«ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΒΙΑ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ»-Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία της Θεανώς Βαρβέλη – Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής, Σχολή Κοινωνικών Ανθρωπιστικών Επιστημών και Τεχνών, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας-ΠΜΣ «Επιστήμες της Αγωγής: Ειδική Αγωγή»-Μέρος 25ο

Σεπ 16, 2026 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3.1.2      Σεξουαλική βία στα παιδιά με αναπηρία

 

Σύμφωνα με την έκθεση της Διοίκησης για τα Παιδιά, τους Νέους και τις Οικογένειες (Administration on Children Youth and Families-ACYF) του 2010, περισσότερες από τρία εκατομμύρια αναφορές παιδικής κακοποίησης έγιναν το 2009, με το 10% των περιπτώσεων να αφορούν σεξουαλική κακοποίηση. Έντεκα τοις εκατό των θυμάτων ανέφεραν ότι είχαν αναπηρία, συμπεριλαμβανομένου του 3% με προβλήματα συμπεριφοράς, πάνω από το 2% με συναισθηματική διαταραχή και πάνω από το 3% με μια επιπλέον διαταραχή (U.S. Department of Health & Human Services et al., 2009).

Έρευνες δείχνουν ότι από όλα τα παιδιά με αναπηρίες ,τα παιδιά με νοητική αναπηρία συγκαταλέγονται στις ομάδες υψηλότερου κινδύνου για σεξουαλική κακοποίηση (Jones et al., 2012; Spencer et al., 2005; Sullivan & Knutson, 2000). Αυτό υποδηλώνει ότι οι δράστες μπορεί να τα θεωρούν τα ιδανικά θύματα, εκμεταλλευόμενοι την υπακοή και αδυναμία τους (Petersilia, 2001). Η σεξουαλική κακοποίηση αυτών των παιδιών εμφανίζει διαφορετικά και συχνά σοβαρότερα χαρακτηριστικά από εκείνα σε παιδιά χωρίς αναπηρία. Συγκεκριμένα, παιδιά με νοητική αναπηρία εκτίθενται συχνότερα σε μορφές κακοποίησης με διείσδυση ή σωματική επαφή, βιώνουν περισσότερα επεισόδια επαναλαμβανόμενης κακοποίησης και αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο εγκυμοσύνης ως συνέπεια της κακοποίησης (Soylu et al., 2013)

Τα παιδιά με αναπηρία αντιμετωπίζουν επίσης έναν αυξημένο κίνδυνο σεξουαλικής κακοποίησης λόγω της ανικανότητάς τους να αναγνωρίσουν ή να εκφράσουν την εκμετάλλευση (Elklit, Murphy, et al., 2023). Άλλες έρευνες επισημαίνουν την αδυναμία αναγνώρισης των παραβιάσεων των σεξουαλικών τους δικαιωμάτων από τα παιδιά με αναπηρία, λόγω των περιορισμένων γνωστικών και κοινωνικών δεξιοτήτων τους. Η αναφορά σε τέτοια περιστατικά είναι συχνά δύσκολη, και η κακοποίηση μπορεί να παραμείνει αδιάγνωστη για μεγάλα χρονικά διαστήματα (Cheng & Lai, 2023; Fang et al., 2022).

Με βάση τα ευρήματα μελέτης που ανέλυσε 40.430 ιατροδικαστικές δηλώσεις φερόμενων θυμάτων κακοποίησης στο Ισραήλ, διαπιστώθηκε ότι τα παιδιά με αναπηρία όλων των ηλικιών είναι πιο ευάλωτα σε σεξουαλική κακοποίηση σε σύγκριση με τη σωματική κακοποίηση, όπου τα μικρότερα παιδιά υπερεκπροσωπούνται. Η αποκάλυψη κακοποίησης καθυστερεί περισσότερο ή αποτυγχάνει εντελώς σε παιδιά με σοβαρές αναπηρίες, λόγω γνωστικών και επικοινωνιακών δυσκολιών, αλλά και λόγω της εξάρτησης από τους κακοποιητικούς γονείς. Επιπλέον, τα παιδιά με αναπηρίες είναι πιο πιθανό να έχουν ως δράστες τους ίδιους τους γονείς τους και να υφίστανται σοβαρά περιστατικά, όπως σεξουαλική κακοποίηση με διείσδυση, επαναλαμβανόμενα επεισόδια, χρήση βίας και απειλές. Όσο υψηλότερο είναι το επίπεδο της αναπηρίας, τόσο αυξάνεται και ο κίνδυνος σοβαρής σεξουαλικής κακοποίησης (Hershkowitz et al., 2007).

Μετάβαση στο περιεχόμενο