ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο- ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ
2.1 Ερευνητικός σχεδιασμός
Η εργασία αποτελεί βιβλιογραφική ανασκόπηση με στόχο τη διερεύνηση των μορφών, των αιτίων και των συνεπειών της ενδοοικογενειακής βίας σε παιδιά με αναπηρία. Η επιλογή του συγκεκριμένου ερευνητικού σχεδιασμού βασίζεται στην ανάγκη σύνθεσης και ανάλυσης των υπαρχουσών ερευνητικών δεδομένων μέσα από ένα σαφές μεθοδολογικό πλαίσιο.
Για τη διασφάλιση της συστηματικότητας, της εγκυρότητας και της διαφάνειας κατά τη διαδικασία επιλογής των μελετών, η παρούσα εργασία βασίστηκε σε βασικές αρχές του πρωτοκόλλου PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses). Αν και δεν ακολουθήθηκε πλήρως το επίσημο πρωτόκολλο, υιοθετήθηκαν βασικά του στοιχεία, όπως η οριοθέτηση κριτηρίων ένταξης και αποκλεισμού, η συστηματική αναζήτηση βιβλιογραφίας σε έγκυρες επιστημονικές βάσεις δεδομένων, και η τεκμηρίωση της διαδικασίας εντοπισμού και αξιολόγησης των σχετικών πηγών. Η προσέγγιση αυτή επέτρεψε την οργανωμένη και αναλυτική καταγραφή των δεδομένων που αφορούν την ενδοοικογενειακή βία σε παιδιά με αναπηρία.
2.2 Κριτήρια ένταξης
Για την επιλογή των ερευνών που αξιοποιούνται στο πλαίσιο της παρούσας βιβλιογραφικής ανασκόπησης, τέθηκαν τα ακόλουθα κριτήρια ένταξης:
- Η θεματική των ερευνών έπρεπε να σχετίζεται άμεσα με την ενδοοικογενειακή βία και την κακοποίηση παιδιών με αναπηρία, ανεξαρτήτως τύπου αναπηρίας.
- Σαφής αναφορά σε μία ή περισσότερες από τις βασικές ερευνητικές θεματικές της παρούσας μελέτης, δηλαδή στις μορφές της ενδοοικογενειακής βίας, στους παράγοντες κινδύνου/αιτίες εκδήλωσης της βίας ή στις συνέπειες αυτής στα παιδιά με αναπηρία.
- Οι έρευνες έπρεπε να έχουν δημοσιευτεί σε επιστημονικά περιοδικά με σύστημα αξιολόγησης από ομότιμους κριτές (peer-reviewed journals).
- Οι μελέτες έπρεπε να έχουν δημοσιευτεί από το 2000 έως και το 2025, προκειμένου να διασφαλιστεί η επικαιρότητα και η συνάφεια των δεδομένων.
- Το δείγμα των ερευνών όφειλε να περιλαμβάνει είτε παιδιά με αναπηρία, είτε άτομα που σχετίζονται άμεσα με αυτά (όπως γονείς, φροντιστές ή επαγγελματίες υποστήριξης).
- Οι έρευνες έπρεπε να είναι δημοσιευμένες στην αγγλική ή ελληνική γλώσσα, ώστε να είναι προσβάσιμες και κατανοητές για τους σκοπούς της παρούσας μελέτης.
2.3 Κριτήρια αποκλεισμού
Για αυτή τη βιβλιογραφική ανασκόπηση αποκλείστηκαν οι έρευνες που πληρούσαν κάποιο από τα παρακάτω κριτήρια:
- Έρευνες που δεν εστίαζαν ειδικά στην κακοποίηση παιδιών με αναπηρία, αλλά αναφέρονταν γενικά σε παιδιά ή σε ενήλικες με αναπηρία.
- Έρευνες που δημοσιεύτηκαν πριν το 2000.
- Μελέτες σε γλώσσες εκτός της αγγλικής και ελληνικής.
Από την αρχική αναζήτηση προέκυψαν συνολικά 1.525 άρθρα, από τα οποία, μετά την εφαρμογή των κριτηρίων ένταξης και αποκλεισμού, επιλέχθηκαν 79 άρθρα προς αναλυτική εξέταση.