν ευτυχισμένο και αφήνουμε τον άλλο δυστυχή.
[ΑΩ32, άνδρας, κινητική αναπηρία, Αττική]
Το μεγαλύτερο λάθος του Προγράμματος.
[ΑΩ31, γυναίκα, κινητική αναπηρία, Αττική]
Από τμήμα των συμμετεχόντων εκφράστηκε η άποψη ότι η κλήρωση μπορεί να γίνει αποδεκτή στο πλαίσιο της πιλοτικής εφαρμογής του προγράμματος. Ωστόσο, στη φάση της διευρυμένης εφαρμογής οφείλει να προβλεφθεί μια δικαιότερη διαδικασία.
Ε όχι, η κλήρωση δεν είναι ο δρόμος […] Τώρα, αν αυτό ισχύει μόνο για το πιλοτικό πρόγραμμα, οκ. Εγώ φυσικά, όπως και οι υπόλοιποι, δεν είχα ιδέα ότι κληρώθηκα. Νόμιζα ότι έγινε επιλογή με βάση κάποια αξιολόγηση.
[ΑΩ12, άνδρας, κινητική αναπηρία, Θεσσαλία]
Νομίζω ότι πρέπει να το δούμε λίγο πιο σοβαρά, να μην αποκλειστεί κανένας. Μακάρι να υπάρχει ένα πακέτο χρηματοδοτικών εργαλείων να τους καλύψει όλους. Αλλά θεωρώ την κλήρωση δίκαιη στη φάση της πιλοτικής περιόδου. Και νομίζω, δηλαδή δεν έχω απάντηση για την περαιτέρω εφαρμογή του, αν θα είναι τα κριτήρια, ο πρώτος γνώμονας αξιολόγησης ή η κλήρωση. Δεν ξέρω ποιο είναι πιο δίκιο. Να μην μείνει κανένας. Αυτό είναι το πιο δίκαιο.
[ΕΩ15, γυναίκα, κινητική αναπηρία, Δυτική Μακεδονία]
Δεν γνώριζα καν ότι αυτό έγινε με κλήρωση. Ειλικρινά το ακούω πρώτη φορά από εσάς. Εγώ θεώρησα ότι με βάση τις Επιτροπές, τις ώρες και τις ανάγκες, έγινε μία αξιολόγηση […] και είπαμε στην τάδε περιοχή θα δικαιώσουμε πέντε. Δεν το γνώριζα καν, αλλά όχι, σίγουρα δεν το θεωρώ δίκαιο, παρόλο που κληρώθηκα, εφόσον είναι έτσι, να είναι με κλήρωση […] Δεν είναι θέμα τύχης αυτό. Δηλαδή είναι παντελώς άδικος τρόπος κρίσης. Μπορεί να υπάρχει […] στην περιοχή μου [..] ένας άνθρωπος που να έχει πολύ μεγαλύτερη ανάγκη από κάποιον άλλον. Δεν μπορεί να το θέτουμε σε θέμα τύχης.
[ΑΩ13, γυναίκα, κινητική αναπηρία, Δυτική Μακεδονία]
[Ε]ντάξει είναι άδικο, από την άποψη ότι υπάρχουν μεγαλύτερες ανάγκες. Αλλά από τη στιγμή που έπρεπε να [το] τρέξεις πιλοτικά, εε κλήρωση. Πώς θα γίνει αλλιώς; […] Γιατί ακόμα και να μην κάναμε κλήρωση και να το κάναμε καθαρά αξιοκρατικά, δηλαδή να βάζαμε δειγματοληπτικά κάποιες βλάβες δεν μπορείς να ξέρεις ποιες βλάβες θα έβαζες ιοο%. Οπότε ναι, καλά πήγε στην κλήρωση.
[ΑΩ33, άνδρας, κινητική αναπηρία, Ανατολική Μακεδονία & Θράκη]
Στο πλαίσιο των αρνητικών απόψεων που εκφράστηκαν σχετικά με την κλήρωση στις ομάδες εστίασης, μικρό τμήμα διατύπωσε και τη γνώμη ότι η κλήρωση μπορεί να είναι διαβλητή «μπαίνουν με πολιτικό μέσο..». Αξίζει τέλος να σημειωθεί ότι μικρό τμήμα των ωφελούμενων δεν γνώριζαν ότι η αρχική επιλογή έλαβε χώρα μέσω κλήρωσης.
Πηγή: www.esamea.gr